GRIEKSE EN ROMEINSE ARCHEOLOGIE
Boek = niet up to date, toch vanbuiten leren behalve lampen, transportamforen, fibulae, munten,
terracotta’s
Examen = schriftelijk
- multiple choice
- invulvragen
- essayvraag (uitvoerig antwoord in mooie volzinnen)
- kaart vragen (weten waar sites liggen)
GRIEKENLAND
LANDSCHAP:
- lange kustlijn met veel eilanden
- vasteland: zwaar geaccidenteerd, veel reliëf
- relatief dun bevolkt
- terrasbouw langs hellingen van heuvels om water vast te houden en vruchtbare grond en aan
landbouw te doen (maximaliseren landbouw) (gebeurde al in vroege bronstijd)
- 3 belangrijke cultuurgewassen: olijven, druiven, graan (mediterrane trias)
- veeteelt: geiten en schapen
- Peneios rivier in Thessalië (rivier die hele jaar door water voert)
- verder heb je winterstromingen
- valleien gescheiden door bergmassieven
- transport is lokaal beperkt tot muilezels met karren
- transport van ene naar andere vallei gebeurt best via een schip over zee
- Kyrenia vrachtschip voor transport van goederen en personen
- Naam Griekenland komt van Graia in Eubaia door de Italiaanse bevolking
MINOÏSCH GRIEKENLAND
CYCLADISCHE CULTUUR KRETA + CYCLADEN
KNOSSOS
Arthur Evans: archeoloog, dingen opgegraven, kocht terrein en deed opgravingen in 1900
Minos Kalokerinos: archeoloog, dingen opgegraven, ontdekter van knossos
- troonzaal
- genoemd naar koning Minos, die een halfgod was van Zeus en Europa. Hij trouwde met Pasiphae
en kreeg 2 kinderen Ariadne en Phaidra. Minos wou dat zijn nonkel een offerstier sturen. Stier =
duurste, grootste offer.
- Ariadne werd verliefd op de stier -> Daidalos bouwde koe, Ariadne verstopte zich en stier besprong
haar -> geboorte Minotaurus die mensen opeet en hij werd in een Labyrinth gestoken. De
menselijke offers werden gevoederd aan hem. Ariadne werd verliefd op Theseus en hij vermoordde
de minotaurus. Heel populair thema: theseus en de minotaurus.
- Labyrinth te identificeren met ruïnes
- Paleis Knossos ligt 5km van de zee
, - Minoïsche cultuur : thalassocratie (zeeheersers)
- Smalle gangen: magazijnen (ziet er labyrinth achtig uit)
Paleizen:
- Knossos is paleis met verschillende functies (zoals Vaticaanstad)
- Groot conglomeraat van verschillende gebouwen en functies
- Royal road: weg met een verhooging die dient om het water te laten stromen of het is een heilige
weg voor processies (eindigt bij serie trappen: bedoeld dat mensen kunnen kijken wat er passeert
tijdens de processie)
- Via 3 wegen kunnen we het paleis binnen: noordelijke weg via kust, zuidelijk weg via Messara vlakte
- Belangrijkste weg is via noordelijke naar westelijke weg
- Ruimtes in de vloer waar goederen in zaten
- Pitos, pithoi: grote voorraad potten
- Zo kom je terecht in een gang waar figuur is gevonden: ‘de prins met de verenkroon’, stukken die hij
vond heeft hij gereconstrueerd, maar die is fout en je kan dit niet terugdraaien, een figuur die
epiphany voorstelt. Verenkroon hoort niet bij hem, maar bij vrouwen. Prins met de verenkroon is
een collage van 2 figuren.
niveau centraal hof
- verschillende ruimtes die uitkijken over vallei
- in 1 van de ruimtes een troon: mannenvertrekken/verblijven van koning Minos met aan de muur
schilden van stierenhuiden. Figuur 8 schilden: centrale nerf en houten geraamte bespannen met
stierenhuid als schild
Paleis verluchten
- Je kon de deuren dicht en open doen -> trek binnenlaten
- Pier and Door partition: pilasters met inhammen en kleine deurtjes die je kon inklappen in de
pilasters, je kon ze open/dicht doen. Deurtjes tegen elkaar openzetten creëerde tocht.
Waterbuizen onder centraal hof
- in terracotta
- handgemaakte buizen,
- voerde water aan en afvoerµ
WESTHOF
- opgravingen onder het pladijs
- stratigrafie gevonden (opeenvolging van lagen), indeling van het aardewerk
Neoliticum
Vroeg Minoïsch
Middel Minoïsch
Laat Minoïsch
-> hoe archeologen perioden indelen, 3 krachtige argumenten (3 is beste getal haha)
,Nieuwe chronologie:
- Pre-paleisperiode: vroege bronstijd 3000 - 2000 v.C
- Oude Paleisperiode 2000 - 1700 v.C
- Nieuwe paleisperiode:1700 - 1380 v.C
- Post-paleisperiode: 1380 - 1100 v.C
Propyleeën/zuilenhal:
- Voorhal met zuilen
- Grote trap voert naar 1e verdieping waar alle representatiefuncties zich voorstellen
- Via de monumentale trap kom je naar piano nobile ( het schoon verdiep), waar je belangrijke
mensen ontvangt.
- Daaronder vind je de troonzaal gevonden door Minos Karikerenos
- Aan de weerszijden van de troon heb je een griffioen, ze zijn antithetisch, ze kijken naar elkaar en
beschermen de troon -> troonzaal van koning Minos
- De zaal kijkt uit op lichtschacht waar lucht en licht binnenkomt, dit is waar de koning zich zetelde
Klein heiligdom (westzijde)
- driedelig heiligdom, tripartite schrijn
- gereconstrueerd via fresco (donker=oorspronkelijk, licht = aangevuld)
- schrijn met 3 delen en gestileerde stieren hoorns = horns of consecration
- Mensenmassa wordt afgebeeld, ze staan te kijken op iets dat gebeurde op de binnenkoer
- Fresco: vrouwen= wit (traditioneel, kinderen krijgen, binnen), mannen=donker, rood (buiten
werken, vechten) die consistentie ontstaan in bronstijd en komt terug in ijzertijd. Man en vrouw
hebben dezelfde kledij aan = acrobatiek, strakke kleding voor nodig
- Stierenspelen vonden plaats op de centrale hoven
- Stier = gevlekt
Klein beeldje dame
- Slangengodin en dochter …
- Gemaakt uit faience (kwarts, zand, potassium, metalen) (glasachtig product uit Egypte) -> banden
met Egypte (namen technieken over)
- Gevonden in tempel opbergplaats
- Mooie geplooide rok = hofkostuum
- Borsten hangen uit: teken van vruchtbaarheid
- Slangen hebben een getonische connotatie (afsterven gewassen, opbloeien na winter)
- Beeldjes die bij cultes behoren
Fresco La Parisienne
- Dames in processies die prachtig gekleed zijn -> La Parisienne
- En profil geschilderd: zijkant geschilderd
- En face: van voor gezien oog (schildertechniek gaat door tot ijzertijd)
, OOSTVLEUGEL - woonfuncties
- Aaneenschakeling van verdiepingen langs hellingen
- Alle verdiepingen kijken uit over de vallei
- Door de grand staircase: trappenhal rond
Centraal in de oostvleugel
- Gereconstrueerd in beton, lijkt op Dorische zuilen, gebaseerd op wandschilderingen
- Zuilen met cannelures (verticale groeven) in badkamer met waterafvoer, vooral dames wasten zich
dus men noemt dit the Queens department
(er zijn geen paleizen in het Westen)
Sissi paleisachtige structuur
Alle paleizen zijn rond een centraal hof gecreëerd, soort vast systeem
PALEIS VAN MALIA
- opgegraven door pomsy
- valleien in het westen
- centraal hof
- boven vertrekken waar de mensen woonden
PALEIS VAN KATO ZAKRO
- Opgegraven door Grieken
- Conglomeraat van gebouwen
- Omringd door gebouwen die dicht aan clusteren
- centraal hof
- magazijnen in het westen
- woonvertrek
PALEIS VAN PHAISTOS
- Opgegraven door de Italianen
- In de vallei gezakt (zuidoosthoek is verdwenen)
- Westen: magazijnen en trappenconstructie
- centraal hof
Waar woonden de normale mensen? Niet in paleizen, wel in steden
Boek = niet up to date, toch vanbuiten leren behalve lampen, transportamforen, fibulae, munten,
terracotta’s
Examen = schriftelijk
- multiple choice
- invulvragen
- essayvraag (uitvoerig antwoord in mooie volzinnen)
- kaart vragen (weten waar sites liggen)
GRIEKENLAND
LANDSCHAP:
- lange kustlijn met veel eilanden
- vasteland: zwaar geaccidenteerd, veel reliëf
- relatief dun bevolkt
- terrasbouw langs hellingen van heuvels om water vast te houden en vruchtbare grond en aan
landbouw te doen (maximaliseren landbouw) (gebeurde al in vroege bronstijd)
- 3 belangrijke cultuurgewassen: olijven, druiven, graan (mediterrane trias)
- veeteelt: geiten en schapen
- Peneios rivier in Thessalië (rivier die hele jaar door water voert)
- verder heb je winterstromingen
- valleien gescheiden door bergmassieven
- transport is lokaal beperkt tot muilezels met karren
- transport van ene naar andere vallei gebeurt best via een schip over zee
- Kyrenia vrachtschip voor transport van goederen en personen
- Naam Griekenland komt van Graia in Eubaia door de Italiaanse bevolking
MINOÏSCH GRIEKENLAND
CYCLADISCHE CULTUUR KRETA + CYCLADEN
KNOSSOS
Arthur Evans: archeoloog, dingen opgegraven, kocht terrein en deed opgravingen in 1900
Minos Kalokerinos: archeoloog, dingen opgegraven, ontdekter van knossos
- troonzaal
- genoemd naar koning Minos, die een halfgod was van Zeus en Europa. Hij trouwde met Pasiphae
en kreeg 2 kinderen Ariadne en Phaidra. Minos wou dat zijn nonkel een offerstier sturen. Stier =
duurste, grootste offer.
- Ariadne werd verliefd op de stier -> Daidalos bouwde koe, Ariadne verstopte zich en stier besprong
haar -> geboorte Minotaurus die mensen opeet en hij werd in een Labyrinth gestoken. De
menselijke offers werden gevoederd aan hem. Ariadne werd verliefd op Theseus en hij vermoordde
de minotaurus. Heel populair thema: theseus en de minotaurus.
- Labyrinth te identificeren met ruïnes
- Paleis Knossos ligt 5km van de zee
, - Minoïsche cultuur : thalassocratie (zeeheersers)
- Smalle gangen: magazijnen (ziet er labyrinth achtig uit)
Paleizen:
- Knossos is paleis met verschillende functies (zoals Vaticaanstad)
- Groot conglomeraat van verschillende gebouwen en functies
- Royal road: weg met een verhooging die dient om het water te laten stromen of het is een heilige
weg voor processies (eindigt bij serie trappen: bedoeld dat mensen kunnen kijken wat er passeert
tijdens de processie)
- Via 3 wegen kunnen we het paleis binnen: noordelijke weg via kust, zuidelijk weg via Messara vlakte
- Belangrijkste weg is via noordelijke naar westelijke weg
- Ruimtes in de vloer waar goederen in zaten
- Pitos, pithoi: grote voorraad potten
- Zo kom je terecht in een gang waar figuur is gevonden: ‘de prins met de verenkroon’, stukken die hij
vond heeft hij gereconstrueerd, maar die is fout en je kan dit niet terugdraaien, een figuur die
epiphany voorstelt. Verenkroon hoort niet bij hem, maar bij vrouwen. Prins met de verenkroon is
een collage van 2 figuren.
niveau centraal hof
- verschillende ruimtes die uitkijken over vallei
- in 1 van de ruimtes een troon: mannenvertrekken/verblijven van koning Minos met aan de muur
schilden van stierenhuiden. Figuur 8 schilden: centrale nerf en houten geraamte bespannen met
stierenhuid als schild
Paleis verluchten
- Je kon de deuren dicht en open doen -> trek binnenlaten
- Pier and Door partition: pilasters met inhammen en kleine deurtjes die je kon inklappen in de
pilasters, je kon ze open/dicht doen. Deurtjes tegen elkaar openzetten creëerde tocht.
Waterbuizen onder centraal hof
- in terracotta
- handgemaakte buizen,
- voerde water aan en afvoerµ
WESTHOF
- opgravingen onder het pladijs
- stratigrafie gevonden (opeenvolging van lagen), indeling van het aardewerk
Neoliticum
Vroeg Minoïsch
Middel Minoïsch
Laat Minoïsch
-> hoe archeologen perioden indelen, 3 krachtige argumenten (3 is beste getal haha)
,Nieuwe chronologie:
- Pre-paleisperiode: vroege bronstijd 3000 - 2000 v.C
- Oude Paleisperiode 2000 - 1700 v.C
- Nieuwe paleisperiode:1700 - 1380 v.C
- Post-paleisperiode: 1380 - 1100 v.C
Propyleeën/zuilenhal:
- Voorhal met zuilen
- Grote trap voert naar 1e verdieping waar alle representatiefuncties zich voorstellen
- Via de monumentale trap kom je naar piano nobile ( het schoon verdiep), waar je belangrijke
mensen ontvangt.
- Daaronder vind je de troonzaal gevonden door Minos Karikerenos
- Aan de weerszijden van de troon heb je een griffioen, ze zijn antithetisch, ze kijken naar elkaar en
beschermen de troon -> troonzaal van koning Minos
- De zaal kijkt uit op lichtschacht waar lucht en licht binnenkomt, dit is waar de koning zich zetelde
Klein heiligdom (westzijde)
- driedelig heiligdom, tripartite schrijn
- gereconstrueerd via fresco (donker=oorspronkelijk, licht = aangevuld)
- schrijn met 3 delen en gestileerde stieren hoorns = horns of consecration
- Mensenmassa wordt afgebeeld, ze staan te kijken op iets dat gebeurde op de binnenkoer
- Fresco: vrouwen= wit (traditioneel, kinderen krijgen, binnen), mannen=donker, rood (buiten
werken, vechten) die consistentie ontstaan in bronstijd en komt terug in ijzertijd. Man en vrouw
hebben dezelfde kledij aan = acrobatiek, strakke kleding voor nodig
- Stierenspelen vonden plaats op de centrale hoven
- Stier = gevlekt
Klein beeldje dame
- Slangengodin en dochter …
- Gemaakt uit faience (kwarts, zand, potassium, metalen) (glasachtig product uit Egypte) -> banden
met Egypte (namen technieken over)
- Gevonden in tempel opbergplaats
- Mooie geplooide rok = hofkostuum
- Borsten hangen uit: teken van vruchtbaarheid
- Slangen hebben een getonische connotatie (afsterven gewassen, opbloeien na winter)
- Beeldjes die bij cultes behoren
Fresco La Parisienne
- Dames in processies die prachtig gekleed zijn -> La Parisienne
- En profil geschilderd: zijkant geschilderd
- En face: van voor gezien oog (schildertechniek gaat door tot ijzertijd)
, OOSTVLEUGEL - woonfuncties
- Aaneenschakeling van verdiepingen langs hellingen
- Alle verdiepingen kijken uit over de vallei
- Door de grand staircase: trappenhal rond
Centraal in de oostvleugel
- Gereconstrueerd in beton, lijkt op Dorische zuilen, gebaseerd op wandschilderingen
- Zuilen met cannelures (verticale groeven) in badkamer met waterafvoer, vooral dames wasten zich
dus men noemt dit the Queens department
(er zijn geen paleizen in het Westen)
Sissi paleisachtige structuur
Alle paleizen zijn rond een centraal hof gecreëerd, soort vast systeem
PALEIS VAN MALIA
- opgegraven door pomsy
- valleien in het westen
- centraal hof
- boven vertrekken waar de mensen woonden
PALEIS VAN KATO ZAKRO
- Opgegraven door Grieken
- Conglomeraat van gebouwen
- Omringd door gebouwen die dicht aan clusteren
- centraal hof
- magazijnen in het westen
- woonvertrek
PALEIS VAN PHAISTOS
- Opgegraven door de Italianen
- In de vallei gezakt (zuidoosthoek is verdwenen)
- Westen: magazijnen en trappenconstructie
- centraal hof
Waar woonden de normale mensen? Niet in paleizen, wel in steden
