zaterdag 18 januari 2025 16:45
1. Constructivisme (1917-30)
2. Cinéma pur, Dada, Surrealisme
3. Trance Film, Lyrical Film, Mytho-Poetic Film: De Amerikaanse avant-garde, 1940-70
4. Lettrisme, Situationisme & Fluxus (40s-60s)
5. Andy warhol & structural film (jaren 60-70)
6. Rive gauche, ciné vérité en de essay-film. Resnais, Marker, Rouch, Godard
7. Godard & Marker. Film & activisme ca. 1968. Militante cinema
8. Videokunst 1963-1990
9. Post-cinema & Cinematic Turn (1990-2010)
10. Marcel Broodthaers ('24 - '76)
lessen Pagina 1
,Les 2
donderdag 26 september 2024 13:03
Constructivisme (1917-30)
Moderne kunst
Nieuwe ruimtelijke ideeën --> geconcipieerd als films
We kijken op een andere manier naar de wereld (moderne technologie)
Futurisme
Inspo voor constructivisme
Ook verdedigd vanuit filmisch standpunt
Beweging = essentieel van cinema worden gezien (<=> vanaf jaren 60-70 --> tijd = essentiële van cinema)
Ontwikkeling van abstracte kunst & construvt. Tendensen
- Ruimtelijke ambivalenties
- Dynamische ruimte
○ Geassocieerd met nieuwe ruimtelijkheid van de film
- Suggestie van immateriële & zwevende vormen
Malevich
Zelf zeer geïnteresseerd in film
Vergeleek witte achtergrond kunst met witte doek cinema
Moholy-Nagy
Heeft ook zelf films gemaakt
Grote cineast
Fascinatie voor transparantie
--> zal film medium hier voor inschakelen
Fotogrammen
- Zelfde fascinatie voor immaterialiteit
Multimedia kunstenaar
Pionier van kinetische kunst
- Filmische principe in beeldhouwwerk vatten
○ Vb licht-ruimte-modulator
▪ Spel van licht & schaduw
▪ Gaat hier een film over maken
Boek in jaren 40 over moderne beeldhouwkunst
- Moderne beeldhouwkunst is filmisch aan het worden
Das Simultane oder Polykino
- in Malerei Fotografie Film
- Propageren van een van de eerste multi screen projecten
- 1925
Raum der gegenwart
- Nooit gerealiseerd
- 1929
- Met kijkgaten kleine projecties bekijken
Activiteiten als scenarist
- Dynamik der Gross-stadt
○ In Malerei Fotografie Film
○ 1925
Cinepoetry
lessen Pagina 2
, ○ Cinepoetry
▪ Scenario dat nooit doel had om verfilmd te worden
○ Stadssymfonie op papier
- Impressionen vom alten Marseiller Hafen (Vieux Port) (1929)
○ Stadssymfonie
○ Constructivistische patronen
○ Brug in Marseille over oude haven van Marseille
▪ Trok veel kunstenaars aan
▪ Technologie van die tijd
▪ Vernietigd in WO II
○ Sociaal realistische passages
▪ Roma in beeld brengen
Constructivisme in film
1. sovjet-avant-garde
2. abstracte film
1. Sovjet-avant-garde film
Bloeiperiode jaren 20
overeenkomsten tussen Sovjet-film en avant-garde-kunst:
○ fascinatie voor industriële moderniteit
○ vormelijke overeenkomsten met suprematisme en constructivisme
○ avant-garde: zoeken naar essentie van medium
Na jaren 20 --> Stalin avant-garde kunst afzweren
○ Film kon niet in prive verder ontwikkelen tov andere kunsten
Eerder in zuidelijke sovjet gebieden
○ Minder censuur
○ Veel vrouwelijke cineasten
Uitzonderlijk moment in cultuurgesch
○ Radicale avant-garde + massacultuur
Essentie van het medium voor sovjet cineasten --> montage
○ Industriële associatie
○ Marxistische notie van dialectiek
Kuleshov-effect
▪ expressieloos gezicht van acteur
▪ gecombineerd beelden van objecten
▪ kijker interpreteert reacties van acteur telkens anders
Liet drie verschillende filmpjes zien aan 3 verschillende groepen
▪ Acteerprestatie werd geprezen bij elke video
▪ Kijker gaat betekenis associëren door middel van montage
▪ Betekenis verandert door combinatie van de shots
Montage
Nieuwe functies
Montage in hollywood
▪ Narratieve functie
▪ In grote maat onzichtbaar
<=> montage in sovjet-cinema
▪ Expressief & symbolisch
▪ Nadrukkelijk zichtbaar, vervreemdingseffect
□ Kijker word bewust gemaakt
□ Montage doorbreekt illusie van de film
Vb Pantserkruiser Potemkin
lessen Pagina 3
, Vb Pantserkruiser Potemkin
▪ manipulatie van tijdruimtelijke continuïteit: actie versnellen of vertragen
▪ narratieve continuïteit en causaliteit vaak onduidelijk
▪ Aaneenschakeling van micro-scènes
▪ Nauwelijks achtergrond
▪ Geen individ personages
Man met de camera
▪ Vertov
□ Heel belangrijk geweest voor de ontwikkeling van de klankfilm
▪ 1929
▪ Een film over het maken van de film naar waar we kijken
□ We zien de cameraman, montage, publiek die film ziet, etc.
▪ Poëtische documentaire over de stad
▪ vormelijke overeenkomsten: vogelperspectieven, diagonale assen, et cetera
▪ hoge graad van abstractie
▪ auto-reflexieve karakter van avant-garde:
□ film over (draaien, monteren en bekijken van) film
▪ special effects als vervreemdingseffect
□ maar voor Vertov om waarheid te onthullen
Veel accurater beeld op moderne samenleving dan de doorgaanse film
▪ idee van kino-oog
□ filmcamera als prothese
□ film-oog superieur aan menselijke oog
▪ Posters
□ Gebroeders Stenberg
▪ Superpositie van het oog en de lens van de camera
▪ Split screens om drukte van stad weer te geven
▪ Man met camera alomtegenwoordig personage
▪ Soort van propaganda voor de sovjet-unie
2. abstracte film
Grafische of absolute film of visuele muziek
Naar analogie van abstractie in andere artistieke disciplines
○ Hans richter
▪ Een van de oprichters van dada
▪ Veel experimenten van filmmakers sluiten onbewust aan bij abstracte film
Film loskoppelen van realiteit
○ Bewegende vorm, licht, kleur
Discussies over essentie van film (fotografische realiteit of het absolute?)
Gesamtkunstwerk
○ Bewegende schilderkunst
▪ Film als hybride medium
▪ Opvallende gelijkenis tussen kandinsky & abstracte film
Abstracte animatie
▪ Vikking Eggeling --> Diagonale Symfonie (1924)
□ Zweeds maar opgenomen in westerse avant-garde
□ Nauwe contacten dadaïsme
□ Ging ook film zonder film maken bv: filmcompositie 1922
Grote rol
Evoluerende tekens
Abstract stripverhaal
□ Enig bewaard gebleven film van Eggeling
lessen Pagina 4
1. Constructivisme (1917-30)
2. Cinéma pur, Dada, Surrealisme
3. Trance Film, Lyrical Film, Mytho-Poetic Film: De Amerikaanse avant-garde, 1940-70
4. Lettrisme, Situationisme & Fluxus (40s-60s)
5. Andy warhol & structural film (jaren 60-70)
6. Rive gauche, ciné vérité en de essay-film. Resnais, Marker, Rouch, Godard
7. Godard & Marker. Film & activisme ca. 1968. Militante cinema
8. Videokunst 1963-1990
9. Post-cinema & Cinematic Turn (1990-2010)
10. Marcel Broodthaers ('24 - '76)
lessen Pagina 1
,Les 2
donderdag 26 september 2024 13:03
Constructivisme (1917-30)
Moderne kunst
Nieuwe ruimtelijke ideeën --> geconcipieerd als films
We kijken op een andere manier naar de wereld (moderne technologie)
Futurisme
Inspo voor constructivisme
Ook verdedigd vanuit filmisch standpunt
Beweging = essentieel van cinema worden gezien (<=> vanaf jaren 60-70 --> tijd = essentiële van cinema)
Ontwikkeling van abstracte kunst & construvt. Tendensen
- Ruimtelijke ambivalenties
- Dynamische ruimte
○ Geassocieerd met nieuwe ruimtelijkheid van de film
- Suggestie van immateriële & zwevende vormen
Malevich
Zelf zeer geïnteresseerd in film
Vergeleek witte achtergrond kunst met witte doek cinema
Moholy-Nagy
Heeft ook zelf films gemaakt
Grote cineast
Fascinatie voor transparantie
--> zal film medium hier voor inschakelen
Fotogrammen
- Zelfde fascinatie voor immaterialiteit
Multimedia kunstenaar
Pionier van kinetische kunst
- Filmische principe in beeldhouwwerk vatten
○ Vb licht-ruimte-modulator
▪ Spel van licht & schaduw
▪ Gaat hier een film over maken
Boek in jaren 40 over moderne beeldhouwkunst
- Moderne beeldhouwkunst is filmisch aan het worden
Das Simultane oder Polykino
- in Malerei Fotografie Film
- Propageren van een van de eerste multi screen projecten
- 1925
Raum der gegenwart
- Nooit gerealiseerd
- 1929
- Met kijkgaten kleine projecties bekijken
Activiteiten als scenarist
- Dynamik der Gross-stadt
○ In Malerei Fotografie Film
○ 1925
Cinepoetry
lessen Pagina 2
, ○ Cinepoetry
▪ Scenario dat nooit doel had om verfilmd te worden
○ Stadssymfonie op papier
- Impressionen vom alten Marseiller Hafen (Vieux Port) (1929)
○ Stadssymfonie
○ Constructivistische patronen
○ Brug in Marseille over oude haven van Marseille
▪ Trok veel kunstenaars aan
▪ Technologie van die tijd
▪ Vernietigd in WO II
○ Sociaal realistische passages
▪ Roma in beeld brengen
Constructivisme in film
1. sovjet-avant-garde
2. abstracte film
1. Sovjet-avant-garde film
Bloeiperiode jaren 20
overeenkomsten tussen Sovjet-film en avant-garde-kunst:
○ fascinatie voor industriële moderniteit
○ vormelijke overeenkomsten met suprematisme en constructivisme
○ avant-garde: zoeken naar essentie van medium
Na jaren 20 --> Stalin avant-garde kunst afzweren
○ Film kon niet in prive verder ontwikkelen tov andere kunsten
Eerder in zuidelijke sovjet gebieden
○ Minder censuur
○ Veel vrouwelijke cineasten
Uitzonderlijk moment in cultuurgesch
○ Radicale avant-garde + massacultuur
Essentie van het medium voor sovjet cineasten --> montage
○ Industriële associatie
○ Marxistische notie van dialectiek
Kuleshov-effect
▪ expressieloos gezicht van acteur
▪ gecombineerd beelden van objecten
▪ kijker interpreteert reacties van acteur telkens anders
Liet drie verschillende filmpjes zien aan 3 verschillende groepen
▪ Acteerprestatie werd geprezen bij elke video
▪ Kijker gaat betekenis associëren door middel van montage
▪ Betekenis verandert door combinatie van de shots
Montage
Nieuwe functies
Montage in hollywood
▪ Narratieve functie
▪ In grote maat onzichtbaar
<=> montage in sovjet-cinema
▪ Expressief & symbolisch
▪ Nadrukkelijk zichtbaar, vervreemdingseffect
□ Kijker word bewust gemaakt
□ Montage doorbreekt illusie van de film
Vb Pantserkruiser Potemkin
lessen Pagina 3
, Vb Pantserkruiser Potemkin
▪ manipulatie van tijdruimtelijke continuïteit: actie versnellen of vertragen
▪ narratieve continuïteit en causaliteit vaak onduidelijk
▪ Aaneenschakeling van micro-scènes
▪ Nauwelijks achtergrond
▪ Geen individ personages
Man met de camera
▪ Vertov
□ Heel belangrijk geweest voor de ontwikkeling van de klankfilm
▪ 1929
▪ Een film over het maken van de film naar waar we kijken
□ We zien de cameraman, montage, publiek die film ziet, etc.
▪ Poëtische documentaire over de stad
▪ vormelijke overeenkomsten: vogelperspectieven, diagonale assen, et cetera
▪ hoge graad van abstractie
▪ auto-reflexieve karakter van avant-garde:
□ film over (draaien, monteren en bekijken van) film
▪ special effects als vervreemdingseffect
□ maar voor Vertov om waarheid te onthullen
Veel accurater beeld op moderne samenleving dan de doorgaanse film
▪ idee van kino-oog
□ filmcamera als prothese
□ film-oog superieur aan menselijke oog
▪ Posters
□ Gebroeders Stenberg
▪ Superpositie van het oog en de lens van de camera
▪ Split screens om drukte van stad weer te geven
▪ Man met camera alomtegenwoordig personage
▪ Soort van propaganda voor de sovjet-unie
2. abstracte film
Grafische of absolute film of visuele muziek
Naar analogie van abstractie in andere artistieke disciplines
○ Hans richter
▪ Een van de oprichters van dada
▪ Veel experimenten van filmmakers sluiten onbewust aan bij abstracte film
Film loskoppelen van realiteit
○ Bewegende vorm, licht, kleur
Discussies over essentie van film (fotografische realiteit of het absolute?)
Gesamtkunstwerk
○ Bewegende schilderkunst
▪ Film als hybride medium
▪ Opvallende gelijkenis tussen kandinsky & abstracte film
Abstracte animatie
▪ Vikking Eggeling --> Diagonale Symfonie (1924)
□ Zweeds maar opgenomen in westerse avant-garde
□ Nauwe contacten dadaïsme
□ Ging ook film zonder film maken bv: filmcompositie 1922
Grote rol
Evoluerende tekens
Abstract stripverhaal
□ Enig bewaard gebleven film van Eggeling
lessen Pagina 4