Intellectuele eigendomsrechten
H1: Inleiding ................................................................................................................................. 5
Kenmerken...................................................................................................................................... 6
Verschilpunten tussen auteurschap sensu lato en industriële eigendomsrechten ............................... 7
Bescherming van een creatie door meerdere IER ............................................................................... 8
Territorialiteitsbeginsel..................................................................................................................... 8
Belangrijke verdragen ...................................................................................................................... 9
1) WIPO/OMPI-Verdrag ........................................................................................................ 9
2) Unieverdrag van Parijs.................................................................................................... 10
3) TRIPS-Verdrag................................................................................................................ 10
4) Berner Conventie........................................................................................................... 11
Europese aspecten van IER .............................................................................................................11
H2 Auteursrechten ...................................................................................................................... 12
Afd 1: Bronnen................................................................................................................................12
Afd 2: Wat beschermt het auteursrecht? ..........................................................................................13
Afd 3: Wie verkrijgt het auteursrecht? ...............................................................................................16
Afd 4: Hoe verkrijgt men het auteursrecht? .......................................................................................17
Afd 5: Welke rechten bezit de auteur? ..............................................................................................18
A: Vermogensrechten ................................................................................................................. 18
1. Reproductierecht .......................................................................................................... 18
2. Publiek mededelingsrecht – XI.165 lid 4 .......................................................................... 21
3. Tentoonstellingsrecht .................................................................................................... 26
4. Vergoedingsrecht .......................................................................................................... 26
Kenmerken van vermogensrechten ......................................................................................... 27
B. Morele rechten ....................................................................................................................... 28
Afd 6: Indelingen van uitzonderingen................................................................................................28
A: Algemene .............................................................................................................................. 28
B: Uitzonderen ten behoeve van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek .................................. 37
C: Uitlening van werken .............................................................................................................. 39
E: Verweesde werken ................................................................................................................. 39
F: Gemeenschappelijke bepalingen ............................................................................................ 39
H3 Software/computerprogramma’s ............................................................................................ 51
Bescherming van computerprogramma’s.........................................................................................51
Toegekende rechten .......................................................................................................................52
Morele rechten – art 6bis, 1° BC .................................................................................................. 52
Vermogensrechten XI.298........................................................................................................... 52
1. Reproductierecht .......................................................................................................... 52
2. Vertaal en bewerkingsrecht ............................................................................................ 53
3. Distributierecht ............................................................................................................. 53
1
, 4. Publiek mededelingsrecht.............................................................................................. 55
Beperkingen van exclusieve vermogensrechten ........................................................................... 55
Beschermingsduur .........................................................................................................................57
Sanctionering van inbreuken ...........................................................................................................57
Opensourcesoftware en freeware ....................................................................................................57
H4 Databanken............................................................................................................................ 59
Wat is een databank .......................................................................................................................59
Het sui generis beschermingsrecht voor databanken ........................................................................60
Wat wordt beschermd? .......................................................................................................... 60
De rechthebbende ..................................................................................................................... 61
De rechten ................................................................................................................................. 62
Beperkingen op het sui generis recht ........................................................................................... 64
De uitzonderingen op het sui-generis recht .................................................................................. 64
De rechten en plichten van rechtmatige gebruikers ...................................................................... 66
Duur bescherming XI.309 ........................................................................................................... 66
Samenloop met andere beschermingsregimes XI.306 .................................................................. 67
Auteursrechtelijke bescherming van databanken .............................................................................67
Rechthebbende XI.186 ............................................................................................................... 67
De rechten ................................................................................................................................. 68
Uitzonderingen op de auteursrechten XI.191 ............................................................................... 68
Algemeen .............................................................................................................................. 68
Uitzonderingen ten behoeve van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek XI.191/2 ................ 69
H7 Octrooirecht........................................................................................................................... 70
Het octrooibeleid in ondernemingen ................................................................................................70
De beschermingsmogelijkheden .....................................................................................................71
Belangrijkste bronnen van het octrooirecht ......................................................................................71
Wat is een octrooi? .........................................................................................................................72
De geldigheidsvoorwaarden ............................................................................................................73
1. Een uitvinding .................................................................................................................... 73
2. Uitvinding moet nieuw zijn – XI.6 WER ................................................................................. 75
3. De uitvinding moet berusten op uitvinderswerkzaamheid – XI.7 WER .................................... 77
4. De uitvinding moet vatbaar zijn voor toepassing op het gebied van nijverheid – XI.8 ............... 77
Farmaceutische productie ..............................................................................................................78
Het bekomen van een Belgisch octrooi ............................................................................................78
Wie heeft de rechten op een octrooi ................................................................................................81
De rechten van een octrooihouder...................................................................................................82
De uitzonderingen op de rechten .....................................................................................................84
De plichten van de octrooihouder ....................................................................................................84
De betaling van jaartaksen ..................................................................................................... 84
De exploitatieplicht ................................................................................................................ 85
2
, De duur ..........................................................................................................................................86
Overdracht .....................................................................................................................................86
Einde van octrooirecht ....................................................................................................................87
Verval .................................................................................................................................... 87
Nietigheid .............................................................................................................................. 87
Internationale aspecten ..................................................................................................................87
H6 Merkenrecht ........................................................................................................................... 94
Benelux-bescherming .....................................................................................................................94
Welke soorten bestaan er? ......................................................................................................... 95
Individuele............................................................................................................................. 95
Collectieve merken en certificeringsmerken ............................................................................ 96
Benelux merk vs. Uniemerk .................................................................................................... 97
De beschermingsvoorwaarden ................................................................................................... 97
1) Een teken ...................................................................................................................... 98
2) Duidelijk en nauwkeurig ................................................................................................. 99
3) Onderscheidend vermogen .......................................................................................... 100
Toepassingsgevallen ................................................................................................................ 101
Geuren ................................................................................................................................ 101
Geluiden ............................................................................................................................. 102
Kleuren of kleurencombinaties op zich.................................................................................. 103
Driedimensionale merken (vormmerken) .............................................................................. 104
Samengestelde merken........................................................................................................ 108
Reclameslogans .................................................................................................................. 108
Familienamen ..................................................................................................................... 108
Positiemerken...................................................................................................................... 109
Beschrijvende merken .......................................................................................................... 109
Merk dat uitsluitend uit een geografische benaming bestaat .................................................. 111
Gebruikelijke tekens of benamingen ..................................................................................... 111
Bemerkingen bij het onderscheidend vermogen......................................................................... 111
Inburgering .......................................................................................................................... 112
Verwoording tot soortnaam .................................................................................................. 112
Voorbeelden ............................................................................................................................ 113
Toelaatbaarheid van het gekozen teken ..................................................................................... 114
Beschikbaarheid van het gekozen teken .................................................................................... 115
Procedure ................................................................................................................................ 116
Via Benelux-aanvraag ........................................................................................................... 116
Via internationale aanvraag 2.10 ........................................................................................... 119
De duur ................................................................................................................................... 119
De gebruiksplicht van een merk ................................................................................................ 119
De rechten van de merkhouder ................................................................................................. 121
Vier inbreuksituaties ............................................................................................................ 121
Voorbeelden ........................................................................................................................ 135
Niet-gebruik als verweer in een inbreukprocedure ................................................................. 136
Enkele specifieke merkinbreuken ......................................................................................... 137
Einde ....................................................................................................................................... 140
3
,Examen
- Theoretische open vraag
o wat houdt het reproductierecht in? + toepassingen van de regels die we gezien
hebben: een merk; zou dit een goed teken zijn om als merk te definiëren
- Praktijk openvraag (toepassing van de wet)
- Ja/neen vragen + motivatie
- Geen mkv
Opletten met laatste deel, inbreuk kan zowel B als C zijn
4
,H1: Inleiding
Is een aparte rechtscategorie
à Private subjec.eve rechten
Extra-patrimoniale rechten:
= zijn rechten die je bezit maar geen deel uitmaken van je vermogen
Een stuk van die rechten verdwijnen na overlijden
Een ander deel blijven bestaan maar worden niet verer>
à Zijn dus buiten handel
- Familierechten
o betrekking op gezin rechtssubject bv. huwelijk, ouderlijke macht
- Persoonlijkheidsrechten:
o handhaving fys, psych, morele integriteit lichaam (kunnen ook aangevuld worden
door RS)
o bv iemand neemt foto van jou specifiek en plaats die op sociale media zonder
toestemming – mag niet
o Naam recht: bv Brantano die publiciteitscampagne voert en op affiches namen van
bekende namen zet zoals ‘Helmut boI’ ‘Walter grootlaars’
o Recht van aMeelding
o Recht op stemgeluid: imitator van bekende zanger gebruiken voor reclamespot – niet
toegestaan (als de zanger effecPef bekend genoeg is)
Patrimoniale rechten: rechten die je hebt en deel uitmaken van je vermogen
Gaan over naar erfgenamen na overlijden
Kan over gecontracteerd worden
- Zakelijke rechten: geven een heerschappij over een zaak
o Bv eigendomsrecht
- Vorderingsrechten: u kan van een persoon een bepaalde gedraging eisen
- Int eigendomsrecht: geven een heerschappij over een creaPe van de geest
o Bv liedje gemaakt, schilderij, foto gemaakt …
SubjecPeve rechten = zijn rechten die wij allemaal hebben en
ontlenen aan objecPeve rechten en maken die sterk tav anderen
(>< publieke: vrije meningsuiPng, recht om verkozen te worden of
deel te nemen aan de verkiezingen …)
5
, Intellectuele eigendomsrechten
Industriële eigendomsrechten Auteursrechten sensu latu
Merkenrecht Auteursrecht sensu strictu
Veel ruimer dan een woord Kunst en cultuur
Tekeningen en modellenrecht Naburige rechten
à Overlap met auteursrecht (hier wel prijs aan = bescherming van prestaPes die aanleunen bij
verbonden) het auteursrecht maar waarvan men gezegd
hee> die geen auteursrecht zijn
- Uitvoerende kunstenaars: bv zangeres
die wordt gefilmd, zij hee> rechten voor
haar zangprestaPe
- OmroeporganisaPes
- Producenten van film
- Persuitgevers
Octrooirecht Bescherming computerprogramma’s
= bescherming van uitvindingen à Hoort bij auteursrecht omdat je die
programma’s kan uitschrijven (coderen)
Kwekersrecht Databanken
= beschermd plantensoorten Kunnen niet origineel zijn maar is een grote
investering
Chipsrecht
Benaming oorsprong/geografische
aanduidingen
Bv namen van streekproducten (champagne)
Handelsnaam
= naam waaronder je een handelsacPviteit
uitvoert
Bv: naam bakker: onderneming (handelsactiviteit)
aanduiden <> merk: waren en diensten aanduiden
Gebruiksmodellen
! Bedrijfsgeheimen/know how
Dit zijn geen intellectuele rechten, er gelden aparte regels voor die ervoor zorgen dat je kan optreden
tegen een bepaalde gedraging (bv zoals het openbaar maken van dat geheim) maar geven geen
exclusiviteit
! Domeinnamen
Zijn gereglementeerd, de wetgeving gee> geen exclusiviteit maar beschermt de mensen tegen het
onrechtmaPg toe-eigenen van een domeinnaam
à Anderen te verhinderen
Kenmerken
- Monopolierechten:
o Alleen de houder mag beslissen wat hij doet met zijn creaPe
o Voor anderen zijn het dus verbodsrechten
- Aan iedereen tegenstelbaar:
o Aan iedereen moet deze dus erkennen ongeacht TGT/TKT
6
, o Moeilijk want auteursrechten ontstaan automaPsch en zijn niet opgenomen in een
register
o TGT of TKT speelt geen rol
o Iedereen moet ze respecteren
- Begrensde rechten
o Eilanden in een zee van vrije mededinging: de zee waar je vrij zwemt maar je moet
van de eilanden (int rechten) aMlijven
o Territorialiteit: alleen bescherming daar waar je ze hebt aangevraagd
§ Bv: VTM alleen naam in Benelux laten registreren maar in Turkije ook naam
VTM
o Duur: van soort recht adankelijk
§ Bv auteursrecht tot 70j na overlijden
§ Bv octrooi 20j?
o Beschermingsvoorwaarden: u krijgt alleen beschermingsrechten wnr u voldoet aan
de voorwaarden
§ Ene recht hee> een hogere drempel dan de andere
§ Auteursrecht heel lage drempel, octrooi hoog
- Voorwerp:
o CreaPe van de geest
- Grote economische waarde
o Waarde kan schommelen bv na einde octrooi zullen aandelen terug dalen want het
bedrijf is zijn economische waarde kwijt (geen exclusief gebruiksrecht meer)
- Grondrechten
o ! Wel steeds meer in strijd met andere grondrechten
o Meer en meer weegt het HvJ de int rechten af tegen andere grondrechten omdat
men steeds meer een balans probeert te vinden
- Bestaan via optreden wetgever
o Als het niet wejelijk gereglementeerd is bestaat het niet!
o In de toekomst zullen er nog nieuwe rechten bijkomen
§ Bv so>warebescherming pas sinds 1994
o Sector van de geuren worden niet beschermd
Verschilpunten tussen auteurschap sensu lato en industriële
eigendomsrechten
Onderscheid vervaagt steeds meer
- Formaliteiten
o Industrieel: zelf aanvragen
o Auteursrechten: automaPsch
- Duur
o Industrieel: over algemeen kort (octrooi 20j, modellen 25j, merken 10j maar oneindig
verlengbaar)
o Auteurs: heel lang
- Toegekende rechten
o Industrieel: enkel vermogensrechten, geen morele (uitz octrooi)
o Auteurs: morel + vermogensrechten (uitz: databanken geen morele
- Beschermingsvoorwaarden
o Industrieel: is objecPef, gaat men beoordelen o.b.v. feiten
§ Soms wel subjecPef
7
, § Fun keten, een onadankelijke winkel gebruikte het woord ‘fun’ in reclame –
deze winkel kan zeggen dat ‘fun’ geen merknaam is waardoor de vordering
van fun zou vervallen en ‘fun’ gewoon een beschrijving is
• Waren 3 vrouwelijke rechters met kinderen: wel merk
• 3 oudere mannen met oude kinderen: geen merk?
o Auteurs: men zei: beschermingsvoorwaarden is subjecPef = rechter hee> een zekere
beoordelingsruimte
- Economische rol >< culturele rol
o Industrieel: vervult economische rol
o Auteurs: vervult een economische en culturele rol
Bescherming van een creatie door meerdere IER
Is theoretisch mogelijk om bescherming van verschillende int rechten te genieten
à Er bestaan wel wettelijke beperkingen
ð Beginsel van de cumulatie
Kunnen dus ook in ondergeschikte orden opgeroepen worden
Bv wij vragen dit beschermingsrecht aan, maar indien het wordt geweigerd willen wij
auteursrecht
Problematiek van de kosten
Bv uitvinding in allerlei landen beschermen
Territorialiteitsbeginsel
Beginsel: Wil u ergens bescherming? Dan moet u dat aanvragen en deze bescherming zal enkel
gelden daar waar u ze hebt aangevraagd (uitz auteursrecht)
- NaPonale procedure doorlopen:
o In ieder land bescherming aanvragen
- InternaPonale aanvragen:
o Is gebaseerd op een aantal internaPonale overeenkomsten
o U doet een internaPonale aanvraag en vult 1 formulier in waarop u aanduidt in welke
landen u bescherming wilt
o 1 aanvraag indienen waarmee u de procedure in de betrokken landen in gang zet
o Kosten zullen beperkter zijn
o De bescherming die u in ieder land krijgt zijn onadankelijk van elkaar – houdt in dat
wnr een rechter in BE zegt dat uw merk geen merk is dat geen invloed zal hebben op
uw merk dat geldt in andere landen
- Communautaire IER:
o U doet 1 aanvraag maar er zal ook slechts 1 instanPe zijn die het recht verleend, geldt
dan in alle LS’n
o Bij Europese instanPe
o Uniemerk gecreëerd
o Pervers kantje: is alles of niets! 1 in LS niePg verklaard? Zal vervallen in alle landen
o Bestaat ook voor octrooien (komt later nog aan bod)
8
,Kunnen bovenstaande systemen gecombineerd worden?
- Ja
- Stel zowel als uniemerk als Benelux en het uniemerk wordt niePg verklaard? Benelux blij>
gelden
ProblemaPek: in de EU zijen verschillende LS’n, je hebt een uitvinding en laat die octrooieren in BE,
Fra en Polen. In Polen minder koopkracht dus voor minder verkocht. Er ontstaat een parallelhandel.
Mensen in Polen zullen opkopen en gaan verkopen in BE. Puur theorePsch gezien kan dan je eigen
octrooi gebruiken om de Poolse producten tegen te houden
à Territoriale marktsplitsing is niet mogelijk
à Communautaire uitpu>ng: als u in 1 LS A uw producten op de markt brengt, dan gaat u via de int
rechten die u hebt in een andere LS B de invoer van producten van de LS A niet kunnen tegenhouden
in een LS B
Bv goederen die trendgevoelig zijn, niet meer in 1? Doorgebracht naar een land buiten EU of EER
Belangrijke verdragen
Doelstelling verdragen
- HarmonisaPe
- Minimumniveau van bescherming
- Bescherming buitenlanders: aMouw reciprociteit
o Phil collins arrest:
o Lambada: van origine van Bolivia – er was een producer van uit EU die muziek
getapet had en in EU het lied zelf uitbracht – componist van de muziek wou een deel
van de opbrengsten – producer wou niets geven o.b.v. die reciprociteit (want konden
zelf geen opbrengsten krijgen vanuit Bolivia)
- CentralisaPe van aanvraag
o U kan dit indienen bij één internaPonale organisaPe (WIPO)
2 soorten verdragen
- Algemene: geldend voor meerdere IER
- Specifieke: geldend voor een specifiek IER
1) WIPO/OMPI-Verdrag
World intellectual property organisation
Is een gespecialiseerde organisatie binnen VN in Genève)
Doel:
9
, - Als er nood toe bestaat neemt WIPO-initiatief om de internationale overeenkomsten te
wijzigen of nieuwe internationale ovk te sluiten à ze moeten namelijk actueel zijn en
aangepast aan de hedendaagse samenleving/ontwikkelingen
o Dan worden de vertegenwoordigers van de landen bijeen
o En worden onderhandelingen opgesteld
- Administratieve samenwerking tussen Unies bevorderen
Functies:
- Harmonisatie IER
- Stimuleren sluiten van ovk inzake IER
- Registratie
o Int’l aanvragen altijd bij WIPO, verdeelt die, stuurt die naar landen waar bescherming gewild
2) Unieverdrag van Parijs
Zo goed als het oudste verdrag, weliswaar verschillende keren geactualiseerd en dus bestaan er
verschillende versies!
ð Goed kijken welk land welke versie volgt
ð wij zijn geboden door de versie van 1967
Betrekking op alleen industriële eigendom
Bepalingen m.b.t.=
- Administratieve bepalingen
- Grensoverschrijdende situaties
- Vergemakkelijken en behoud IER (bv recht van voorrang)
- Bepalingen van materiaal recht (bv verplichting tot opnemen regels in nationale
wetgeving)
3) TRIPS-Verdrag
Trade related aspects of intellectual property rights
Soort van buitenbeen
à WTO is opgericht met een verdrag, een van de bijlagen is het TRIPS-verdrag
à als u toetreedt tot de WTO, treedt u ook toe tot de TRIPS
à is niet beheerst door WIPO zoals de andere verdragen
Ontstaansredenen
- Probleem namaak
o Men wou zorgen dat de namaak van de markt afbleef
- Verhogen niveau bescherming
10
H1: Inleiding ................................................................................................................................. 5
Kenmerken...................................................................................................................................... 6
Verschilpunten tussen auteurschap sensu lato en industriële eigendomsrechten ............................... 7
Bescherming van een creatie door meerdere IER ............................................................................... 8
Territorialiteitsbeginsel..................................................................................................................... 8
Belangrijke verdragen ...................................................................................................................... 9
1) WIPO/OMPI-Verdrag ........................................................................................................ 9
2) Unieverdrag van Parijs.................................................................................................... 10
3) TRIPS-Verdrag................................................................................................................ 10
4) Berner Conventie........................................................................................................... 11
Europese aspecten van IER .............................................................................................................11
H2 Auteursrechten ...................................................................................................................... 12
Afd 1: Bronnen................................................................................................................................12
Afd 2: Wat beschermt het auteursrecht? ..........................................................................................13
Afd 3: Wie verkrijgt het auteursrecht? ...............................................................................................16
Afd 4: Hoe verkrijgt men het auteursrecht? .......................................................................................17
Afd 5: Welke rechten bezit de auteur? ..............................................................................................18
A: Vermogensrechten ................................................................................................................. 18
1. Reproductierecht .......................................................................................................... 18
2. Publiek mededelingsrecht – XI.165 lid 4 .......................................................................... 21
3. Tentoonstellingsrecht .................................................................................................... 26
4. Vergoedingsrecht .......................................................................................................... 26
Kenmerken van vermogensrechten ......................................................................................... 27
B. Morele rechten ....................................................................................................................... 28
Afd 6: Indelingen van uitzonderingen................................................................................................28
A: Algemene .............................................................................................................................. 28
B: Uitzonderen ten behoeve van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek .................................. 37
C: Uitlening van werken .............................................................................................................. 39
E: Verweesde werken ................................................................................................................. 39
F: Gemeenschappelijke bepalingen ............................................................................................ 39
H3 Software/computerprogramma’s ............................................................................................ 51
Bescherming van computerprogramma’s.........................................................................................51
Toegekende rechten .......................................................................................................................52
Morele rechten – art 6bis, 1° BC .................................................................................................. 52
Vermogensrechten XI.298........................................................................................................... 52
1. Reproductierecht .......................................................................................................... 52
2. Vertaal en bewerkingsrecht ............................................................................................ 53
3. Distributierecht ............................................................................................................. 53
1
, 4. Publiek mededelingsrecht.............................................................................................. 55
Beperkingen van exclusieve vermogensrechten ........................................................................... 55
Beschermingsduur .........................................................................................................................57
Sanctionering van inbreuken ...........................................................................................................57
Opensourcesoftware en freeware ....................................................................................................57
H4 Databanken............................................................................................................................ 59
Wat is een databank .......................................................................................................................59
Het sui generis beschermingsrecht voor databanken ........................................................................60
Wat wordt beschermd? .......................................................................................................... 60
De rechthebbende ..................................................................................................................... 61
De rechten ................................................................................................................................. 62
Beperkingen op het sui generis recht ........................................................................................... 64
De uitzonderingen op het sui-generis recht .................................................................................. 64
De rechten en plichten van rechtmatige gebruikers ...................................................................... 66
Duur bescherming XI.309 ........................................................................................................... 66
Samenloop met andere beschermingsregimes XI.306 .................................................................. 67
Auteursrechtelijke bescherming van databanken .............................................................................67
Rechthebbende XI.186 ............................................................................................................... 67
De rechten ................................................................................................................................. 68
Uitzonderingen op de auteursrechten XI.191 ............................................................................... 68
Algemeen .............................................................................................................................. 68
Uitzonderingen ten behoeve van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek XI.191/2 ................ 69
H7 Octrooirecht........................................................................................................................... 70
Het octrooibeleid in ondernemingen ................................................................................................70
De beschermingsmogelijkheden .....................................................................................................71
Belangrijkste bronnen van het octrooirecht ......................................................................................71
Wat is een octrooi? .........................................................................................................................72
De geldigheidsvoorwaarden ............................................................................................................73
1. Een uitvinding .................................................................................................................... 73
2. Uitvinding moet nieuw zijn – XI.6 WER ................................................................................. 75
3. De uitvinding moet berusten op uitvinderswerkzaamheid – XI.7 WER .................................... 77
4. De uitvinding moet vatbaar zijn voor toepassing op het gebied van nijverheid – XI.8 ............... 77
Farmaceutische productie ..............................................................................................................78
Het bekomen van een Belgisch octrooi ............................................................................................78
Wie heeft de rechten op een octrooi ................................................................................................81
De rechten van een octrooihouder...................................................................................................82
De uitzonderingen op de rechten .....................................................................................................84
De plichten van de octrooihouder ....................................................................................................84
De betaling van jaartaksen ..................................................................................................... 84
De exploitatieplicht ................................................................................................................ 85
2
, De duur ..........................................................................................................................................86
Overdracht .....................................................................................................................................86
Einde van octrooirecht ....................................................................................................................87
Verval .................................................................................................................................... 87
Nietigheid .............................................................................................................................. 87
Internationale aspecten ..................................................................................................................87
H6 Merkenrecht ........................................................................................................................... 94
Benelux-bescherming .....................................................................................................................94
Welke soorten bestaan er? ......................................................................................................... 95
Individuele............................................................................................................................. 95
Collectieve merken en certificeringsmerken ............................................................................ 96
Benelux merk vs. Uniemerk .................................................................................................... 97
De beschermingsvoorwaarden ................................................................................................... 97
1) Een teken ...................................................................................................................... 98
2) Duidelijk en nauwkeurig ................................................................................................. 99
3) Onderscheidend vermogen .......................................................................................... 100
Toepassingsgevallen ................................................................................................................ 101
Geuren ................................................................................................................................ 101
Geluiden ............................................................................................................................. 102
Kleuren of kleurencombinaties op zich.................................................................................. 103
Driedimensionale merken (vormmerken) .............................................................................. 104
Samengestelde merken........................................................................................................ 108
Reclameslogans .................................................................................................................. 108
Familienamen ..................................................................................................................... 108
Positiemerken...................................................................................................................... 109
Beschrijvende merken .......................................................................................................... 109
Merk dat uitsluitend uit een geografische benaming bestaat .................................................. 111
Gebruikelijke tekens of benamingen ..................................................................................... 111
Bemerkingen bij het onderscheidend vermogen......................................................................... 111
Inburgering .......................................................................................................................... 112
Verwoording tot soortnaam .................................................................................................. 112
Voorbeelden ............................................................................................................................ 113
Toelaatbaarheid van het gekozen teken ..................................................................................... 114
Beschikbaarheid van het gekozen teken .................................................................................... 115
Procedure ................................................................................................................................ 116
Via Benelux-aanvraag ........................................................................................................... 116
Via internationale aanvraag 2.10 ........................................................................................... 119
De duur ................................................................................................................................... 119
De gebruiksplicht van een merk ................................................................................................ 119
De rechten van de merkhouder ................................................................................................. 121
Vier inbreuksituaties ............................................................................................................ 121
Voorbeelden ........................................................................................................................ 135
Niet-gebruik als verweer in een inbreukprocedure ................................................................. 136
Enkele specifieke merkinbreuken ......................................................................................... 137
Einde ....................................................................................................................................... 140
3
,Examen
- Theoretische open vraag
o wat houdt het reproductierecht in? + toepassingen van de regels die we gezien
hebben: een merk; zou dit een goed teken zijn om als merk te definiëren
- Praktijk openvraag (toepassing van de wet)
- Ja/neen vragen + motivatie
- Geen mkv
Opletten met laatste deel, inbreuk kan zowel B als C zijn
4
,H1: Inleiding
Is een aparte rechtscategorie
à Private subjec.eve rechten
Extra-patrimoniale rechten:
= zijn rechten die je bezit maar geen deel uitmaken van je vermogen
Een stuk van die rechten verdwijnen na overlijden
Een ander deel blijven bestaan maar worden niet verer>
à Zijn dus buiten handel
- Familierechten
o betrekking op gezin rechtssubject bv. huwelijk, ouderlijke macht
- Persoonlijkheidsrechten:
o handhaving fys, psych, morele integriteit lichaam (kunnen ook aangevuld worden
door RS)
o bv iemand neemt foto van jou specifiek en plaats die op sociale media zonder
toestemming – mag niet
o Naam recht: bv Brantano die publiciteitscampagne voert en op affiches namen van
bekende namen zet zoals ‘Helmut boI’ ‘Walter grootlaars’
o Recht van aMeelding
o Recht op stemgeluid: imitator van bekende zanger gebruiken voor reclamespot – niet
toegestaan (als de zanger effecPef bekend genoeg is)
Patrimoniale rechten: rechten die je hebt en deel uitmaken van je vermogen
Gaan over naar erfgenamen na overlijden
Kan over gecontracteerd worden
- Zakelijke rechten: geven een heerschappij over een zaak
o Bv eigendomsrecht
- Vorderingsrechten: u kan van een persoon een bepaalde gedraging eisen
- Int eigendomsrecht: geven een heerschappij over een creaPe van de geest
o Bv liedje gemaakt, schilderij, foto gemaakt …
SubjecPeve rechten = zijn rechten die wij allemaal hebben en
ontlenen aan objecPeve rechten en maken die sterk tav anderen
(>< publieke: vrije meningsuiPng, recht om verkozen te worden of
deel te nemen aan de verkiezingen …)
5
, Intellectuele eigendomsrechten
Industriële eigendomsrechten Auteursrechten sensu latu
Merkenrecht Auteursrecht sensu strictu
Veel ruimer dan een woord Kunst en cultuur
Tekeningen en modellenrecht Naburige rechten
à Overlap met auteursrecht (hier wel prijs aan = bescherming van prestaPes die aanleunen bij
verbonden) het auteursrecht maar waarvan men gezegd
hee> die geen auteursrecht zijn
- Uitvoerende kunstenaars: bv zangeres
die wordt gefilmd, zij hee> rechten voor
haar zangprestaPe
- OmroeporganisaPes
- Producenten van film
- Persuitgevers
Octrooirecht Bescherming computerprogramma’s
= bescherming van uitvindingen à Hoort bij auteursrecht omdat je die
programma’s kan uitschrijven (coderen)
Kwekersrecht Databanken
= beschermd plantensoorten Kunnen niet origineel zijn maar is een grote
investering
Chipsrecht
Benaming oorsprong/geografische
aanduidingen
Bv namen van streekproducten (champagne)
Handelsnaam
= naam waaronder je een handelsacPviteit
uitvoert
Bv: naam bakker: onderneming (handelsactiviteit)
aanduiden <> merk: waren en diensten aanduiden
Gebruiksmodellen
! Bedrijfsgeheimen/know how
Dit zijn geen intellectuele rechten, er gelden aparte regels voor die ervoor zorgen dat je kan optreden
tegen een bepaalde gedraging (bv zoals het openbaar maken van dat geheim) maar geven geen
exclusiviteit
! Domeinnamen
Zijn gereglementeerd, de wetgeving gee> geen exclusiviteit maar beschermt de mensen tegen het
onrechtmaPg toe-eigenen van een domeinnaam
à Anderen te verhinderen
Kenmerken
- Monopolierechten:
o Alleen de houder mag beslissen wat hij doet met zijn creaPe
o Voor anderen zijn het dus verbodsrechten
- Aan iedereen tegenstelbaar:
o Aan iedereen moet deze dus erkennen ongeacht TGT/TKT
6
, o Moeilijk want auteursrechten ontstaan automaPsch en zijn niet opgenomen in een
register
o TGT of TKT speelt geen rol
o Iedereen moet ze respecteren
- Begrensde rechten
o Eilanden in een zee van vrije mededinging: de zee waar je vrij zwemt maar je moet
van de eilanden (int rechten) aMlijven
o Territorialiteit: alleen bescherming daar waar je ze hebt aangevraagd
§ Bv: VTM alleen naam in Benelux laten registreren maar in Turkije ook naam
VTM
o Duur: van soort recht adankelijk
§ Bv auteursrecht tot 70j na overlijden
§ Bv octrooi 20j?
o Beschermingsvoorwaarden: u krijgt alleen beschermingsrechten wnr u voldoet aan
de voorwaarden
§ Ene recht hee> een hogere drempel dan de andere
§ Auteursrecht heel lage drempel, octrooi hoog
- Voorwerp:
o CreaPe van de geest
- Grote economische waarde
o Waarde kan schommelen bv na einde octrooi zullen aandelen terug dalen want het
bedrijf is zijn economische waarde kwijt (geen exclusief gebruiksrecht meer)
- Grondrechten
o ! Wel steeds meer in strijd met andere grondrechten
o Meer en meer weegt het HvJ de int rechten af tegen andere grondrechten omdat
men steeds meer een balans probeert te vinden
- Bestaan via optreden wetgever
o Als het niet wejelijk gereglementeerd is bestaat het niet!
o In de toekomst zullen er nog nieuwe rechten bijkomen
§ Bv so>warebescherming pas sinds 1994
o Sector van de geuren worden niet beschermd
Verschilpunten tussen auteurschap sensu lato en industriële
eigendomsrechten
Onderscheid vervaagt steeds meer
- Formaliteiten
o Industrieel: zelf aanvragen
o Auteursrechten: automaPsch
- Duur
o Industrieel: over algemeen kort (octrooi 20j, modellen 25j, merken 10j maar oneindig
verlengbaar)
o Auteurs: heel lang
- Toegekende rechten
o Industrieel: enkel vermogensrechten, geen morele (uitz octrooi)
o Auteurs: morel + vermogensrechten (uitz: databanken geen morele
- Beschermingsvoorwaarden
o Industrieel: is objecPef, gaat men beoordelen o.b.v. feiten
§ Soms wel subjecPef
7
, § Fun keten, een onadankelijke winkel gebruikte het woord ‘fun’ in reclame –
deze winkel kan zeggen dat ‘fun’ geen merknaam is waardoor de vordering
van fun zou vervallen en ‘fun’ gewoon een beschrijving is
• Waren 3 vrouwelijke rechters met kinderen: wel merk
• 3 oudere mannen met oude kinderen: geen merk?
o Auteurs: men zei: beschermingsvoorwaarden is subjecPef = rechter hee> een zekere
beoordelingsruimte
- Economische rol >< culturele rol
o Industrieel: vervult economische rol
o Auteurs: vervult een economische en culturele rol
Bescherming van een creatie door meerdere IER
Is theoretisch mogelijk om bescherming van verschillende int rechten te genieten
à Er bestaan wel wettelijke beperkingen
ð Beginsel van de cumulatie
Kunnen dus ook in ondergeschikte orden opgeroepen worden
Bv wij vragen dit beschermingsrecht aan, maar indien het wordt geweigerd willen wij
auteursrecht
Problematiek van de kosten
Bv uitvinding in allerlei landen beschermen
Territorialiteitsbeginsel
Beginsel: Wil u ergens bescherming? Dan moet u dat aanvragen en deze bescherming zal enkel
gelden daar waar u ze hebt aangevraagd (uitz auteursrecht)
- NaPonale procedure doorlopen:
o In ieder land bescherming aanvragen
- InternaPonale aanvragen:
o Is gebaseerd op een aantal internaPonale overeenkomsten
o U doet een internaPonale aanvraag en vult 1 formulier in waarop u aanduidt in welke
landen u bescherming wilt
o 1 aanvraag indienen waarmee u de procedure in de betrokken landen in gang zet
o Kosten zullen beperkter zijn
o De bescherming die u in ieder land krijgt zijn onadankelijk van elkaar – houdt in dat
wnr een rechter in BE zegt dat uw merk geen merk is dat geen invloed zal hebben op
uw merk dat geldt in andere landen
- Communautaire IER:
o U doet 1 aanvraag maar er zal ook slechts 1 instanPe zijn die het recht verleend, geldt
dan in alle LS’n
o Bij Europese instanPe
o Uniemerk gecreëerd
o Pervers kantje: is alles of niets! 1 in LS niePg verklaard? Zal vervallen in alle landen
o Bestaat ook voor octrooien (komt later nog aan bod)
8
,Kunnen bovenstaande systemen gecombineerd worden?
- Ja
- Stel zowel als uniemerk als Benelux en het uniemerk wordt niePg verklaard? Benelux blij>
gelden
ProblemaPek: in de EU zijen verschillende LS’n, je hebt een uitvinding en laat die octrooieren in BE,
Fra en Polen. In Polen minder koopkracht dus voor minder verkocht. Er ontstaat een parallelhandel.
Mensen in Polen zullen opkopen en gaan verkopen in BE. Puur theorePsch gezien kan dan je eigen
octrooi gebruiken om de Poolse producten tegen te houden
à Territoriale marktsplitsing is niet mogelijk
à Communautaire uitpu>ng: als u in 1 LS A uw producten op de markt brengt, dan gaat u via de int
rechten die u hebt in een andere LS B de invoer van producten van de LS A niet kunnen tegenhouden
in een LS B
Bv goederen die trendgevoelig zijn, niet meer in 1? Doorgebracht naar een land buiten EU of EER
Belangrijke verdragen
Doelstelling verdragen
- HarmonisaPe
- Minimumniveau van bescherming
- Bescherming buitenlanders: aMouw reciprociteit
o Phil collins arrest:
o Lambada: van origine van Bolivia – er was een producer van uit EU die muziek
getapet had en in EU het lied zelf uitbracht – componist van de muziek wou een deel
van de opbrengsten – producer wou niets geven o.b.v. die reciprociteit (want konden
zelf geen opbrengsten krijgen vanuit Bolivia)
- CentralisaPe van aanvraag
o U kan dit indienen bij één internaPonale organisaPe (WIPO)
2 soorten verdragen
- Algemene: geldend voor meerdere IER
- Specifieke: geldend voor een specifiek IER
1) WIPO/OMPI-Verdrag
World intellectual property organisation
Is een gespecialiseerde organisatie binnen VN in Genève)
Doel:
9
, - Als er nood toe bestaat neemt WIPO-initiatief om de internationale overeenkomsten te
wijzigen of nieuwe internationale ovk te sluiten à ze moeten namelijk actueel zijn en
aangepast aan de hedendaagse samenleving/ontwikkelingen
o Dan worden de vertegenwoordigers van de landen bijeen
o En worden onderhandelingen opgesteld
- Administratieve samenwerking tussen Unies bevorderen
Functies:
- Harmonisatie IER
- Stimuleren sluiten van ovk inzake IER
- Registratie
o Int’l aanvragen altijd bij WIPO, verdeelt die, stuurt die naar landen waar bescherming gewild
2) Unieverdrag van Parijs
Zo goed als het oudste verdrag, weliswaar verschillende keren geactualiseerd en dus bestaan er
verschillende versies!
ð Goed kijken welk land welke versie volgt
ð wij zijn geboden door de versie van 1967
Betrekking op alleen industriële eigendom
Bepalingen m.b.t.=
- Administratieve bepalingen
- Grensoverschrijdende situaties
- Vergemakkelijken en behoud IER (bv recht van voorrang)
- Bepalingen van materiaal recht (bv verplichting tot opnemen regels in nationale
wetgeving)
3) TRIPS-Verdrag
Trade related aspects of intellectual property rights
Soort van buitenbeen
à WTO is opgericht met een verdrag, een van de bijlagen is het TRIPS-verdrag
à als u toetreedt tot de WTO, treedt u ook toe tot de TRIPS
à is niet beheerst door WIPO zoals de andere verdragen
Ontstaansredenen
- Probleem namaak
o Men wou zorgen dat de namaak van de markt afbleef
- Verhogen niveau bescherming
10
