HOOFDSTUK 1
Waarom zijn ethische vaardigheden belangrijk in de VPK?
Omdat VPK elke dag beslissingen nemen die invloed hebben op mensen.
Zorg gaat niet enkel over technische handelingen uitvoeren, maar ook
over respectvol omgaan met patiënten. Volgens de zorgethiek kan iemand
technisch competent zijn maar toch geen goed zorg bieden als hij ethisch
incompetent handelt.
Wat is relationele visie binnen de VPK?
Het vertrekt vanuit het idee dat mensen
verbonden zijn met anderen. De relatie staat
centraal. Binnen deze visie kijkt met niet alleen
naar het lichaam maar ook naar gevoelens,
zingeving, moraal en het netwerk van de patiënt. De VPK communiceert
met de patiënt en zijn netwerk, ondersteunt de patiënt waar mogelijk in
zijn autonomie, en bouwt een vertrouwensrelatie op.
Wat is goede zorg?
Goede zorg is meer dan de taken correct uitvoeren. Je houding, aandacht
en de manier waarop je zorg gegeven wordt is belangrijk. We spreken was
van goede zorg als de zorgontvanger dat zelf zo ervaart.
1
Voorbeelden: Iemand wassen met respect en aandacht, tijd nemen voor
een gesprek, luisteren naar de patiënt.
Wat zijn waarden?
Dat zijn zaken die mensen belangrijk of waardevol vinden.
Voorbeelden: Respect, eerlijkheid, gelijkheid, privacy,…
Hoe kom je aan je waarden?
Dit komt door opvoeding, cultuur, ervaring, geloof en omgeving
Welke waarden spelen een rol in goede zorg?
Het is belangrijk dat VPK zich bewust zijn van hun eigen waarden en
normen.
Wat zijn normen?
Dit zijn gedragsregels die aangeven hoe men zich sociaal gewenst
gedraagt. Ze zijn gebaseerd op waarden.
Voorbeeld:
- Waarde= privacy
FILOSOFIE LETICIA HUYGHE
, SAMENVATTING FILOSOFIE
- Norm= afstand houden wanneer iemand geld afhaalt aan de
automaat
Wat is een kijkraam?
Het geheel van normen, waarden, gewoontes en overtuigingen waardoor
iemand naar de wereld kijkt. Iedereen kijkt dus door zijn eigen bril.
Waarom is een kijkraam in de zorg belangrijk?
Omdat zorgverleners en
patiënten soms een ander
kijkraam hebben en dit kan
zorgen voor sympathie of
spanning. Een goede VPK
probeert zich bewust te zijn van
haar eigen kijkraam en zich in te
leven in dat van de patiënt.
Waarom staat de relatie
centraal in de zorgethiek?
Zorg is een intermenselijk gebeuren: gebaseerd op ontmoeting, dialoog,
aandacht en verbondenheid. De patiënt wil erkend worden als mens, niet
als “ziekte” of “probleem”. Daarom zijn communicatie, luisteren, respect
en aandacht heel belangrijk. 2
Wat betekent wederkerigheid?
Er is een wederzijdse relatie tussen zorgverlener en patiënt. Beide
beïnvloeden elkaar: de patiënt ontvang zorg, maar de zorgverlener leert
en voelt ook iets in die relatie.
Wat betekent asymmetrie?
De relatie is niet volledig gelijk: de patiënt is kwetsbaar en afhankelijk, de
VPK heeft kennis en macht. Daarom moet de VPK verantwoord kunnen
omgaan met die macht.
Wat is responsieve zorg?
De zorg is afgestemd op de behoeften en ervaringen van de patiënt. De
VPK luistert, kijkt wat de patiënt nodig heeft en past de zorg daarop aan.
Voorbeeld:
Niet gewoon medicatie geven maar ook aandacht voor angst, verdriet of
schaamte
Waarom is zorgethiek belangrijk in het alledaagse leven?
Zorgethiek gaat niet allen over grote ethische thema’s zoals euthanasie of
abortus. Het gaat ook over dagelijkse zaken
Bijvoorbeeld:
Iemand wassen, helpen met eten, spreken met een patiënt, privacy
respecteren, tijd nemen,…
FILOSOFIE LETICIA HUYGHE
, SAMENVATTING FILOSOFIE
Hoe beïnvloeden organisatorische en politieke factoren de zorg?
Goede zorg hangt niet alleen af van de VPK. Ook factoren zoals
personeelstekort, financiering, werkdruk, wachtlijsten, organisatie van de
zorg hebben invloed. Deze context bepaalt soms hoeveel tijd er is voor de
patiënten, welke zorg mogelijk is en hoe kwaliteitsvol zorg kan zijn.
3
FILOSOFIE LETICIA HUYGHE