2025-2026
Publiek
Procesrecht
3e bachelor UGent
,
,DEEL 1. INLEIDING
H1: BEGRIPPEN
§1. UITGANSPUNT: RECHTSSTAAT
= de rechtstaat stelt dat iedereen gebonden is door het recht, zowel burgers als overheden
Om macht in te perken: vertaling in het bestuursrecht → administratief legaliteitsbeginsel
Verschil burger en OH
Handelen vereist juridische - Burger: kunnen altijd handelen tenzij verboden
grondslag (basis rechtsstaat) - OH: kunnen nooit handelen tenzij toegelaten
(toegewezen bevoegdheden)
Overheidsoptreden moet regel- Het moet in overeenstemming zijn met de wetgeving die in die
matig zijn = materie van toepassing is
rechtmatigheidsbeginsel
§2. LEGALITEITSBEGINSEL VEREIST HANDHAVING
Noodzaak aan rechtsdwang
- Een overheid dwingen om op bepaalde manier te handelen
- Rechtsdwang soms niet mogelijk: als rechter of als particulier kan je niet zomaar in plaats van
de overheid beslissen.
CONCLUSIE: afdwingen van recht moet worden beschouwd als het aanwenden van technieken tot
voorkomen (preventief luik) of herstellen van rechtsschendingen (curatief luik)
- = sanctionering
- = rechtshandhaving
- = rechtsbescherming
§3. RECHTSBESCHERMING TEGEN DE OVERHEID
Overheid is feitelijk veel machtiger: bestuurshandeling = administratieve rechtshandeling
De OH kan beslissingen nemen die eenzijdig verbindend zijn, ook al is er
Eenzijdig bindend
geen akkoord van de andere partij.
= het voorrecht van de uitvoerbaarheid: de eenzijdige
Privilège de la bestuurshandelingen zijn op zichzelf uitvoerbaar.
décision exécutoire Bv. je betaalt je belastingen niet, de overheid kan dan onmiddellijk met de
belastingaanslag naar de deurwaarder en de betaling laten afdwingen.
= het voorrecht van het voorafgaande: Vanaf het moment dat de
beslissing genomen is, moet je je hieraan houden. Indien je niet akkoord
Privilège du préalable bent, dan is het de particulier die het procesinitiatief zal moeten nemen en
= obéir d’abord, niet de overheid.
réclamer ensuite
Het is geen omkering van de bewijslast, maar een omkering van het
procesinitiatief.
Pagina 1 van 77
,Bestuursgeschil = geschillen tussen burger en bestuur of tussen besturen onderling over handelingen
die in beginsel uitgaan van een administratieve overheid en door het publiekrecht worden beheerst.
§4. TECHNIEKEN VAN RECHTSBESCHERMING
Door het feit dat de overheid eenzijdig kan optreden, voelt men de nood aan bijkomende bescherming.
Preventieve rechtsbescherming vs. rechtsbescherming a posteriori (= curatieve rechtsbescherming)
SOORTEN RECHTSBESCHERMING
1) Administratieve rechtsbescherming
o Administratieve OH
2) Politieke rechtsbescherming
o Wetgevende OH (vertegenwoordigende organen)
o Ombudsdiensten
3) Jurisdictionele rechtsbescherming
o Jurisdictionele OH
▪ Zowel gewone als administratieve rechtscolleges (≠ administratieve
overheden, administratieve rechtscolleges bieden jurisdictionele bescherming
en geen administratieve bescherming)
Als je naar de instelling zelf stapt is het administratieve rechtsbescherming (interne
klachtenbehandeling), als je naar de democratisch verkozen onafhankelijke ombudsman stapt is het de
politieke rechtsbescherming (externe klachtenbehandeling), en als je naar de rechtscolleges stapt is
het de jurisdictionele rechtsbescherming.
§5. EINDDOEL: RECHTSHERSTEL
In natura
- Probleem: OH heeft discretionaire bevoegdheden en beoordelingsvrijheid.
o Je zal nooit kunnen vragen dat de rechter een andere beslissing neemt, de rechter kan
enkel beslissen dat de beslissing van de overheid kennelijk onredelijk is.
o Bv. examen: je kan niet voor de rechter afdwingen om een 10/20 te krijgen.
Bij equivalent
- Gebonden bevoegdheid
o OH heeft geen beoordelingsmarge. Als je aan voorwaarden voldoet, moet je beslissing
krijgen
o Wet schrijft praktisch voor wat OH moet beslissen
- Discretionaire bevoegdheid
o OH kan keuzes maken in beslissing
Pagina 2 van 77
,H2: PREVENTIEVE RECHTSBESCHERMING
Uitbouw “administratieve procedure in niet-betwiste zaken” = het geheel van modaliteiten die het
bestuur in acht moet nemen bij het uitwerken van een bestuurshandeling.
- Doel: zorgvuldige besluitvorming door de overheid.
o Ervan uitgaande: hoe zorgvuldiger we te werk gaan, hoe kleiner de kans is dat er nadien
een probleem is met de beslissing die men zal nemen
o Indien de overheid niet weet hoe te motiveren, dan zal men tot het besef komen dat
het misschien niet de juiste beslissing is.
- Toep.: formele inspraakmogelijkheden voor de burger
o bv. wanneer je vergunningen aanvraagt, moet er in heel wat gevallen een openbaar
onderzoek zijn, dit is een periode waarbinnen het publiek de mogelijkheid krijgt om
opmerkingen te geven op zaken.
- Toep.: beginselen van behoorlijk bestuur
o Bij het nemen van beslissingen moeten deze in acht worden genomen, die zo correct
mogelijk wordt genomen en die achteraf niet tot discussies zal leiden
o Bv. materiële motivering, je moet kunnen verantwoorden waarom de beslissing is
genomen, je mag niet vooringenomen zijn bij het nemen van een keuze.
Evolutie:
- Algemeen deel bestuursrecht, maar nog geen “awb” zoals in Nederland
o Wel tot wetsontwerpen, maar nog niet tot wetgeving
- Belangrijke plaats voor rechtspraak: beginselen van behoorlijk bestuur
- Wetgevende initiatieven:
o Disparate materie gebonden bepalingen
o Algemene wetgevende initiatieven
▪ Formele motiveringsplicht en
▪ Openbaarheidswetgeving
H3: RECHTSBESCHERMING A POSTERIORI
= rechtsbescherming eens een bestuurshandeling is gesteld (curatief)
Indeling naargelang instantie die rechtsbescherming biedt:
- Politieke rechtsbescherming (deel 2)
- Administratieve rechtsbescherming (deel 3)
- Jurisdictionele rechtsbescherming (deel 4)
Pagina 3 van 77
,DEEL 2. POLITIEKE RECHTSBESCHERMING
= bescherming door democratisch verkozen organen op de diverse beleidsniveaus
- Het gaat over zaken waarbij je via vertegenwoordigers de mogelijkheid hebt om controle uit te
oefenen op de overheid
o Het is dus in eerste instantie een controlesysteem op de overheid, om na te gaan of de
overheid wel in het algemeen belang handelt.
- Vallen onder politieke rechtsbescherming: interpellaties, vragenrecht in parlementen, …
DUS: Politieke controle
- Kenmerk: individueel rechtsherstel weegt zelden door op algemene politieke overwegingen
o M.a.w. deze bescherming heeft beperkt effect, want individueel dossier is daar niet
mee opgelost
Dienstbetoon = dit waren zittingsdagen georganiseerd door bv. politici waar je dan kritiek kon gaan
uiten. Dit is echter beperkt op vandaag, het is niet de bedoeling om via wetgevend werk problemen
van individuen op te lossen, wetgeving en controle moeten in het algemeen belang zijn.
§1. OMBUDSMAN
= persoon die conflicten tussen burger & bestuur bemiddeld
- Meestal geen bestuurshandelingen, maar gewoon feitelijke zaken die gebeuren en die te
maken hebben met administratieve overheden en waarin de ombudsman gaat bemiddelen
- Bv. ik ga naar de politie om aangifte te doen van de diefstal van je fiets en je wordt daar
uitgekafferd, in deze situatie kan je dan naar de ombudsman gaan.
Bemiddelend optreden in conflicten waar de uitvoerende macht bij betrokken is. Om de
onafhankelijkheid te kunnen bewaren, moet de ombudspersoon zich nooit verantwoorden tegenover
de UM, wel tegenover de WM.
De ombudsman behoort tot het systeem van de politieke rechtsbescherming omdat de ombudsman
aangesteld wordt door het democratisch verkozen orgaan. Ze worden niet aangesteld door het orgaan
waar ze controle op moeten uitoefenen (reden: instantie creëren die losstaat van het bestuursorgaan).
Wat kan je er bekomen? Een dading die afdwingbaar is via de rechter
Twee functies
1) Bemiddeling = behandelen van klachten
o Let op: geen beslechtingsfunctie! Meer dan bemiddelen kan de ombudsman NIET.
o Ze gaan niet zeggen wie gelijk en wie ongelijk heeft, een ombudsman zal bemiddelen,
dat de partijen zelf tot een oplossing zullen komen
2) Controle = controleren & verbeteren van werking van OH
o Als men ziet dat er veel klachten komen over een wet dan kan men een voorstel doen
aan de OH om deze aan te passen.
Tweedelijnshulp: eerst bij de OH in kwestie zelf gaan voordat je naar ombudsman gaat (geef de OH zelf
eerst de mogelijkheid om te goed te komen aan uw klacht, als het antwoord niet bevredigend is, kan
je naar de ombudsman gaan)
Pagina 4 van 77
,DEEL 3. ADMINISTRATIEVE RECHTSBESCHERMING
Technieken die door het recht aangewend worden om de kwaliteit van een
handeling op te drijven en op die wijze dus te vermijden dat er geschillen
Preventief (pro bestaan
memorie) - Beginselen van behoorlijk bestuur
- Motiveringsplicht
- Diverse inspraak- en adviesvormen
Klachtrecht → bestuursdecreet
- Dit is parallel met de ombudswerking, hier gaat het ook over klachten
die je hebt naar aanleiding van het functioneren van een overheid, het
hoeft niet over een bestuurshandeling te gaan
- Verplicht voor administratieve beroepen van een meldpunt te hebben,
een klachteninstatie waar je met een klacht terecht kan
- = eerstelijnshulp
- Bv. je wordt uitgekafferd door een politieagent.
A posteriori
Administratieve beroepen
- Beroepen die je instelt bij een OH die deel uitmaakt van de
administratie
o Een bestuurlijke overheid
- Zal tot meer resultaat leiden, heeft te maken met het feit dat de
overheid in de regel verplicht is om gemotiveerd antwoord te geven op
het beroep
- Maar het blijft een bestuurshandeling, en dit blijft aanvechtbaar
H1: SOORTEN BEROEP
§1. ADMINISTRATIEF BEROEP
= dit zijn beroepen die je instelt bij een bestuurlijke overheid en die erop gericht zijn om een
bestuurshandeling (dus hier echt bestuursgeschillen) ongedaan te maken of te wijzigen
KENMERKEN
1. VOORWERP
Administratieve rechtshandeling (bestuurshandeling)
2. BEROEP BIJ ORGAAN VAN ACTIEF BESTUUR → ADMINISTRATIEVE OH
Dit heeft een invloed op de manier waarop de beroepsinstantie het beroep kan behandelen.
Beroep bij administratieve OH Beroep bij jurisdictionele OH
Een administratief beroepsorgaan kan dus zowel Dit is anders bij een jurisdictioneel beroep, de
een legaliteits- als een opportuniteitscontrole RM oefent controle uit op de correcte toepassing
doorvoeren. van het recht.
Waarom? De UM heeft beleidsbevoegdheid Er is wel controle op de redelijkheid, want er
binnen het kader van de wetgeving, dit is ook zo bestaat een redelijkheidsbeginsel, maar dit is
voor de beroepsinstanties in een administratief een heel delicate controle, want je discussieert
beroep. Een beroepsinstantie behoort tot de UM
en heeft dus van nature de beleidsbevoegdheid,
Pagina 5 van 77
, een beroepsindiener hoeft niet per se aan te hierbij over de keuze die de overheid heeft
tonen dat een beslissing onrechtmatig is, je kan binnen de beleidsmarge.
ook met opportuniteitsargumenten komen.
Je kan maar tussenkomen als rechter indien geen
→ zowel een legaliteits- als een enkel normaal denkend redelijke overheid die
opportuniteitscontrole doorvoeren. beslissing zou hebben genomen (= marginale
toetsing). (ratio: scheiding der machten)
→ geen opportuniteitscontrole
CONCLUSIE: Je bent dus beter af met een administratief beroep, want de administratieve
beroepsinstanties kunnen ook oordelen over de opportuniteit.
3. DEVOLUTIEVE WERKING, ZIJ HET BEPERKT TOT HET VOORWERP
Het principe is devolutieve werking, de uitzonderingen zijn er indien er expliciete wetgeving is.
LUIK 1
Devolutieve werking = het volledige dossier gaat over naar de instantie die dit beroep zal behandelen
- Men moet antwoorden op de argumenten dat aangeworpen zijn, maar men moet kijken naar
het volledige dossier.
- De instantie gaat het hele dossier beoordelen en is niet beperkt tot de argumenten die hij
opwerpt.
- Enkel voor het voorwerp van het beroep!!
Nadeel: beslissing kan dus in beroep ook slechter zijn (kan dus in het voordeel van de indiener zijn,
maar ook in het nadeel)
- Beperken van dit risico: het dossier opsplitsen in delen.
o Bv. je kan een beroep instellen in de mate waarin je geen vergunning krijgt voor 100
varkens, maar je 80 koeien zitten niet in het voorwerp van het beroep (hiervoor had je
wel een vergunning verkregen).
- Soms kan opsplitsing niet!
o Bv. men vraagt een omgevingsvergunning aan voor een woning, deze vergunning
wordt toegekend onder bepaalde voorwaarden. Je bent blij met je vergunning, maar
niet met de voorwaarden. Je gaat dus in beroep tegen de voorwaarden, want je wil
niet riskeren dat je de vergunning kwijt bent. → Kan niet: het ene hangt dus samen
met het andere en afsplitsen kan dus niet.
LUIK 2
Komt de beslissing in de plaats van de oorspronkelijke beslissing.
- De oorspronkelijke beslissing zal dan verdwijnen en niet meer bestaan.
- Het is niet zo omdat je 2 beslissingen aanvecht, dat je beroep helemaal onontvankelijk is. Het
zal enkel onontvankelijk verklaard worden voor zover het betrekking heeft op de originele
beslissing.
Procedureel belang: dat de eerste beslissing niet meer bestaat, heeft tot gevolg dat je hier geen verdere
beroepen kan tegen instellen. Je zal de oorspronkelijke beslissing dus niet meer kunnen aanvechten.
Bv. je betwist je examencijfer bij de Interne Beroepscommissie, de beslissing van de Interne
Beroepscommissie komt in de plaats van het punt van de docent. Indien je verder beroep wil indienen
Pagina 6 van 77
Publiek
Procesrecht
3e bachelor UGent
,
,DEEL 1. INLEIDING
H1: BEGRIPPEN
§1. UITGANSPUNT: RECHTSSTAAT
= de rechtstaat stelt dat iedereen gebonden is door het recht, zowel burgers als overheden
Om macht in te perken: vertaling in het bestuursrecht → administratief legaliteitsbeginsel
Verschil burger en OH
Handelen vereist juridische - Burger: kunnen altijd handelen tenzij verboden
grondslag (basis rechtsstaat) - OH: kunnen nooit handelen tenzij toegelaten
(toegewezen bevoegdheden)
Overheidsoptreden moet regel- Het moet in overeenstemming zijn met de wetgeving die in die
matig zijn = materie van toepassing is
rechtmatigheidsbeginsel
§2. LEGALITEITSBEGINSEL VEREIST HANDHAVING
Noodzaak aan rechtsdwang
- Een overheid dwingen om op bepaalde manier te handelen
- Rechtsdwang soms niet mogelijk: als rechter of als particulier kan je niet zomaar in plaats van
de overheid beslissen.
CONCLUSIE: afdwingen van recht moet worden beschouwd als het aanwenden van technieken tot
voorkomen (preventief luik) of herstellen van rechtsschendingen (curatief luik)
- = sanctionering
- = rechtshandhaving
- = rechtsbescherming
§3. RECHTSBESCHERMING TEGEN DE OVERHEID
Overheid is feitelijk veel machtiger: bestuurshandeling = administratieve rechtshandeling
De OH kan beslissingen nemen die eenzijdig verbindend zijn, ook al is er
Eenzijdig bindend
geen akkoord van de andere partij.
= het voorrecht van de uitvoerbaarheid: de eenzijdige
Privilège de la bestuurshandelingen zijn op zichzelf uitvoerbaar.
décision exécutoire Bv. je betaalt je belastingen niet, de overheid kan dan onmiddellijk met de
belastingaanslag naar de deurwaarder en de betaling laten afdwingen.
= het voorrecht van het voorafgaande: Vanaf het moment dat de
beslissing genomen is, moet je je hieraan houden. Indien je niet akkoord
Privilège du préalable bent, dan is het de particulier die het procesinitiatief zal moeten nemen en
= obéir d’abord, niet de overheid.
réclamer ensuite
Het is geen omkering van de bewijslast, maar een omkering van het
procesinitiatief.
Pagina 1 van 77
,Bestuursgeschil = geschillen tussen burger en bestuur of tussen besturen onderling over handelingen
die in beginsel uitgaan van een administratieve overheid en door het publiekrecht worden beheerst.
§4. TECHNIEKEN VAN RECHTSBESCHERMING
Door het feit dat de overheid eenzijdig kan optreden, voelt men de nood aan bijkomende bescherming.
Preventieve rechtsbescherming vs. rechtsbescherming a posteriori (= curatieve rechtsbescherming)
SOORTEN RECHTSBESCHERMING
1) Administratieve rechtsbescherming
o Administratieve OH
2) Politieke rechtsbescherming
o Wetgevende OH (vertegenwoordigende organen)
o Ombudsdiensten
3) Jurisdictionele rechtsbescherming
o Jurisdictionele OH
▪ Zowel gewone als administratieve rechtscolleges (≠ administratieve
overheden, administratieve rechtscolleges bieden jurisdictionele bescherming
en geen administratieve bescherming)
Als je naar de instelling zelf stapt is het administratieve rechtsbescherming (interne
klachtenbehandeling), als je naar de democratisch verkozen onafhankelijke ombudsman stapt is het de
politieke rechtsbescherming (externe klachtenbehandeling), en als je naar de rechtscolleges stapt is
het de jurisdictionele rechtsbescherming.
§5. EINDDOEL: RECHTSHERSTEL
In natura
- Probleem: OH heeft discretionaire bevoegdheden en beoordelingsvrijheid.
o Je zal nooit kunnen vragen dat de rechter een andere beslissing neemt, de rechter kan
enkel beslissen dat de beslissing van de overheid kennelijk onredelijk is.
o Bv. examen: je kan niet voor de rechter afdwingen om een 10/20 te krijgen.
Bij equivalent
- Gebonden bevoegdheid
o OH heeft geen beoordelingsmarge. Als je aan voorwaarden voldoet, moet je beslissing
krijgen
o Wet schrijft praktisch voor wat OH moet beslissen
- Discretionaire bevoegdheid
o OH kan keuzes maken in beslissing
Pagina 2 van 77
,H2: PREVENTIEVE RECHTSBESCHERMING
Uitbouw “administratieve procedure in niet-betwiste zaken” = het geheel van modaliteiten die het
bestuur in acht moet nemen bij het uitwerken van een bestuurshandeling.
- Doel: zorgvuldige besluitvorming door de overheid.
o Ervan uitgaande: hoe zorgvuldiger we te werk gaan, hoe kleiner de kans is dat er nadien
een probleem is met de beslissing die men zal nemen
o Indien de overheid niet weet hoe te motiveren, dan zal men tot het besef komen dat
het misschien niet de juiste beslissing is.
- Toep.: formele inspraakmogelijkheden voor de burger
o bv. wanneer je vergunningen aanvraagt, moet er in heel wat gevallen een openbaar
onderzoek zijn, dit is een periode waarbinnen het publiek de mogelijkheid krijgt om
opmerkingen te geven op zaken.
- Toep.: beginselen van behoorlijk bestuur
o Bij het nemen van beslissingen moeten deze in acht worden genomen, die zo correct
mogelijk wordt genomen en die achteraf niet tot discussies zal leiden
o Bv. materiële motivering, je moet kunnen verantwoorden waarom de beslissing is
genomen, je mag niet vooringenomen zijn bij het nemen van een keuze.
Evolutie:
- Algemeen deel bestuursrecht, maar nog geen “awb” zoals in Nederland
o Wel tot wetsontwerpen, maar nog niet tot wetgeving
- Belangrijke plaats voor rechtspraak: beginselen van behoorlijk bestuur
- Wetgevende initiatieven:
o Disparate materie gebonden bepalingen
o Algemene wetgevende initiatieven
▪ Formele motiveringsplicht en
▪ Openbaarheidswetgeving
H3: RECHTSBESCHERMING A POSTERIORI
= rechtsbescherming eens een bestuurshandeling is gesteld (curatief)
Indeling naargelang instantie die rechtsbescherming biedt:
- Politieke rechtsbescherming (deel 2)
- Administratieve rechtsbescherming (deel 3)
- Jurisdictionele rechtsbescherming (deel 4)
Pagina 3 van 77
,DEEL 2. POLITIEKE RECHTSBESCHERMING
= bescherming door democratisch verkozen organen op de diverse beleidsniveaus
- Het gaat over zaken waarbij je via vertegenwoordigers de mogelijkheid hebt om controle uit te
oefenen op de overheid
o Het is dus in eerste instantie een controlesysteem op de overheid, om na te gaan of de
overheid wel in het algemeen belang handelt.
- Vallen onder politieke rechtsbescherming: interpellaties, vragenrecht in parlementen, …
DUS: Politieke controle
- Kenmerk: individueel rechtsherstel weegt zelden door op algemene politieke overwegingen
o M.a.w. deze bescherming heeft beperkt effect, want individueel dossier is daar niet
mee opgelost
Dienstbetoon = dit waren zittingsdagen georganiseerd door bv. politici waar je dan kritiek kon gaan
uiten. Dit is echter beperkt op vandaag, het is niet de bedoeling om via wetgevend werk problemen
van individuen op te lossen, wetgeving en controle moeten in het algemeen belang zijn.
§1. OMBUDSMAN
= persoon die conflicten tussen burger & bestuur bemiddeld
- Meestal geen bestuurshandelingen, maar gewoon feitelijke zaken die gebeuren en die te
maken hebben met administratieve overheden en waarin de ombudsman gaat bemiddelen
- Bv. ik ga naar de politie om aangifte te doen van de diefstal van je fiets en je wordt daar
uitgekafferd, in deze situatie kan je dan naar de ombudsman gaan.
Bemiddelend optreden in conflicten waar de uitvoerende macht bij betrokken is. Om de
onafhankelijkheid te kunnen bewaren, moet de ombudspersoon zich nooit verantwoorden tegenover
de UM, wel tegenover de WM.
De ombudsman behoort tot het systeem van de politieke rechtsbescherming omdat de ombudsman
aangesteld wordt door het democratisch verkozen orgaan. Ze worden niet aangesteld door het orgaan
waar ze controle op moeten uitoefenen (reden: instantie creëren die losstaat van het bestuursorgaan).
Wat kan je er bekomen? Een dading die afdwingbaar is via de rechter
Twee functies
1) Bemiddeling = behandelen van klachten
o Let op: geen beslechtingsfunctie! Meer dan bemiddelen kan de ombudsman NIET.
o Ze gaan niet zeggen wie gelijk en wie ongelijk heeft, een ombudsman zal bemiddelen,
dat de partijen zelf tot een oplossing zullen komen
2) Controle = controleren & verbeteren van werking van OH
o Als men ziet dat er veel klachten komen over een wet dan kan men een voorstel doen
aan de OH om deze aan te passen.
Tweedelijnshulp: eerst bij de OH in kwestie zelf gaan voordat je naar ombudsman gaat (geef de OH zelf
eerst de mogelijkheid om te goed te komen aan uw klacht, als het antwoord niet bevredigend is, kan
je naar de ombudsman gaan)
Pagina 4 van 77
,DEEL 3. ADMINISTRATIEVE RECHTSBESCHERMING
Technieken die door het recht aangewend worden om de kwaliteit van een
handeling op te drijven en op die wijze dus te vermijden dat er geschillen
Preventief (pro bestaan
memorie) - Beginselen van behoorlijk bestuur
- Motiveringsplicht
- Diverse inspraak- en adviesvormen
Klachtrecht → bestuursdecreet
- Dit is parallel met de ombudswerking, hier gaat het ook over klachten
die je hebt naar aanleiding van het functioneren van een overheid, het
hoeft niet over een bestuurshandeling te gaan
- Verplicht voor administratieve beroepen van een meldpunt te hebben,
een klachteninstatie waar je met een klacht terecht kan
- = eerstelijnshulp
- Bv. je wordt uitgekafferd door een politieagent.
A posteriori
Administratieve beroepen
- Beroepen die je instelt bij een OH die deel uitmaakt van de
administratie
o Een bestuurlijke overheid
- Zal tot meer resultaat leiden, heeft te maken met het feit dat de
overheid in de regel verplicht is om gemotiveerd antwoord te geven op
het beroep
- Maar het blijft een bestuurshandeling, en dit blijft aanvechtbaar
H1: SOORTEN BEROEP
§1. ADMINISTRATIEF BEROEP
= dit zijn beroepen die je instelt bij een bestuurlijke overheid en die erop gericht zijn om een
bestuurshandeling (dus hier echt bestuursgeschillen) ongedaan te maken of te wijzigen
KENMERKEN
1. VOORWERP
Administratieve rechtshandeling (bestuurshandeling)
2. BEROEP BIJ ORGAAN VAN ACTIEF BESTUUR → ADMINISTRATIEVE OH
Dit heeft een invloed op de manier waarop de beroepsinstantie het beroep kan behandelen.
Beroep bij administratieve OH Beroep bij jurisdictionele OH
Een administratief beroepsorgaan kan dus zowel Dit is anders bij een jurisdictioneel beroep, de
een legaliteits- als een opportuniteitscontrole RM oefent controle uit op de correcte toepassing
doorvoeren. van het recht.
Waarom? De UM heeft beleidsbevoegdheid Er is wel controle op de redelijkheid, want er
binnen het kader van de wetgeving, dit is ook zo bestaat een redelijkheidsbeginsel, maar dit is
voor de beroepsinstanties in een administratief een heel delicate controle, want je discussieert
beroep. Een beroepsinstantie behoort tot de UM
en heeft dus van nature de beleidsbevoegdheid,
Pagina 5 van 77
, een beroepsindiener hoeft niet per se aan te hierbij over de keuze die de overheid heeft
tonen dat een beslissing onrechtmatig is, je kan binnen de beleidsmarge.
ook met opportuniteitsargumenten komen.
Je kan maar tussenkomen als rechter indien geen
→ zowel een legaliteits- als een enkel normaal denkend redelijke overheid die
opportuniteitscontrole doorvoeren. beslissing zou hebben genomen (= marginale
toetsing). (ratio: scheiding der machten)
→ geen opportuniteitscontrole
CONCLUSIE: Je bent dus beter af met een administratief beroep, want de administratieve
beroepsinstanties kunnen ook oordelen over de opportuniteit.
3. DEVOLUTIEVE WERKING, ZIJ HET BEPERKT TOT HET VOORWERP
Het principe is devolutieve werking, de uitzonderingen zijn er indien er expliciete wetgeving is.
LUIK 1
Devolutieve werking = het volledige dossier gaat over naar de instantie die dit beroep zal behandelen
- Men moet antwoorden op de argumenten dat aangeworpen zijn, maar men moet kijken naar
het volledige dossier.
- De instantie gaat het hele dossier beoordelen en is niet beperkt tot de argumenten die hij
opwerpt.
- Enkel voor het voorwerp van het beroep!!
Nadeel: beslissing kan dus in beroep ook slechter zijn (kan dus in het voordeel van de indiener zijn,
maar ook in het nadeel)
- Beperken van dit risico: het dossier opsplitsen in delen.
o Bv. je kan een beroep instellen in de mate waarin je geen vergunning krijgt voor 100
varkens, maar je 80 koeien zitten niet in het voorwerp van het beroep (hiervoor had je
wel een vergunning verkregen).
- Soms kan opsplitsing niet!
o Bv. men vraagt een omgevingsvergunning aan voor een woning, deze vergunning
wordt toegekend onder bepaalde voorwaarden. Je bent blij met je vergunning, maar
niet met de voorwaarden. Je gaat dus in beroep tegen de voorwaarden, want je wil
niet riskeren dat je de vergunning kwijt bent. → Kan niet: het ene hangt dus samen
met het andere en afsplitsen kan dus niet.
LUIK 2
Komt de beslissing in de plaats van de oorspronkelijke beslissing.
- De oorspronkelijke beslissing zal dan verdwijnen en niet meer bestaan.
- Het is niet zo omdat je 2 beslissingen aanvecht, dat je beroep helemaal onontvankelijk is. Het
zal enkel onontvankelijk verklaard worden voor zover het betrekking heeft op de originele
beslissing.
Procedureel belang: dat de eerste beslissing niet meer bestaat, heeft tot gevolg dat je hier geen verdere
beroepen kan tegen instellen. Je zal de oorspronkelijke beslissing dus niet meer kunnen aanvechten.
Bv. je betwist je examencijfer bij de Interne Beroepscommissie, de beslissing van de Interne
Beroepscommissie komt in de plaats van het punt van de docent. Indien je verder beroep wil indienen
Pagina 6 van 77
