Samenvatting Ontstaansmechanismen van Ziekte | Hoofdstuk 5 | KU Leuven | 2025/26

Deel V: Het immuunsysteem
 Organisme moet zich cte verdedigen tgn pathogenen in omgeving


Aangeboren immuniteit
Kenmerken
 Voor enige blootstelling
o Reageren zelfs als 1e keer contact
 Vanaf geboorte
o Eerste verdedigingslinie
 Aspecifiek
o Niet specifiek op één iets gericht

Externe verdediging
 Intacte huid
 Mucosa (slijmerige weefsellaag die bnnkant van holle organen & lichaamsholtes bekleedt)
o Ciliae/trilharen op epitheelcellen
o Opwaartse beweging mucus & pathogenen  nr buiten
 Mucus (slijmerige vloeistof geproduceerd dr lichaam)
 Fysische barrière
 Vijandige omgeving
o pH huid 3 – 5
o Lysosyme
o Speeksel
o Maag pH 1,3 – 3,5

Interne verdediging
Granulocyten
 Fagocytose deel van aangeboren immsys
 Neutrofielen = fagocyten
o Binden pathogenen via opp-receptoren
o Internaliseren pathogenen
o Vormen vacuole die fusioneert met lysosomen

Antigen presenterende cellen
 Macrofagen
o Migreren dr lichaam
o Resideren in organen of lymfatisch systeem
 Dendritische cellen
o Vnl in T-cel gebieden van lymfoïde organen (lymfeklieren, darmwand)

, o Bv. gaan dr wand van darm in darmlumen
 opzoek naar antigenen om op te nemen & te presenteren aan immsys
 als antigen (dat er niet thuis hoort) ooit dr darmwand zou breken: aanvallen
 Fagocytose
 Vormen link naar verworven immrespons

Natural Killer Cellen
 Vallen virus-geïnfecteerde & kankercellen aan
o Herkenbaar want veranderen van opp: andere EW geëxprimeerd
 Veroorzaken apoptose van aangevallen cel

 Cte omgeving aan het betasten (ook eigen cellen)
 MHC complex: krijgt alleen via inhiberende receptor
signaal dat normale cel is
o Binding – check – terug loslaten
o Laat los: niet geactiveerd -> cel overleefd

 NKC maakt geen contact met MHC complex maar met
ander ligand  voelt dat iets niet klopt
 Ligand dat ze niet vertrouwen: signaal geven om zichzelf te
vernietigen




Activatie aangeboren immuunrespons
 Belangrijke rol inflammatie
 Ontsteking gaat NKCs extra doen aanvoeren  extra controles ter plaatse


Verworven immuniteit
Kenmerken
 Na blootstelling aan pathogeen
o Pas actief als we al eerste contact met pathogeen gehad hbb
o Presentatie aan T helper cellen = grens tss humorale & cellulaire
o B lymfocyt tonen  omvormen tot plasmacel
 Specifieke respons
o Humorale
o Cellulaire
 Tragere respons
 Immunologisch geheugen

, Lymfocyten
 Uit stamcellen in beenmerg
 Circuleren in bloedbaan
 Dr chemokines nr plaats delict gelokt OF resideren in lymfoïde organen
 wachten tot geactiveerd & lichaam in gestuurd


 Evolutie naar B- of T-cellen afhankelijk van plaats waar ze
verder matureren
 B-cellen
o Geen passage nodig via thymus
o Rechtstreeks gevormd in beenmerg
 T-cellen
o Eerst naar thymus
o Heel belangrijke passage!



 Diversiteit lymfocyten
o Dr oa somatische gen-recombinatie
 Vroeg in ontwikkeling
 Gen-herschikking op random manier  allemaal versch receptoren
(1 receptor soort per cel)




Antigen receptoren (epitopen)
 Antigen = elk molecule dat herkend w dr lymfocyten & respons uitlokt
 Reactie niet tgn volledige antigen  tgn kleine bindingsplaatsen
o = epitopen
o 1 antigen kan er verschillende hbb
o Epitoop gericht
 Plasmamembraan B- & T-cellen exprimeren +- 100 000 antigen receptoren op opp
 reageren tgn zelfde epitoop
 super specifiek MAAR knn dan enkel tgn dat epitoop reageren
 Testen & verwijderen