AVANT-GARDE FILM
KORTE INTRODUCTIE
- Film is een kunstvorm van de 20ste eeuw
- Film behoorde aanvankelijk niet tot de traditie van de kunst
Film en kunst…een problematische relatie
- Film, een nieuw eind 19e eeuw medium, werd bepaald door de
technologische vooruitgang in de industrialisatie
- Film werd aanvankelijk geïnterpreteerd als massa-entertainment
Chronologie !!!
- 1892 - 1895
→ Het ontstaan van de allereerste filmprojectie
→ Lumière & Edison
- 1912 (net vóór WO I)
→ Het ontstaan van de eerste studio’s in Hollywood
→ Standaardisatie van de film
- 1923
→ Technische vernieuwing
→ De introductie van de 16mm film
- 1927
→ Doorbraak van de geluidsfilm sound-on-film in de US
→ Razendsnel, in 1 jaar tijd
- 1932
→ De introductie van de three-stip-technicolor color system
→ Toch blijft zwart-wit dominant tot 1960 (= goedkoper)
- 1946
→ Hollywood’s hoogtepunt in de filmgeschiedenis
→ Eveneens Amerika’s economisch hoogtepunt
→ Daarna bergaf door de doorbraak van televisie
- 1953
→ Introductie van de cinemascope 16:9 ipv de academy ratio 4:3
→ Poging tot concurrentie met de TV
- 1967
→ Uitvinding van videosystemen
→ Bv. Sony Portapak Video
- 1987 - 1991
→ Digitalisering
Het begin van de filmgeschiedenis rond 1890
Bv. Lumières repas de bébé
- duur: 50 sec (lengte van de tape)
- onderwerp: eigentijds
- fascinatie en affiniteit met de impressionistische schilderkunst
Film ontstaat op het moment van de doorbraak van de modernistische logica
→ de schilderkunst wordt spontaan en momentaan “impressie v/h moment”
→ de film neemt de narratieve rol van de schilderkunst over
1
,De “primitieve” film
= “Cinema of attractions” - Tom Gunning
- Dit soort film oefent een enorme aantrekking uit op de geschiedenis van de
experimentele film nl. de avant-garde
- Het willen terugkeren naar de oorsprong (het primitieve)
- Cineasten gaan filmische beelden appropriëren/hergebruiken
De “klassieke” film
- Standaardisatie van de filmtaal
- Kenmerken:
- Oorzaak-gevolg
- Romantisch hetero-koppel
- Narratief opgebouwd rond personages
- Belang van temporele en ruimtelijke coherentie (continuity editing)
- Onzichtbare montage
- Match on action (snijden in het midden van de actie)
- Bv. Classical Hollywood System
- Elke studio had 1 film per week
- Digitalisering
Interacties tussen kunst en film
- Filmische eigenschappen van moderne kunst
- Impact van moderne kunststromingen op film
- Impact van picturale tradities op film
- Kunst als onderwerp van de film bv. kunstdocumentaire, biopic
- Medewerking van kunstenaars
- De cineast als kunstenaar
- Modernistische cinema
- Experimentele film
Bv -
Moderne kunststromingen met een geweldige impact op film
De Sovjet-cinema: Sergei Eisenstein
- Experimenteel, narratieve bioscoopfilms
- Verwantschap met het constructivisme
In het kielzog van de experimenten zoekt men naar de specificiteit van film
- Sovjet = montage
- Fransen = photogénie
Het onderwerp: de experimentele film
- Kenmerken:
- Geen personages
- Abstract
- Geen standaardlengte: extreem lang of extreem kort
- Veel aandacht voor materialiteit of apparatus
2
, HET CONSTRUCTIVISME IN FILM
CONSTRUCTIVISME EN FILM
Verschil:
- T.o.v. dadaïstische/surrealistische films is het geen cinema
Gelijkenis:
- Soviet cinema
- Abstracte animatie-experimenten
=> twee fenomenen die duidelijk overeenkomst tonen met het constructivisme
De fascinatie voor film…ontstaan in het kubisme
- Het kubisme appelleert naar het filmische
→ bv. verschillende gezichtspunten (=> verschillende
camerastandpunten)
- Fascinatie voor een nieuwe manier van ruimteweergave (filmisch)
→ een nieuwe manier van het ervaren van de ruimte
Moderne kunst
- de nieuwe moderne kunst vanaf het kubisme, werd geconcipieerd als film
- de nieuwe ruimtelijke ideeën in het kubisme, werd verdedigd in film
- de nieuwe moderne kunst is filmisch en heeft nieuwe ruimtelijke
concepten bv. Apollinaires cine-poëzie
Filmische eigenschappen van het futurisme
- Dynamische effecten in de schilderkunst
- Desintegratie van de vormen
- Belangstelling voor dynamiek (= filmisch)
- Futuristische cinema bestond wel!
⇒ De andere kunstvormen beginnen het filmische te imiteren (oude media imiteert nieuw)
⇒ Later zal het verstrijken van de tijd essentieel worden (in de jaren 50, 60 etc)
Ontwikkeling van abstracte kunst en constructivistische tendensen
(ca. 1917 - 1930)
Opvallend:
- Belangstelling voor ruimtelijke ambivalentie
→ spanning tussen twee -en driedimensionaliteit
- Fascinatie voor het dynamiseren van de ruimte
→ dynamische interactie tussen vormen, bv. Malevitsj’
zwevende immateriële vormen
→ Rodchenko's fotomontages met schuin perspectief
→ Constructivistisch-reële experimenten bv. El Lissitzky's Proun
( dit vergt dynamische interactie van de toeschouwer )
- Een suggestie van immateriële, zwevende vormen bv. Tatlin
- Een nieuw gevoel van ruimte wordt geassocieerd met de ruimtelijke
logica van de film
- Constructivisten hadden enorm veel interesse in moderne technologie
en daarmee dus ook in film
3
, Bv. El Lissitzky Proun Raum en Theo van Doesburg Café Aubette
- Een ruimte waar je zelf in moet bewegen om de kunst te zien
- Een danszaal met een prominent aanwezig filmscherm als icoon
LASZLO MOHOLY NAGY
- 1 van de grootste constructivistische schilders en cineast
- Zijn ambities komen terug in elke discipline
→ transparantie, tweedimensionale vlakken, dynamische interactie
- Zijn schilderkunst en fotografie bevat
→ fascinatie voor dynamiek, gewichtloosheid en transparantie
→ Nagy zal hiervoor het filmmedium inzetten
- Nagy is 1 van de eerste multimedia kunstenaars en is eveneens een
pionier in de kinetische kunst ( ⇒ licht-ruimte-modulator 1930)
→ film als een logisch vervolg op zijn vorige experimenten
→ beeldhouwkunst wordt zelf mechanisch, transparant etc
→ beeldhouwkunst letterlijk in beweging (met elektrische motoren)
→ film als een logisch vervolg van deze bewegende tendensen in de beeldhouwkunst
→ licht-ruimte-modulator (1930) wordt een belangrijke inspiratiebron
→ deze thematiek vinden we terug in Nagy’s schrift
- In 1930 zal hij pogen het filmische principe ook als beeldhouwer te capteren
Bv. licht-ruimte-modulator
→ constructivistisch: geometrisch abstracte vorm, industriële materialen
→ het is een roterende/draaiende sculptuur (letterlijke dynamiek)
→ de sculptuur wordt met enkele spots beschenen waardoor schaduwen
worden afgeworpen in de ruimte
→ 1 van de eerste voorbeelden van environmental art
→ het is een filmische ervaring, een spel van licht en schaduw
→ hij zal een film maken over deze kinetische sculptuur
Das Simultane oder Polykino
- Voorstel van de polykino: multi-screen cinema
- Verwijzing naar de grootstedelijke moderniteit (het drukke stadsleven)
→ daarom is een filmervaring met meerdere schermen nodig
- We moeten een dynamische interactie verkrijgen
tussen kijker en filmbeeld
Raum der Gegenwart voor het Landesmuseum 1930
- Nooit gerealiseerd
- Film-display als onderdeel van de installatie
- ‘Ruimte van de huidige tijd’ - Raum der Gegenwart
Fascinatie in Malerei Fotografie Film 1925
- Film op papier “Dynamiek der Grossstadt”
- Uitwerking van een scenario op basis van tekst en fotografie
- Voorloper van de Stassifonie
Dynamik der Großstadt
- Nagy’s eigen filmproject als scenarist, gepubliceerd in Malerei Fotografie Film
- Fascinatie voor geometrische patronen, grafische elementen in beeld
- Dynamiek van de grote stad = stadssymfonie op papier
→ films die het dagelijks leven in de moderne stad visualiseren
4
KORTE INTRODUCTIE
- Film is een kunstvorm van de 20ste eeuw
- Film behoorde aanvankelijk niet tot de traditie van de kunst
Film en kunst…een problematische relatie
- Film, een nieuw eind 19e eeuw medium, werd bepaald door de
technologische vooruitgang in de industrialisatie
- Film werd aanvankelijk geïnterpreteerd als massa-entertainment
Chronologie !!!
- 1892 - 1895
→ Het ontstaan van de allereerste filmprojectie
→ Lumière & Edison
- 1912 (net vóór WO I)
→ Het ontstaan van de eerste studio’s in Hollywood
→ Standaardisatie van de film
- 1923
→ Technische vernieuwing
→ De introductie van de 16mm film
- 1927
→ Doorbraak van de geluidsfilm sound-on-film in de US
→ Razendsnel, in 1 jaar tijd
- 1932
→ De introductie van de three-stip-technicolor color system
→ Toch blijft zwart-wit dominant tot 1960 (= goedkoper)
- 1946
→ Hollywood’s hoogtepunt in de filmgeschiedenis
→ Eveneens Amerika’s economisch hoogtepunt
→ Daarna bergaf door de doorbraak van televisie
- 1953
→ Introductie van de cinemascope 16:9 ipv de academy ratio 4:3
→ Poging tot concurrentie met de TV
- 1967
→ Uitvinding van videosystemen
→ Bv. Sony Portapak Video
- 1987 - 1991
→ Digitalisering
Het begin van de filmgeschiedenis rond 1890
Bv. Lumières repas de bébé
- duur: 50 sec (lengte van de tape)
- onderwerp: eigentijds
- fascinatie en affiniteit met de impressionistische schilderkunst
Film ontstaat op het moment van de doorbraak van de modernistische logica
→ de schilderkunst wordt spontaan en momentaan “impressie v/h moment”
→ de film neemt de narratieve rol van de schilderkunst over
1
,De “primitieve” film
= “Cinema of attractions” - Tom Gunning
- Dit soort film oefent een enorme aantrekking uit op de geschiedenis van de
experimentele film nl. de avant-garde
- Het willen terugkeren naar de oorsprong (het primitieve)
- Cineasten gaan filmische beelden appropriëren/hergebruiken
De “klassieke” film
- Standaardisatie van de filmtaal
- Kenmerken:
- Oorzaak-gevolg
- Romantisch hetero-koppel
- Narratief opgebouwd rond personages
- Belang van temporele en ruimtelijke coherentie (continuity editing)
- Onzichtbare montage
- Match on action (snijden in het midden van de actie)
- Bv. Classical Hollywood System
- Elke studio had 1 film per week
- Digitalisering
Interacties tussen kunst en film
- Filmische eigenschappen van moderne kunst
- Impact van moderne kunststromingen op film
- Impact van picturale tradities op film
- Kunst als onderwerp van de film bv. kunstdocumentaire, biopic
- Medewerking van kunstenaars
- De cineast als kunstenaar
- Modernistische cinema
- Experimentele film
Bv -
Moderne kunststromingen met een geweldige impact op film
De Sovjet-cinema: Sergei Eisenstein
- Experimenteel, narratieve bioscoopfilms
- Verwantschap met het constructivisme
In het kielzog van de experimenten zoekt men naar de specificiteit van film
- Sovjet = montage
- Fransen = photogénie
Het onderwerp: de experimentele film
- Kenmerken:
- Geen personages
- Abstract
- Geen standaardlengte: extreem lang of extreem kort
- Veel aandacht voor materialiteit of apparatus
2
, HET CONSTRUCTIVISME IN FILM
CONSTRUCTIVISME EN FILM
Verschil:
- T.o.v. dadaïstische/surrealistische films is het geen cinema
Gelijkenis:
- Soviet cinema
- Abstracte animatie-experimenten
=> twee fenomenen die duidelijk overeenkomst tonen met het constructivisme
De fascinatie voor film…ontstaan in het kubisme
- Het kubisme appelleert naar het filmische
→ bv. verschillende gezichtspunten (=> verschillende
camerastandpunten)
- Fascinatie voor een nieuwe manier van ruimteweergave (filmisch)
→ een nieuwe manier van het ervaren van de ruimte
Moderne kunst
- de nieuwe moderne kunst vanaf het kubisme, werd geconcipieerd als film
- de nieuwe ruimtelijke ideeën in het kubisme, werd verdedigd in film
- de nieuwe moderne kunst is filmisch en heeft nieuwe ruimtelijke
concepten bv. Apollinaires cine-poëzie
Filmische eigenschappen van het futurisme
- Dynamische effecten in de schilderkunst
- Desintegratie van de vormen
- Belangstelling voor dynamiek (= filmisch)
- Futuristische cinema bestond wel!
⇒ De andere kunstvormen beginnen het filmische te imiteren (oude media imiteert nieuw)
⇒ Later zal het verstrijken van de tijd essentieel worden (in de jaren 50, 60 etc)
Ontwikkeling van abstracte kunst en constructivistische tendensen
(ca. 1917 - 1930)
Opvallend:
- Belangstelling voor ruimtelijke ambivalentie
→ spanning tussen twee -en driedimensionaliteit
- Fascinatie voor het dynamiseren van de ruimte
→ dynamische interactie tussen vormen, bv. Malevitsj’
zwevende immateriële vormen
→ Rodchenko's fotomontages met schuin perspectief
→ Constructivistisch-reële experimenten bv. El Lissitzky's Proun
( dit vergt dynamische interactie van de toeschouwer )
- Een suggestie van immateriële, zwevende vormen bv. Tatlin
- Een nieuw gevoel van ruimte wordt geassocieerd met de ruimtelijke
logica van de film
- Constructivisten hadden enorm veel interesse in moderne technologie
en daarmee dus ook in film
3
, Bv. El Lissitzky Proun Raum en Theo van Doesburg Café Aubette
- Een ruimte waar je zelf in moet bewegen om de kunst te zien
- Een danszaal met een prominent aanwezig filmscherm als icoon
LASZLO MOHOLY NAGY
- 1 van de grootste constructivistische schilders en cineast
- Zijn ambities komen terug in elke discipline
→ transparantie, tweedimensionale vlakken, dynamische interactie
- Zijn schilderkunst en fotografie bevat
→ fascinatie voor dynamiek, gewichtloosheid en transparantie
→ Nagy zal hiervoor het filmmedium inzetten
- Nagy is 1 van de eerste multimedia kunstenaars en is eveneens een
pionier in de kinetische kunst ( ⇒ licht-ruimte-modulator 1930)
→ film als een logisch vervolg op zijn vorige experimenten
→ beeldhouwkunst wordt zelf mechanisch, transparant etc
→ beeldhouwkunst letterlijk in beweging (met elektrische motoren)
→ film als een logisch vervolg van deze bewegende tendensen in de beeldhouwkunst
→ licht-ruimte-modulator (1930) wordt een belangrijke inspiratiebron
→ deze thematiek vinden we terug in Nagy’s schrift
- In 1930 zal hij pogen het filmische principe ook als beeldhouwer te capteren
Bv. licht-ruimte-modulator
→ constructivistisch: geometrisch abstracte vorm, industriële materialen
→ het is een roterende/draaiende sculptuur (letterlijke dynamiek)
→ de sculptuur wordt met enkele spots beschenen waardoor schaduwen
worden afgeworpen in de ruimte
→ 1 van de eerste voorbeelden van environmental art
→ het is een filmische ervaring, een spel van licht en schaduw
→ hij zal een film maken over deze kinetische sculptuur
Das Simultane oder Polykino
- Voorstel van de polykino: multi-screen cinema
- Verwijzing naar de grootstedelijke moderniteit (het drukke stadsleven)
→ daarom is een filmervaring met meerdere schermen nodig
- We moeten een dynamische interactie verkrijgen
tussen kijker en filmbeeld
Raum der Gegenwart voor het Landesmuseum 1930
- Nooit gerealiseerd
- Film-display als onderdeel van de installatie
- ‘Ruimte van de huidige tijd’ - Raum der Gegenwart
Fascinatie in Malerei Fotografie Film 1925
- Film op papier “Dynamiek der Grossstadt”
- Uitwerking van een scenario op basis van tekst en fotografie
- Voorloper van de Stassifonie
Dynamik der Großstadt
- Nagy’s eigen filmproject als scenarist, gepubliceerd in Malerei Fotografie Film
- Fascinatie voor geometrische patronen, grafische elementen in beeld
- Dynamiek van de grote stad = stadssymfonie op papier
→ films die het dagelijks leven in de moderne stad visualiseren
4
