Samenvatting Inspectie & Observatie | Kinesitherapeutisch Handelen 1 | KU Leuven | 2025/26

inspectie
K INESITHERAPEUTISCH H ANDELEN 1 – Pr of. Sabin e Ver schuer en


zittijd
Vlaamse kleuters, kinderen, jongeren en volwassen zitten 50% tot 85% van hun dag stil. De
grootste zittijd vergeleken met de laagste zorgt voor:
 2 x groter risico op diabetes
 90% groter risico op cardiovasculaire mortaliteit
 49% groter risico op algemene sterfte


normen




doelstelling
 observatie van ‘houden’ en ‘bewegen’
 compensatiemechanismen
 nadere oriëntatie op oorzaak van klachten: spierzwakte, spierverkortingen,
beenlengteverschil, bekkentorsie …
 aandragen van elementen voor het bevestigen of ontkennen van ‘hypothesen’

,Inspectie: waarop letten we?
1. Activiteiten van het Dagelijks Leven (ADL)
 allereerst worden de ADL geobserveerd
 met speciale aandacht voor het gebruik van het aangedane lichaamsdeel
2. houding en statiek
 houding wordt gedefinieerd als de stand van de lichaamsdelen ten opzichte van
elkaar
 rechtopstaande houding inspecteren op:
o symmetrie-asymmetrie: links-rechts vergelijking
o lichaamstype
habitus asthenicus, - pycnicus, - athleticus
ectomorfie, endomorfie, mesomorfie
 indruk vormen over: somatische en physchische toestand
 pijnhouding (antalgische houding) is geen gewoontehouding
 houding reeds bij binnenkomen van patiënt bekijken: Hoe staat en beweegt de p?
3. lokale vorm
 vorm van het skelet
o beoordeeld via de zichtbare botcontouren
o afgeleid van de uitwendige lichaamscontouren
 musculatuur
o directe inspectie door het zichtbare reliëf
o vervaging contouren – hypotonie
o verscherping contouren – hypertonie
o omvang geeft informatie over de troficiteit (hypertrofie-atrofie)
 subcutane veranderingen
o zwellingen of intrekkingen
o kunnen in relatie staan tot dieper gelegen structuren
o samenhang van deze veranderingen met het bewegen
4. huid (en nagels)
 kleur
o aanwijzing voor de kwaliteit van de vascularisatie
roodheid: hyperemie
bleekheid: ischemie of anemie
blauwpaarse verkleuring: hypoxemie
o aanwijzing voor inflammatie: roodheid
o hematomen
 kleur, vochtigheidsgraad en trofische toestand
 geven indruk over de vegetatieve toestand
 defecten
 littekens: operatie, traumata
 afwijkingen in de beharing
5. hulpmiddelen
 stok, kruk, looprek, rollator …
 kwaliteit
 doelmatigheid
 juist gebruik

, optimale houding




De gewoontehouding leek meer op ‘slump’ zitten, met meer flexie in meeste regio’s van de
wervelkolom.
Wat precies een ‘optimale’ zithouding is, blijft in de wetenschap en literatuur ter discussie
staan, ondanks het toenemende bewijs dat er ‘geen enkele juiste houding’ bestaat. Elke
houding, met meer lordose of kyfose, kan, indien voor een langere periode aangehouden,
leiden tot ongemak en symptomen. Het is dus belangrijk om voldoende van houding te
veranderen.

houding – krachten

krachten die de neiging hebben het lichaam zwaartekracht
te doen vallen
passief: botten, kapsels, ligamenten, spieren
krachten die het lichaam oprichten (elasticiteit)
actief: spieren (contractibiliteit)

uitgangshouding patiënt
 kledij uitdoen
 ontspannen en reproduceerbare uitgangshouding
 lichaamsgewicht gelijk verdelen over 2 voeten
 10-15 cm tussen voeten
 therapeut:
o 2 à 3 m van het kader
o recht achter patiënt

Eén afwijkende bevinding maakt niet de diagnose …
 referentiepunten kennen anatomische variatie zonder pathologische betekenis
 zoek altijd naar bevestiging of ontkenning met andere observaties
 herhaal inspectie na houdingsverandering
 inspectie is een eerste stap, geeft aanleiding tot hypothese-vorming, nodigt uit tot
nader onderzoek
 wees kritisch:
o afwijking dorsaal  afwijking ventral
o afwijking: oorzaak op ander niveau