Een democratisch systeem
1.Belgie is een democratische rechstaat
Democratie= vorm van besturen
Volk regeert
Volksvertegenwoordigers over wetten beslissen
Wetten ontstaan uit meerderheid
Democratie <-> dictatuur
Democratie = macht bij volk
Dictatuur = macht bij 1 persoon
Rechtstaat is een staat waarin de burgers beschermd worden door regels die willekeur en
machtsmisbruik moeten voorkomen
2 voorwaarden:
1. Er bestaan wettelijke regels die gelden voor iedereen (machthebbers en burgers)
2. Er bestaan middelen die de burgers kunnen gebruiken om hun rechten en vrijheden af te
dwingen tov medeburgers en overheid -> onafhankelijke rechterlijke macht
Democratische rechtstaat
5 voorwaarden:
1. De regels beschermen de mensenrechten en de burgerrechten van iedereen
2. De regels worden door de meerderheid vastgelegd
3. De regels worden altijd toegepast zonder willekeur
4. Het toepassen van de regels kan door de burgers afgedwongen worden voor een
onafhankelijke en onpartijdige rechtbank
5. De beslissingen van de overheid en de reden voor
Democratisch beslissingen kunnen in strijd zijn met rechtstaat omdat meerderheid beslist altijd
waardoor de minderheid in strijd is met de mensenrechten
De grondwet: neerslag van afspraken = basis om een democratische rechtstaat mogelijk te maken
2 belangrijke zaken:
- De democratische vrijheden en rechten van de burgers (grondrechten)
- De hoofdlijnen van de staatstructuur
Wijzigen? 2/3 meerderheid
Scheiding der machten
Staatsgezag wordt gesplitst over drie machten
-uitgeoefend door 2 verschillende instellingen
-volledig onafhankelijk van elkaar
-wederzijdse controle en beperking
Vermijd teveel macht bij 1 instantie
, wetgevende macht = stelt regels op die de verhouding tussen burger en overheid regelt
uitvoerende macht= voert regels uit in praktijk (dagelijks bestuur van het land)
rechtelijke macht = beslist bij geschillen die ontstaan over de toepassing van de regels wanneer de
openbare orde verstoord wordt
raakpunten tussen de 3 machten:
parlement
- Controleert ook de uitvoering van wetten (uitvoerend)
- Heeft soms rechterlijke bevoegdheden (rechterlijk)
Regering
- Doet voorstellen voor nieuwe wetten om regeringsprogramma uit te voeren (wetgevend)
Rechterlijke macht
- Rechters moeten voortdurend wetten interpeteren, zij beslissen hoe de wet word uitgelegd
(wetgevend)
4de macht ? DE PERS
- Vrijheid van meningsuiting -> persvrijheid is essentieel voor een democratie
Taken:
- Verschaffen van info (recht: ongehinderd info verzamelen/plicht: correcte info)
- Opinievorming
- Forum en spreekbuis zijn
- Controle uitoefenen
Kritiek:
- Commerciële organisaties -> veel concurrentie -> tijdsdruk -> gebrek aan kwaliteit
- Infotainment
- Politici heeft minder spreektijd (12 seconden)
2.Hoe zit ons land in elkaar?
Vroeger:
1 parlement + 1 regering = unitaire staat
Nu:
België = federale staat
Federalisme = een staatsvorm waarbij de macht gedeeld wordt door het nationale federaal
niveau en de deelstaten (regio’s)
6 staatshervormingen
6 besturen vandaag
1.Belgie is een democratische rechstaat
Democratie= vorm van besturen
Volk regeert
Volksvertegenwoordigers over wetten beslissen
Wetten ontstaan uit meerderheid
Democratie <-> dictatuur
Democratie = macht bij volk
Dictatuur = macht bij 1 persoon
Rechtstaat is een staat waarin de burgers beschermd worden door regels die willekeur en
machtsmisbruik moeten voorkomen
2 voorwaarden:
1. Er bestaan wettelijke regels die gelden voor iedereen (machthebbers en burgers)
2. Er bestaan middelen die de burgers kunnen gebruiken om hun rechten en vrijheden af te
dwingen tov medeburgers en overheid -> onafhankelijke rechterlijke macht
Democratische rechtstaat
5 voorwaarden:
1. De regels beschermen de mensenrechten en de burgerrechten van iedereen
2. De regels worden door de meerderheid vastgelegd
3. De regels worden altijd toegepast zonder willekeur
4. Het toepassen van de regels kan door de burgers afgedwongen worden voor een
onafhankelijke en onpartijdige rechtbank
5. De beslissingen van de overheid en de reden voor
Democratisch beslissingen kunnen in strijd zijn met rechtstaat omdat meerderheid beslist altijd
waardoor de minderheid in strijd is met de mensenrechten
De grondwet: neerslag van afspraken = basis om een democratische rechtstaat mogelijk te maken
2 belangrijke zaken:
- De democratische vrijheden en rechten van de burgers (grondrechten)
- De hoofdlijnen van de staatstructuur
Wijzigen? 2/3 meerderheid
Scheiding der machten
Staatsgezag wordt gesplitst over drie machten
-uitgeoefend door 2 verschillende instellingen
-volledig onafhankelijk van elkaar
-wederzijdse controle en beperking
Vermijd teveel macht bij 1 instantie
, wetgevende macht = stelt regels op die de verhouding tussen burger en overheid regelt
uitvoerende macht= voert regels uit in praktijk (dagelijks bestuur van het land)
rechtelijke macht = beslist bij geschillen die ontstaan over de toepassing van de regels wanneer de
openbare orde verstoord wordt
raakpunten tussen de 3 machten:
parlement
- Controleert ook de uitvoering van wetten (uitvoerend)
- Heeft soms rechterlijke bevoegdheden (rechterlijk)
Regering
- Doet voorstellen voor nieuwe wetten om regeringsprogramma uit te voeren (wetgevend)
Rechterlijke macht
- Rechters moeten voortdurend wetten interpeteren, zij beslissen hoe de wet word uitgelegd
(wetgevend)
4de macht ? DE PERS
- Vrijheid van meningsuiting -> persvrijheid is essentieel voor een democratie
Taken:
- Verschaffen van info (recht: ongehinderd info verzamelen/plicht: correcte info)
- Opinievorming
- Forum en spreekbuis zijn
- Controle uitoefenen
Kritiek:
- Commerciële organisaties -> veel concurrentie -> tijdsdruk -> gebrek aan kwaliteit
- Infotainment
- Politici heeft minder spreektijd (12 seconden)
2.Hoe zit ons land in elkaar?
Vroeger:
1 parlement + 1 regering = unitaire staat
Nu:
België = federale staat
Federalisme = een staatsvorm waarbij de macht gedeeld wordt door het nationale federaal
niveau en de deelstaten (regio’s)
6 staatshervormingen
6 besturen vandaag
