Goederenrecht
H1: de leer van de indelen van de goederen....................................................4
Afd 1: De goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid............................5
Goederen in en buiten de handel................................................................................5
Gemene voorwerpen (res communes)........................................................................5
Goederen zonder eigenaar (res nullius)......................................................................6
Gevonden goederen.................................................................................................... 6
Afd 2: de goederen volgens hun gebruik........................................................................7
Afd 3: RG en ORG........................................................................................................... 8
ORG............................................................................................................................. 8
RG............................................................................................................................. 10
Afd 4: De publieke goederen – 3.45..............................................................................11
Openbaar domein...................................................................................................... 12
Privaat domein.......................................................................................................... 13
H2: De zakelijke hoofdrechten......................................................................15
Afd 1: Het eigendomsrecht – 3.50.................................................................................15
Kenmerken................................................................................................................ 15
Eigendomsvorderingen – 3.51 lid 1...........................................................................17
Bewijs van eigendom – 3.52......................................................................................17
Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond.................................................18
Het ontstaan van eigendom: de oorspronkelijke wijzen van eigendomsverkrijging...18
1. Verkrijgende verjaring– 3.26 lid 1......................................................................19
2. Natrekking – 3.55.............................................................................................. 23
3. Verwerking – 3.11.............................................................................................. 25
4. Vondst – 3.59..................................................................................................... 26
5. Niet-ophaling – 3.58 §3......................................................................................27
Eigendomsbeperkingen 3.63.....................................................................................27
Mede-eigendom......................................................................................................... 30
Soorten.................................................................................................................. 31
Bijzondere toepassingen van gedwongen..............................................................36
Afd 2: Vruchtgebruik..................................................................................................... 45
Kenmerken................................................................................................................ 47
Vestiging................................................................................................................... 47
Modaliteiten.............................................................................................................. 48
Rechten van de vruchtgebruiker en blote eigenaar...................................................49
Plichten van de blote eigenaar en vruchtgebruiker...................................................51
Tenietgaan van vruchtgebruik...................................................................................52
Afd 3: Recht van opstal.................................................................................................54
Definitie – 3.177........................................................................................................ 54
Duurtijd – 3.180......................................................................................................... 55
Verkrijging................................................................................................................. 56
Zelfstandig opstalrecht.......................................................................................... 56
Accessoir opstalrecht............................................................................................. 56
Rechten en plichten van partijen...............................................................................57
Tenietgaan................................................................................................................ 58
Afd 4: Erfpacht.............................................................................................................. 59
Definitie – 3.167........................................................................................................ 59
Duurtijd – 3.169, lid 1................................................................................................ 60
Verkrijging – 3.14...................................................................................................... 61
Rechten en plichten van partijen...............................................................................62
Tenietgaan................................................................................................................ 63
1
, Afd 5: Erfdienstbaarheden............................................................................................65
Definitie – 3.114........................................................................................................ 65
Indelingen................................................................................................................. 66
Erfdienstbaarheden door menselijk handelen...........................................................67
Verkrijging............................................................................................................. 67
Rechten en plichten van partijen...........................................................................68
Tenietgaan............................................................................................................ 69
Wettelijke erfdienstbaarheden..................................................................................70
Water..................................................................................................................... 70
Afstanden.............................................................................................................. 70
Ingeslotenheid....................................................................................................... 72
H3: De zakelijke zekerheden.........................................................................74
Afd 1: De (bijzondere) voorrechten...............................................................................75
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 76
Algemene voorrechten op RG en ORG...................................................................76
Algemene voorrechten op RG................................................................................76
Bijzondere voorrechten op RG en ORG..................................................................77
Bijzondere voorrechten op ORG.............................................................................78
Uitoefening................................................................................................................ 79
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 79
Rangorde............................................................................................................... 79
Afd 2: Hypotheek.......................................................................................................... 79
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 80
Conventionele........................................................................................................ 80
Wettelijke.............................................................................................................. 80
Uitoefening................................................................................................................ 80
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 80
Rangorde............................................................................................................... 81
Afd 3: Pand................................................................................................................... 81
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 81
Uitoefening................................................................................................................ 82
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 82
Rangorde............................................................................................................... 82
Afd 4: Retentierecht...................................................................................................... 83
H4: Publiciteit.............................................................................................. 84
Verkrijging van zakelijke rechten..................................................................................84
Oorspronkelijke verkrijgingswijzen............................................................................84
Afgeleide verkrijgingswijzen 3.14 §1 lid 1..................................................................84
RG................................................................................................................................. 84
ORG.............................................................................................................................. 85
Overschrijving........................................................................................................... 85
Voorwerp 3.30 §1................................................................................................... 85
Rechtgevolgen....................................................................................................... 86
Inschrijving................................................................................................................ 87
Kantmelding.............................................................................................................. 87
H5: Zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes....................................88
Algemene regels inzake zakelijke rechten....................................................................88
Algemene regels inzake het voorwerp van zakelijke rechten........................................89
Algemene regels inzake het verkrijgen en tenietgaan van zakelijke rechten................92
Verkrijgen van zakelijke rechten...............................................................................92
Tenietgaan van zakelijke rechten..............................................................................92
2
, Algemene wijzen van tenietgaan van zakelijke gebruiksrechten 3.15...................92
Bijzondere wijzen van tenietgaan van zakelijke gebruiksrechten 3.16..................92
Bescherming van derden TGT 3.17........................................................................93
Open vragen op examen
7 vragen (met subvragen)+ 1 vraag over leesteksten 3/20
- 4 deel wylleman
- 3 deel Beack
3
, H1: de leer van de indelen van de goederen
Enkele begrippen
Goederenrecht maakt deel uit van vermogensrecht (= recht tot regeling van de
patrimoniale subjectieve rechten)
patrimoniaal: in geld waardeerbaar – 3 soorten
- Vorderingsrechten: bieden een rechtssubject een recht op een prestatie
van een ander rechtssubject
o Iets doen, iets niet doen of iets geven
- Intellectuele rechten: geven de titularis van een recht een tijdelijk en
exclusief exploitatierecht op een originele creatie van de menselijke geest
- Zakelijke rechten: geven een rechtssubject een rechtstreeks zeggenschap
over een bepaalde zaak
o Gaat over verhouding mens-zaak
o Draagwijdte is afhankelijk van welk zakelijk recht
o Zakelijke hoofdrechten
Eigendomsrecht, mede-eigendom, zakelijke gebruiksrechten
o Bijkomende
Zijn accessorium (bijzaken) van een schuldvordering
Bijzondere voorrechten, pand …
Voor rechtsverhoudingen tussen een rechtssubject en een goed die ontstaan zijn
voor 1/9/2021 geldt het oude goederenrecht nog
Al degene erna Boek 3 BW
Vorderingsrechten vs. zakelijke rechten
- Vordering: brengen enkel een rechtsband teweeg tussen SE en SA
- Zakelijk: creëren een rechtsband tussen titularis en een goed
Belang van zakenrecht
Publiciteitssysteem is heel belangrijk om te kunnen aantonen van wie welk
vermogen is
Begrippen
- Zaak: al wat bestaat, met uitzondering van de mens
- Goederen: alle voorwerpen die vatbaar zijn voor toe-eigening met inbegrip
van vermogensrechten
- Voorwerp: wat geen persoon en geen dier is, ongeacht of het voorwerp
natuurlijk of kunstmatig, lichamelijk of onlichamelijk is
- Lichamelijk voorwerp: voorwerpen die zintuiglijk kunnen waargenomen
worden en worden gemeten middels een momentopname
o Gas ook, kan je zintuigelijk waarnemen via geur of bv flauwvallen
o Elektriciteit ook
- Dieren : hebben een gevoelsvermogen en biologische noden – art 3.39 BW
- Goed
4
H1: de leer van de indelen van de goederen....................................................4
Afd 1: De goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid............................5
Goederen in en buiten de handel................................................................................5
Gemene voorwerpen (res communes)........................................................................5
Goederen zonder eigenaar (res nullius)......................................................................6
Gevonden goederen.................................................................................................... 6
Afd 2: de goederen volgens hun gebruik........................................................................7
Afd 3: RG en ORG........................................................................................................... 8
ORG............................................................................................................................. 8
RG............................................................................................................................. 10
Afd 4: De publieke goederen – 3.45..............................................................................11
Openbaar domein...................................................................................................... 12
Privaat domein.......................................................................................................... 13
H2: De zakelijke hoofdrechten......................................................................15
Afd 1: Het eigendomsrecht – 3.50.................................................................................15
Kenmerken................................................................................................................ 15
Eigendomsvorderingen – 3.51 lid 1...........................................................................17
Bewijs van eigendom – 3.52......................................................................................17
Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond.................................................18
Het ontstaan van eigendom: de oorspronkelijke wijzen van eigendomsverkrijging...18
1. Verkrijgende verjaring– 3.26 lid 1......................................................................19
2. Natrekking – 3.55.............................................................................................. 23
3. Verwerking – 3.11.............................................................................................. 25
4. Vondst – 3.59..................................................................................................... 26
5. Niet-ophaling – 3.58 §3......................................................................................27
Eigendomsbeperkingen 3.63.....................................................................................27
Mede-eigendom......................................................................................................... 30
Soorten.................................................................................................................. 31
Bijzondere toepassingen van gedwongen..............................................................36
Afd 2: Vruchtgebruik..................................................................................................... 45
Kenmerken................................................................................................................ 47
Vestiging................................................................................................................... 47
Modaliteiten.............................................................................................................. 48
Rechten van de vruchtgebruiker en blote eigenaar...................................................49
Plichten van de blote eigenaar en vruchtgebruiker...................................................51
Tenietgaan van vruchtgebruik...................................................................................52
Afd 3: Recht van opstal.................................................................................................54
Definitie – 3.177........................................................................................................ 54
Duurtijd – 3.180......................................................................................................... 55
Verkrijging................................................................................................................. 56
Zelfstandig opstalrecht.......................................................................................... 56
Accessoir opstalrecht............................................................................................. 56
Rechten en plichten van partijen...............................................................................57
Tenietgaan................................................................................................................ 58
Afd 4: Erfpacht.............................................................................................................. 59
Definitie – 3.167........................................................................................................ 59
Duurtijd – 3.169, lid 1................................................................................................ 60
Verkrijging – 3.14...................................................................................................... 61
Rechten en plichten van partijen...............................................................................62
Tenietgaan................................................................................................................ 63
1
, Afd 5: Erfdienstbaarheden............................................................................................65
Definitie – 3.114........................................................................................................ 65
Indelingen................................................................................................................. 66
Erfdienstbaarheden door menselijk handelen...........................................................67
Verkrijging............................................................................................................. 67
Rechten en plichten van partijen...........................................................................68
Tenietgaan............................................................................................................ 69
Wettelijke erfdienstbaarheden..................................................................................70
Water..................................................................................................................... 70
Afstanden.............................................................................................................. 70
Ingeslotenheid....................................................................................................... 72
H3: De zakelijke zekerheden.........................................................................74
Afd 1: De (bijzondere) voorrechten...............................................................................75
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 76
Algemene voorrechten op RG en ORG...................................................................76
Algemene voorrechten op RG................................................................................76
Bijzondere voorrechten op RG en ORG..................................................................77
Bijzondere voorrechten op ORG.............................................................................78
Uitoefening................................................................................................................ 79
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 79
Rangorde............................................................................................................... 79
Afd 2: Hypotheek.......................................................................................................... 79
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 80
Conventionele........................................................................................................ 80
Wettelijke.............................................................................................................. 80
Uitoefening................................................................................................................ 80
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 80
Rangorde............................................................................................................... 81
Afd 3: Pand................................................................................................................... 81
Wijze van totstandkoming......................................................................................... 81
Uitoefening................................................................................................................ 82
Voorrang en volgrecht........................................................................................... 82
Rangorde............................................................................................................... 82
Afd 4: Retentierecht...................................................................................................... 83
H4: Publiciteit.............................................................................................. 84
Verkrijging van zakelijke rechten..................................................................................84
Oorspronkelijke verkrijgingswijzen............................................................................84
Afgeleide verkrijgingswijzen 3.14 §1 lid 1..................................................................84
RG................................................................................................................................. 84
ORG.............................................................................................................................. 85
Overschrijving........................................................................................................... 85
Voorwerp 3.30 §1................................................................................................... 85
Rechtgevolgen....................................................................................................... 86
Inschrijving................................................................................................................ 87
Kantmelding.............................................................................................................. 87
H5: Zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes....................................88
Algemene regels inzake zakelijke rechten....................................................................88
Algemene regels inzake het voorwerp van zakelijke rechten........................................89
Algemene regels inzake het verkrijgen en tenietgaan van zakelijke rechten................92
Verkrijgen van zakelijke rechten...............................................................................92
Tenietgaan van zakelijke rechten..............................................................................92
2
, Algemene wijzen van tenietgaan van zakelijke gebruiksrechten 3.15...................92
Bijzondere wijzen van tenietgaan van zakelijke gebruiksrechten 3.16..................92
Bescherming van derden TGT 3.17........................................................................93
Open vragen op examen
7 vragen (met subvragen)+ 1 vraag over leesteksten 3/20
- 4 deel wylleman
- 3 deel Beack
3
, H1: de leer van de indelen van de goederen
Enkele begrippen
Goederenrecht maakt deel uit van vermogensrecht (= recht tot regeling van de
patrimoniale subjectieve rechten)
patrimoniaal: in geld waardeerbaar – 3 soorten
- Vorderingsrechten: bieden een rechtssubject een recht op een prestatie
van een ander rechtssubject
o Iets doen, iets niet doen of iets geven
- Intellectuele rechten: geven de titularis van een recht een tijdelijk en
exclusief exploitatierecht op een originele creatie van de menselijke geest
- Zakelijke rechten: geven een rechtssubject een rechtstreeks zeggenschap
over een bepaalde zaak
o Gaat over verhouding mens-zaak
o Draagwijdte is afhankelijk van welk zakelijk recht
o Zakelijke hoofdrechten
Eigendomsrecht, mede-eigendom, zakelijke gebruiksrechten
o Bijkomende
Zijn accessorium (bijzaken) van een schuldvordering
Bijzondere voorrechten, pand …
Voor rechtsverhoudingen tussen een rechtssubject en een goed die ontstaan zijn
voor 1/9/2021 geldt het oude goederenrecht nog
Al degene erna Boek 3 BW
Vorderingsrechten vs. zakelijke rechten
- Vordering: brengen enkel een rechtsband teweeg tussen SE en SA
- Zakelijk: creëren een rechtsband tussen titularis en een goed
Belang van zakenrecht
Publiciteitssysteem is heel belangrijk om te kunnen aantonen van wie welk
vermogen is
Begrippen
- Zaak: al wat bestaat, met uitzondering van de mens
- Goederen: alle voorwerpen die vatbaar zijn voor toe-eigening met inbegrip
van vermogensrechten
- Voorwerp: wat geen persoon en geen dier is, ongeacht of het voorwerp
natuurlijk of kunstmatig, lichamelijk of onlichamelijk is
- Lichamelijk voorwerp: voorwerpen die zintuiglijk kunnen waargenomen
worden en worden gemeten middels een momentopname
o Gas ook, kan je zintuigelijk waarnemen via geur of bv flauwvallen
o Elektriciteit ook
- Dieren : hebben een gevoelsvermogen en biologische noden – art 3.39 BW
- Goed
4
