1. Definities en concepten
1.1 Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
MVO houdt in dat een organisatie verantwoordelijkheid neemt voor de impact van haar
beslissingen en activiteiten op de samenleving en het milieu, en daarbij transparant en
ethisch handelt.
MVO houdt in dat organisaties aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en
sociale, ethische en milieu kwesties in hun activiteiten en kernstrategie integreren in
nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
- Zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun aandeelhouders, stakeholders
en de samenleving als geheel
- Mogelijke negatieve effecten op te sporten, te voorkomen en te verminderen.
1.2 Corporate social responsibility (CSR)
CSR is de Engelstalige term voor MVO.
Defintie = Context-specific organizational actions and policies that take into account
stakeholders’ expectations and the triple bottom line of economic, social and environmental
performance
- Context-specifiek = Duurzaam ondernemen is niet éénduidig. Het is sterk afhankelijk
van het type organisaties (bv. Bank vs. Bierbrouwer), ook sterk afhankelijk van de
regio waar je actief bent.
- Triple bottom line (3P’s) = People, planet en profit.
Why is CSR important?
- For enterprises, CSR and RBC (= responsible business conduct) provide important
benefits in terms of risk management, cost savings, access to capital, customer
relationships, HR management, sustainability of operations, ability to innovate and
eventually profit → Heeft dus voordelen voor het bedrijf zelf ook.
- For the EU economy, CSR and RBC make companies more sustainable and
innovative, which contributes to a more sustainable economy (= Duurzame
economie)
- For society, CSR and RBC offer a set of values on which we can build a more
cohesive society and on which we can base the transition to a sustainable economic
system.
➔ Dit is een tekst van de Europese Commissie
1.3 Triple Bottom line
Wie = Geïntroduceerd door John Elkington in de jaren 90’.
- 3 P’s = People, planet, profit
Dor de jaren heen ook veel kritiek op TBL, ook door Elkington
1
, 1.4 Stakeholders = Belanghebbende
Organisaties hebben zeer veel stakeholders, dit maakt het niet altijd gemakkelijk om
rekening te houden met de verwachtingen van alle stakeholders:
- Diverse groepen stakeholders met soms tegenstrijdige verwachtingen
Stakeholder mapping = Detecteren van verschillende categorieën van stakeholders en key
stakeholders.
- Belangrijk in het kader van MVO-rapportering
Dit is één van de manieren hoe we stakeholders kunnen onderverdelen (kennen voor het
examen).
- Authorisers = Stakeholders die de toestemming geven voor het opstarten van de
activiteiten → Aandeelhouders, raad van bestuur, overheid, andere regelgevende
instanties, beroepsverenigingen
- Business partners = Medewerkers, leveranciers, vakbonden
- Customer groeps = Klanten; er kunnen verschillende groepen van klanten zijn
- Exteral influencers = NGO’s, community members, journalisten
1.5 Essentiële kenmerken van MVO
4 belangrijke kenmerken :
- Impact van organisatie op maatschappij en milieu = Het is context-specifiek, het
is een continue proces er is geen eindbestemming.
- Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
- Gedeelde waarden = voordelen voor de organisaties en stakeholders
- Vrijwillige initiatieven, meer doen dan wat wettelijk opgelegd is = Als we het
hebben over een milieuwetgeving, dan gaat het niet over MVO!
1.5.1 Impact op maatschappij en milieu
2
,De afbeelding toont de ontwikkeling van planetaire grenzen, die de veilige
leefomstandigheden op aarde bewaken. Deze grenzen geven aan hoeveel impact
menselijke activiteiten kunnen hebben voordat er onomkeerbare schade ontstaat.
De ecologische grenzen die in de afbeelding worden beoordeeld, zijn onder andere:
- Klimaatverandering
- Biodiversiteitsverlies
- Landgebruik
- …
Uit de afbeelding blijkt dat het aantal overschreden grenzen is toegenomen
- Dit betekent dat menselijke activiteiten zoals ontbossing, vervuiling en
broeikasgasuitstoot steeds meer ecologische grenzen overschrijden, wat risico's met
zich meebrengt voor de stabiliteit van het ecosysteem en het menselijk welzijn.
GLOBAL RISK REPORT
De Global Risks Perception Survey (GRPS) vormt al twintig jaar de basis van het Global
Risks Report. Het is de belangrijkste bron van originele gegevens over wereldwijde risico’s
van het World Economic Forum. Voor de editie van 2024-2025 gaven meer dan 900 experts
hun mening over hoe wereldwijde risico’s evolueren. Deze experts komen uit de
academische wereld, het bedrijfsleven, de overheid, internationale organisaties en het
maatschappelijk middenveld. De antwoorden werden verzameld tussen 2 september en 18
oktober 2024.
"Globaal risico" wordt gedefinieerd als de mogelijkheid dat een gebeurtenis of situatie zich
voordoet die, als dit gebeurt, een negatieve impact zou hebben op een aanzienlijk deel van
het mondiale BBP, de wereldbevolking of de natuurlijke hulpbronnen.
In het rapport onderscheid mijn ‘Global risks’ in 5 verschillende categorieën
- Er wordt aan de experten gevraagd, wat volgens hun de grootste risico’s zijn.
De ‘Global risks’ worden ook weergegeven in deze figuur. De risico’s worden hier aan
elkaar gelinkt. Bv. Dat milieuaspecten niet losstaand liggen, maar verband houden met
andere zaken.
3
, Lees de andere artikels in de powerpoint
NONPROFIT/SOCIAL-PROFIT/PUBLIEKE SECTOR
We hebben het niet enkel over commerciële bedrijven, maar ook over non-profit en de
publieke sector.
Non-profit organisaties hebben meestal al een sociaal doel op zich (institutional purpose);
maar daarnaast hebben ze ook een impact op het milieu, waardoor ze nog altijd duurzaam
te werk moeten gaan.
1.6 Verschillende benaderingen van MVO
Er zijn twee grote motivaties waarom organisaties aan MVO doen:
- Normatief motief/moreel ethisch motief = Organisaties doen aan duurzaamheid
omdat ze vinden dat het hun verantwoordelijkheid is. Dit is waardegeladen.
- Instrumenteel motief = Duurzaam ondernemen leidt tot bepaalde voordelen
(kostenbesparing, meer klanten,..). Het wordt dus gedaan om er bepaalde voordelen
uit te halen. Er is een causaal verband (duurzaamheid leidt tot bepaalde voordelen)
4
1.1 Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
MVO houdt in dat een organisatie verantwoordelijkheid neemt voor de impact van haar
beslissingen en activiteiten op de samenleving en het milieu, en daarbij transparant en
ethisch handelt.
MVO houdt in dat organisaties aandacht voor mensenrechten, consumentenbelangen en
sociale, ethische en milieu kwesties in hun activiteiten en kernstrategie integreren in
nauwe samenwerking met hun stakeholders om:
- Zoveel mogelijk gedeelde waarde te creëren voor hun aandeelhouders, stakeholders
en de samenleving als geheel
- Mogelijke negatieve effecten op te sporten, te voorkomen en te verminderen.
1.2 Corporate social responsibility (CSR)
CSR is de Engelstalige term voor MVO.
Defintie = Context-specific organizational actions and policies that take into account
stakeholders’ expectations and the triple bottom line of economic, social and environmental
performance
- Context-specifiek = Duurzaam ondernemen is niet éénduidig. Het is sterk afhankelijk
van het type organisaties (bv. Bank vs. Bierbrouwer), ook sterk afhankelijk van de
regio waar je actief bent.
- Triple bottom line (3P’s) = People, planet en profit.
Why is CSR important?
- For enterprises, CSR and RBC (= responsible business conduct) provide important
benefits in terms of risk management, cost savings, access to capital, customer
relationships, HR management, sustainability of operations, ability to innovate and
eventually profit → Heeft dus voordelen voor het bedrijf zelf ook.
- For the EU economy, CSR and RBC make companies more sustainable and
innovative, which contributes to a more sustainable economy (= Duurzame
economie)
- For society, CSR and RBC offer a set of values on which we can build a more
cohesive society and on which we can base the transition to a sustainable economic
system.
➔ Dit is een tekst van de Europese Commissie
1.3 Triple Bottom line
Wie = Geïntroduceerd door John Elkington in de jaren 90’.
- 3 P’s = People, planet, profit
Dor de jaren heen ook veel kritiek op TBL, ook door Elkington
1
, 1.4 Stakeholders = Belanghebbende
Organisaties hebben zeer veel stakeholders, dit maakt het niet altijd gemakkelijk om
rekening te houden met de verwachtingen van alle stakeholders:
- Diverse groepen stakeholders met soms tegenstrijdige verwachtingen
Stakeholder mapping = Detecteren van verschillende categorieën van stakeholders en key
stakeholders.
- Belangrijk in het kader van MVO-rapportering
Dit is één van de manieren hoe we stakeholders kunnen onderverdelen (kennen voor het
examen).
- Authorisers = Stakeholders die de toestemming geven voor het opstarten van de
activiteiten → Aandeelhouders, raad van bestuur, overheid, andere regelgevende
instanties, beroepsverenigingen
- Business partners = Medewerkers, leveranciers, vakbonden
- Customer groeps = Klanten; er kunnen verschillende groepen van klanten zijn
- Exteral influencers = NGO’s, community members, journalisten
1.5 Essentiële kenmerken van MVO
4 belangrijke kenmerken :
- Impact van organisatie op maatschappij en milieu = Het is context-specifiek, het
is een continue proces er is geen eindbestemming.
- Geïntegreerd in kernactiviteiten en strategie
- Gedeelde waarden = voordelen voor de organisaties en stakeholders
- Vrijwillige initiatieven, meer doen dan wat wettelijk opgelegd is = Als we het
hebben over een milieuwetgeving, dan gaat het niet over MVO!
1.5.1 Impact op maatschappij en milieu
2
,De afbeelding toont de ontwikkeling van planetaire grenzen, die de veilige
leefomstandigheden op aarde bewaken. Deze grenzen geven aan hoeveel impact
menselijke activiteiten kunnen hebben voordat er onomkeerbare schade ontstaat.
De ecologische grenzen die in de afbeelding worden beoordeeld, zijn onder andere:
- Klimaatverandering
- Biodiversiteitsverlies
- Landgebruik
- …
Uit de afbeelding blijkt dat het aantal overschreden grenzen is toegenomen
- Dit betekent dat menselijke activiteiten zoals ontbossing, vervuiling en
broeikasgasuitstoot steeds meer ecologische grenzen overschrijden, wat risico's met
zich meebrengt voor de stabiliteit van het ecosysteem en het menselijk welzijn.
GLOBAL RISK REPORT
De Global Risks Perception Survey (GRPS) vormt al twintig jaar de basis van het Global
Risks Report. Het is de belangrijkste bron van originele gegevens over wereldwijde risico’s
van het World Economic Forum. Voor de editie van 2024-2025 gaven meer dan 900 experts
hun mening over hoe wereldwijde risico’s evolueren. Deze experts komen uit de
academische wereld, het bedrijfsleven, de overheid, internationale organisaties en het
maatschappelijk middenveld. De antwoorden werden verzameld tussen 2 september en 18
oktober 2024.
"Globaal risico" wordt gedefinieerd als de mogelijkheid dat een gebeurtenis of situatie zich
voordoet die, als dit gebeurt, een negatieve impact zou hebben op een aanzienlijk deel van
het mondiale BBP, de wereldbevolking of de natuurlijke hulpbronnen.
In het rapport onderscheid mijn ‘Global risks’ in 5 verschillende categorieën
- Er wordt aan de experten gevraagd, wat volgens hun de grootste risico’s zijn.
De ‘Global risks’ worden ook weergegeven in deze figuur. De risico’s worden hier aan
elkaar gelinkt. Bv. Dat milieuaspecten niet losstaand liggen, maar verband houden met
andere zaken.
3
, Lees de andere artikels in de powerpoint
NONPROFIT/SOCIAL-PROFIT/PUBLIEKE SECTOR
We hebben het niet enkel over commerciële bedrijven, maar ook over non-profit en de
publieke sector.
Non-profit organisaties hebben meestal al een sociaal doel op zich (institutional purpose);
maar daarnaast hebben ze ook een impact op het milieu, waardoor ze nog altijd duurzaam
te werk moeten gaan.
1.6 Verschillende benaderingen van MVO
Er zijn twee grote motivaties waarom organisaties aan MVO doen:
- Normatief motief/moreel ethisch motief = Organisaties doen aan duurzaamheid
omdat ze vinden dat het hun verantwoordelijkheid is. Dit is waardegeladen.
- Instrumenteel motief = Duurzaam ondernemen leidt tot bepaalde voordelen
(kostenbesparing, meer klanten,..). Het wordt dus gedaan om er bepaalde voordelen
uit te halen. Er is een causaal verband (duurzaamheid leidt tot bepaalde voordelen)
4
