Samenvatting Op weg naaar het eerste leerjaar: Nederlands

Op weg naar het eerste leerjaar:
Nederlands:
1 Visie, praktijk en doelen voor beginnende
geletterdheid:
Leerdoelen: de vakinhoudelijke en vakdidactische kennis beheersen vanuit taalontwikkeling
Nederlands met betrekking tot de voorbereidende processen in de 3de kleuterklas op weg naar
het 1ste leerjaar



1.1 Visie en praktijk: het geletterde huis:
 Deze figuur is bedoeld om de beginnende geletterdheid bij kinderen bewust te
stimuleren
 De 4 bouwstenen v/h grote huis zijn voor kinderen van alle leeftijden van belang
 In het kleine huis gaat het over geletterde activiteiten die pas aan bod komen als
kinderen er klaar voor zijn
 Bouwstenen v/h grote huis:
 Modelgedrag
 Visuele boodschappen
 Lees- en schrijfmateriaal
 Interactie

 Bouwstenen v/h kleine huis:
 Werken met boeken
 Geletterdheid doorheen de dag
 Functioneel lezen en schrijven
 Spelen met technische aspecten




1.1.1 Modelgedrag:


1

,  De leerkracht brengt de wereld van geschreven communicatie boodschappen binnen
in de klas
 Als ‘geletterde’ volwassene toont en verwoordt de leerkracht hoe handig en fijn het is
om te kunnen lezen en schrijven
 Voorbeelden:
 Het grapje van de scheurkalender voorlezen
 Noteer na het schilderen o/h werkje de naam v/d activiteit en de kleuter -->
kleuter ziet de leerkracht schrijven
 Bij de start v/e voorleesactiviteit de titel en de auteur o/d kaft aan


1.1.2 Visuele boodschappen:
 Kinderen komen in een krachtige en geletterde omgeving in contact met visuele
boodschappen
 Ze zien geschreven taal
 Letters, woorden, zinnen, teksten al dan niet ondersteund door de lay-out of
foto’s/tekeningen, …
 Voorbeelden:
 Toon een brief v/d kerstman aan de kleuters en lees die voor
 Kleuters herkennen aan de schoolpoort de naam en het logo v/d school
 Kleuters herkennen hun eigen symbool op hun brooddoos, koek of stuk fruit
 Kleuters kunnen uit een doosje/vakje in een kast hun eigen symbool halen,
dat van andere onderscheiden en hun symbool o/e werkje kleven
 Kleuters herkennen de symbolen v/d hoeken/speelzones
 Kleuters kunnen een stappenplan met foto’s en pictogrammen ‘lezen’
 Kleuters komen in contact met de vele verschijningsvormen van letters
 Kleuters tekenen hun eigen naam


1.1.3 Lees- en schrijfmateriaal:
 Aanbieden van verschillende soorten lees- en schrijfmateriaal
 Met deze gevarieerde materialen kunnen de kinderen schriftelijke boodschappen
ontwerpen en proberen te begrijpen
 Voorbeelden:
 Verschillende groottes en kleuter papier en karton aanbieden
 Tekenen o/e krijtbord, een stiftbord, op stenen, in de aarde, in de sneeuw, op
speelplaatstegels,…
 Verschillende schrijfmaterialen aanbieden (bv: stempels, magneten, letters en
woorden uit tijdschriften, plasticine, touwtjes, zand,…)
 Verschillende hoeken met boeken (bv: krant, informatieve boeken,
kookboeken,…)
 De kleuters kunnen nog niet lezen toch halen ze voldoening uit door te doen alsof ze
lezen, bepaalde letters of woorden te herkennen, te kijken naar prenten, een
luisterverhaal te beluisteren, …
 Lees- en schrijfmateriaal hoeft zich zeker niet te beperken tot de boekenhoek of de
lees- en schrijfhoek --> aanbod integreren in andere hoeken/speelzones (bv: een
prijslijst in de winkel, boodschappenlijstje, menukaart, kookboek in de poppenhoek)




1.1.4 Interactie:
 Interactie tussen de leerkracht en de kinderen en tussen de kinderen onderling is
essentieel in een krachtige leeromgeving om Nederlands te stimuleren

2