Theorie van het stadsontwerp
Theorie van het stadsontwerp
1. Intro
Benadering:
- inzicht schaffen in de relatie tussen het stedenbouwkundige concept & theorie, de bredere
maatschappelijke context en de materialisatie & de praktijk
- de ruimte als inzet/ vertrekpunt, ruimtelijke figuren
- we kijken niet meer naar effecten, maar naar intentie
- stedenbouw is: Stad, stedelijk netwerk, stedelijkheid
deze thema’s zijn examenvragen:
- spanning ideeën-politiek
- de invloed van vertogen (buiten) de discipline, zoals de schilderkunst, literatuur, wiskunde,
fysica, ingenieurskunde
- recuperatie en/ of transformatie van bestaande ruimtelijke figuren (veranderende
betekenissen grid, as, facade…)
- europese ‘archetypes’ in koloniale en post-koloniale context – perceptie en ervaring van de
stedelijke omgevingschil
examen:
- schriftelijk
- 2 vragen uit het deel van haar en 2 vragen uit het deel van hem
o 1 kennisvraag dat focust op een bepaald stedenbouwkundig figuur/ concept uit een
gedefinieerde periode concept uitleggen en link leggen met maatschappelijke
intentie
o 1 vergelijkingsvraag heel uiteenstaande vergelijking gelijkenissen en verschillen
in relatie tussen de vorm en intentionaliteit
Vroeger was het ‘voorspelbaar’ hoe de stad zou groeien,
Vanaf 1960: niet meer radicaal concentrische groei, door: Auto, suburbanisatie
De scheiding tussen stad en plattenland ambigue is (= dubbelzinnig, meervoudig)
Stedelijkheid is niet meer begrensd
Het is steeds moeilijker om de stad te thematiseren
1
,Theorie van het stadsontwerp
2. Antieke beschaving: het grid in Griekse en romeinse
samenleving
Wat is een grid?
Het grid is het meest toegepaste ruimtelijke figuur in de stedenbouw, soms heel dominant (zoals bij
de Grieken en romeinen), en soms meer geglobaliseerd (in de middeleeuwen)
Grieken en romeinen
Grieken en romeinen gebruiken het grid op een tegenovergestelde manier
- Grieken: vooral vanuit ideeen over een democratische samenleving en gelijke distributie van
grond
- Romeinen: wordt gebruikt vanuit een heel gemakkelijke planning, snelle en efficiënte manier
om snel een grondgebied te verstedelijken, het grid wordt voortdurend toegepast
o Waarom het grid bij romeinen: Bewoners gemakkelijk te controleren en disciplineren
Ze lijken redelijk
gelijkaardig, maar dat is
niet zo
Verschil: The hero en
the anti-hero concept
2
, Theorie van het stadsontwerp
2.1. Grieken vanaf 800 BC politieke unit, Plato
In Griekenland wordt opgericht met een politieke intentie de stad maakt een politieke vorm
nodig, wordt dus niet gedefinieerd in een bewoners aantal
Stad = politiek = democratische praktijk
De polis (Griekse stad)
- een gemeenschap dat bestuurd wordt door vrije burgers
- elke burger heeft evenveel inspraak
- een stad die overleg en discussie mogelijk maakt en ondersteunt
- er wordt vrije ruimte hiervoor voorzien de agora (het centrum van de stad, groot plein)
o omringd door stoa (overdekte galerijen)
o bestuursgebouw centraal
- scheiding tussen kerk en staat: er is een duidelijke scheiding tussen religie en bestuur
De agora met stoa en het bestuursgebouw
Dia 11-13 Voetnoot
- Verschillen tussen staatsvormen
o sparta
o corinth
- als we over de burgers spreken, spreken we over de mannen
denkers
reeks denkers in Griekenland dat nadenken over welk politiek systeem hebben we nodig en welk
plan hoort daarbij?
- Plato: sterke klassenonderscheid
- Aristoteles: minder klassenonderscheid
- … klasseloze samenleving
3
Theorie van het stadsontwerp
1. Intro
Benadering:
- inzicht schaffen in de relatie tussen het stedenbouwkundige concept & theorie, de bredere
maatschappelijke context en de materialisatie & de praktijk
- de ruimte als inzet/ vertrekpunt, ruimtelijke figuren
- we kijken niet meer naar effecten, maar naar intentie
- stedenbouw is: Stad, stedelijk netwerk, stedelijkheid
deze thema’s zijn examenvragen:
- spanning ideeën-politiek
- de invloed van vertogen (buiten) de discipline, zoals de schilderkunst, literatuur, wiskunde,
fysica, ingenieurskunde
- recuperatie en/ of transformatie van bestaande ruimtelijke figuren (veranderende
betekenissen grid, as, facade…)
- europese ‘archetypes’ in koloniale en post-koloniale context – perceptie en ervaring van de
stedelijke omgevingschil
examen:
- schriftelijk
- 2 vragen uit het deel van haar en 2 vragen uit het deel van hem
o 1 kennisvraag dat focust op een bepaald stedenbouwkundig figuur/ concept uit een
gedefinieerde periode concept uitleggen en link leggen met maatschappelijke
intentie
o 1 vergelijkingsvraag heel uiteenstaande vergelijking gelijkenissen en verschillen
in relatie tussen de vorm en intentionaliteit
Vroeger was het ‘voorspelbaar’ hoe de stad zou groeien,
Vanaf 1960: niet meer radicaal concentrische groei, door: Auto, suburbanisatie
De scheiding tussen stad en plattenland ambigue is (= dubbelzinnig, meervoudig)
Stedelijkheid is niet meer begrensd
Het is steeds moeilijker om de stad te thematiseren
1
,Theorie van het stadsontwerp
2. Antieke beschaving: het grid in Griekse en romeinse
samenleving
Wat is een grid?
Het grid is het meest toegepaste ruimtelijke figuur in de stedenbouw, soms heel dominant (zoals bij
de Grieken en romeinen), en soms meer geglobaliseerd (in de middeleeuwen)
Grieken en romeinen
Grieken en romeinen gebruiken het grid op een tegenovergestelde manier
- Grieken: vooral vanuit ideeen over een democratische samenleving en gelijke distributie van
grond
- Romeinen: wordt gebruikt vanuit een heel gemakkelijke planning, snelle en efficiënte manier
om snel een grondgebied te verstedelijken, het grid wordt voortdurend toegepast
o Waarom het grid bij romeinen: Bewoners gemakkelijk te controleren en disciplineren
Ze lijken redelijk
gelijkaardig, maar dat is
niet zo
Verschil: The hero en
the anti-hero concept
2
, Theorie van het stadsontwerp
2.1. Grieken vanaf 800 BC politieke unit, Plato
In Griekenland wordt opgericht met een politieke intentie de stad maakt een politieke vorm
nodig, wordt dus niet gedefinieerd in een bewoners aantal
Stad = politiek = democratische praktijk
De polis (Griekse stad)
- een gemeenschap dat bestuurd wordt door vrije burgers
- elke burger heeft evenveel inspraak
- een stad die overleg en discussie mogelijk maakt en ondersteunt
- er wordt vrije ruimte hiervoor voorzien de agora (het centrum van de stad, groot plein)
o omringd door stoa (overdekte galerijen)
o bestuursgebouw centraal
- scheiding tussen kerk en staat: er is een duidelijke scheiding tussen religie en bestuur
De agora met stoa en het bestuursgebouw
Dia 11-13 Voetnoot
- Verschillen tussen staatsvormen
o sparta
o corinth
- als we over de burgers spreken, spreken we over de mannen
denkers
reeks denkers in Griekenland dat nadenken over welk politiek systeem hebben we nodig en welk
plan hoort daarbij?
- Plato: sterke klassenonderscheid
- Aristoteles: minder klassenonderscheid
- … klasseloze samenleving
3
