1 Inleiding, anatomie, basis gynaecologische
ingrepen, abnormaal uterien bloedverlies (AUB),
poliepen, fibromen en hyperplasie
Prof. Timmerman
1 Anatomie:
Bij het spreiden van de labia minora zie je het vestibulum, nl. is de mucosa hier niet felrood (zo wel:
DD infectie). Letsels? Leukorroe?
Urethra is goed zichtbaar meestal
Klieren van Bartholin zijn meestal NIET goed zichtbaar, liggen onder de labia majora. Deze kunnen
opzwellen als het afvoerkanaaltje verstopt is → ontsteking en abces mogelijk (doet veel pijn: naar
spoed).
2 Basis gynaecologische ingrepen:
2a D&C – dilatatie & curretage :
Dilatatie van het cervicaal kanaal en met een curretage wordt baarmoederweefsel weggenomen.
Tegenwoordig meer onder echografische geleiding.
Indicaties:
Wordt nog zelden gedaan: bijvoorbeeld wel nog voor een endometriumCa.
Risico:
Het is een blinde procedure, dus je hebt een risico op perforatie + je kan letsels missen.
,2b Endometriumbiopsie – Pipelle de Cornier :
Bij een uterus in anteversie/anteflexie ga je perforeren als je rechtdoor gaat. Maar een pipelle de
Cornier is van plastiek & soepel, dus je gaat weinig perforeren.
Op het einde zit een gaatje en als je de stamper eruit trekt (vacuüm), zorg je ervoor dat
endometriumweefsel opgezogen wordt.
Indicaties:
Abnormaal bloedverlies, verdikt endometrium (> 5 mm), infertiliteit
Risico:
Pijn (pijnscore gem. 5-6/10)
2c Ambulante hysteroscopie:
Een heel fijne scope om in de baarmoeder (cavum uteri) te kijken.
Indicaties:
Diagnostisch: visualisatie poliepen, hyperplasie v. endometrium of subendometriale myomen
Therapeutisch: zowel voor biopsiename (bij dun endometrium en dus geen staal mogelijk met een
pipelle) als voor behandeling (bv. poliepectomie, wegnemen van intra-uterien septum,
hysteroscopische endometriumablatie).
!! Absolute contra-indicatie !!:
Nooit doen bij vermoeden endometriumcarcinoom! Je hebt dan risico op seeding vanuit de
baarmoeder holte naar de salpinx en zo abdominaal!
,2d Laparoscopie:
Kijkoperatie via de navel: kijken naar de uterus (hysterectomie), ovaria, tubae, buitenbaarmoederlijke
ZWS, fibroom , endometriose kunnen allemaal behandeld worden.
2e Laparotomie:
Wordt weinig gebruikt tegenwoordig voor hysterectomie.
Indicatie:
➔ Low transverse (Pfannenstiel): voor keizersnede (sectio)
➔ Verticale incisie: oncologische ingrepen (tumor & klieren), esthetisch minder mooi
2f Hysterectomie:
Via laparotomie (abdominaal), via vaginale weg, laparoscopisch vaginaal (LAVH) of totaal
laparoscopisch.
➔ Subtotaal = corpus uteri wegnemen
o Kan NIET via vaginale weg, wel via laparotomie/laparoscopie
➔ Totaal = corpus uteri + cervix wegnemen
➔ Radicaal (Wertheim-Meigs) : bij een cervixcarcinoom. Hierbij worden naast de uterus met
cervix ook de parametria verwijderd, een deel van de vagina (4-tal cm) en de pelviene LK. De
ovaria blijven zitten!
, 2g Salpingo-oöphorectomie:
Het weghalen van tubae (salpingen) & ovaria.
Het kan een bilaterale salpingo-oöphorectomie (BSO) of unilaterale salpingo-oöphorectomie (USO)
zijn.
Dit kan in combinatie met een hysterectomie.
2h Nieuwe ingrepen:
a. Robot-geassisteerde chirurgie
b. vNOTES: vaginal natural orifice transluminal endoscopisc surgery
Geen insnede in de buikwand
Opening in koepel van vagina en dan instrumenten gebruiken, CO2 gebruiken om
buikholte op te blazen om zicht te krijgen en dan kan ingreep gebeuren als er geen
verklevingen zijn in de Douglas holte.
3 Abnormaal uterien bloedverlies*
1. Definities
2. Methodologische aspecten
3. Epidemiologie & demografie
4. Anamnese
5. Onderzoek
6. Behandeling
7. Complicaties
*Bloedverlies niet op nl. moment van de menstruaties
ingrepen, abnormaal uterien bloedverlies (AUB),
poliepen, fibromen en hyperplasie
Prof. Timmerman
1 Anatomie:
Bij het spreiden van de labia minora zie je het vestibulum, nl. is de mucosa hier niet felrood (zo wel:
DD infectie). Letsels? Leukorroe?
Urethra is goed zichtbaar meestal
Klieren van Bartholin zijn meestal NIET goed zichtbaar, liggen onder de labia majora. Deze kunnen
opzwellen als het afvoerkanaaltje verstopt is → ontsteking en abces mogelijk (doet veel pijn: naar
spoed).
2 Basis gynaecologische ingrepen:
2a D&C – dilatatie & curretage :
Dilatatie van het cervicaal kanaal en met een curretage wordt baarmoederweefsel weggenomen.
Tegenwoordig meer onder echografische geleiding.
Indicaties:
Wordt nog zelden gedaan: bijvoorbeeld wel nog voor een endometriumCa.
Risico:
Het is een blinde procedure, dus je hebt een risico op perforatie + je kan letsels missen.
,2b Endometriumbiopsie – Pipelle de Cornier :
Bij een uterus in anteversie/anteflexie ga je perforeren als je rechtdoor gaat. Maar een pipelle de
Cornier is van plastiek & soepel, dus je gaat weinig perforeren.
Op het einde zit een gaatje en als je de stamper eruit trekt (vacuüm), zorg je ervoor dat
endometriumweefsel opgezogen wordt.
Indicaties:
Abnormaal bloedverlies, verdikt endometrium (> 5 mm), infertiliteit
Risico:
Pijn (pijnscore gem. 5-6/10)
2c Ambulante hysteroscopie:
Een heel fijne scope om in de baarmoeder (cavum uteri) te kijken.
Indicaties:
Diagnostisch: visualisatie poliepen, hyperplasie v. endometrium of subendometriale myomen
Therapeutisch: zowel voor biopsiename (bij dun endometrium en dus geen staal mogelijk met een
pipelle) als voor behandeling (bv. poliepectomie, wegnemen van intra-uterien septum,
hysteroscopische endometriumablatie).
!! Absolute contra-indicatie !!:
Nooit doen bij vermoeden endometriumcarcinoom! Je hebt dan risico op seeding vanuit de
baarmoeder holte naar de salpinx en zo abdominaal!
,2d Laparoscopie:
Kijkoperatie via de navel: kijken naar de uterus (hysterectomie), ovaria, tubae, buitenbaarmoederlijke
ZWS, fibroom , endometriose kunnen allemaal behandeld worden.
2e Laparotomie:
Wordt weinig gebruikt tegenwoordig voor hysterectomie.
Indicatie:
➔ Low transverse (Pfannenstiel): voor keizersnede (sectio)
➔ Verticale incisie: oncologische ingrepen (tumor & klieren), esthetisch minder mooi
2f Hysterectomie:
Via laparotomie (abdominaal), via vaginale weg, laparoscopisch vaginaal (LAVH) of totaal
laparoscopisch.
➔ Subtotaal = corpus uteri wegnemen
o Kan NIET via vaginale weg, wel via laparotomie/laparoscopie
➔ Totaal = corpus uteri + cervix wegnemen
➔ Radicaal (Wertheim-Meigs) : bij een cervixcarcinoom. Hierbij worden naast de uterus met
cervix ook de parametria verwijderd, een deel van de vagina (4-tal cm) en de pelviene LK. De
ovaria blijven zitten!
, 2g Salpingo-oöphorectomie:
Het weghalen van tubae (salpingen) & ovaria.
Het kan een bilaterale salpingo-oöphorectomie (BSO) of unilaterale salpingo-oöphorectomie (USO)
zijn.
Dit kan in combinatie met een hysterectomie.
2h Nieuwe ingrepen:
a. Robot-geassisteerde chirurgie
b. vNOTES: vaginal natural orifice transluminal endoscopisc surgery
Geen insnede in de buikwand
Opening in koepel van vagina en dan instrumenten gebruiken, CO2 gebruiken om
buikholte op te blazen om zicht te krijgen en dan kan ingreep gebeuren als er geen
verklevingen zijn in de Douglas holte.
3 Abnormaal uterien bloedverlies*
1. Definities
2. Methodologische aspecten
3. Epidemiologie & demografie
4. Anamnese
5. Onderzoek
6. Behandeling
7. Complicaties
*Bloedverlies niet op nl. moment van de menstruaties
