Inhoudsopgave
Inhoudsopgave....................................................................................................................... 1
Inleiding................................................................................................................................ 10
Materiaal en methoden....................................................................................................10
Methoden.................................................................................................................... 10
Inspectie................................................................................................................. 10
Palpatie................................................................................................................... 10
Percussie................................................................................................................ 12
Auscultatie.............................................................................................................. 13
Instrumenten............................................................................................................... 13
Percussiehamer en plessimeter..............................................................................13
Reflexhamer........................................................................................................... 13
Stethoscoop............................................................................................................ 13
Thermometer.......................................................................................................... 14
Bloeddrukmeters.....................................................................................................14
1) Auscultatie = humane techniek...........................................................................14
2) Oscillometrie.......................................................................................................15
3) Doppler-effect.....................................................................................................15
Klinisch onderzoek........................................................................................................... 16
Signalement................................................................................................................ 16
Anamnese................................................................................................................... 16
Algemene indruk......................................................................................................... 16
Algemeen klinisch onderzoek......................................................................................17
Specifiek klinisch onderzoek.......................................................................................17
Hoofdstuk 1: Bloedonderzoek...............................................................................................18
Bloedstaalname............................................................................................................... 18
1. Indicaties, voorbereiding en dierfixatie....................................................................18
2. Bloednametechniek.................................................................................................18
Plaats...................................................................................................................... 18
Techniek................................................................................................................. 18
3. Soorten recipiënten.................................................................................................19
4. Bewaring................................................................................................................. 19
5. Pre-analytische fouten !...........................................................................................20
Macroscopische beoordeling...........................................................................................20
Analyse van het staal.......................................................................................................20
1. Bewaring en transport.............................................................................................20
2. Wie doet de analyse?..............................................................................................20
3. Wat is normaal? Wat is afwijkend?..........................................................................21
4. Analytische fouten...................................................................................................21
Hematologie..................................................................................................................... 21
Rode bloedcellen.........................................................................................................21
RBC - Stijging Hct...................................................................................................23
RBC - Daling Hct....................................................................................................23
RBC - IJzergehaltes................................................................................................23
RBC - Transferrine..................................................................................................24
1
, RBC - Ferritine........................................................................................................24
Witte bloedcellen......................................................................................................... 24
Neutrofielen............................................................................................................ 24
Lymfocyten............................................................................................................. 25
Monocyten.............................................................................................................. 26
Eosinofielen............................................................................................................ 26
Basofielen............................................................................................................... 26
Oorzaken inflammatie:................................................................................................27
Bloedplaatjes............................................................................................................... 27
Stijging:................................................................................................................... 27
Daling ‘trombocytopenie’.........................................................................................27
Stollingsstoornissen................................................................................................28
Oorzaken (supra)........................................................................................................ 28
Biochemie........................................................................................................................ 28
1: Totaal serum eiwit...................................................................................................28
Oorzaken van hypoproteïnemie:.............................................................................28
Oorzaken van hyperproteïnemie.............................................................................29
2: Albumine................................................................................................................. 29
Oorzaken van hyperalbuminemie...........................................................................29
Oorzaken van hypo-albuminemie...........................................................................29
3: Alfa globulines......................................................................................................... 29
Oorzaken stijging....................................................................................................30
Oorzaken daling......................................................................................................30
4: Beta globulines........................................................................................................30
Oorzaken stijging....................................................................................................30
Oorzaken daling......................................................................................................30
5: Gamma globulines..................................................................................................30
Oorzaken stijging....................................................................................................30
Oorzaken daling......................................................................................................30
6: Bilirubine................................................................................................................. 31
7: Galzuren.................................................................................................................. 31
Oorzaken stijging....................................................................................................31
8: Ammoniak............................................................................................................... 31
Oorzaken stijging....................................................................................................31
9: Lever enzymes........................................................................................................32
10: Ureum en creatinine (nier).....................................................................................32
11: Glucose................................................................................................................. 32
Oorzaken stijging....................................................................................................32
Oorzaken daling......................................................................................................32
12: Triglyceriden.......................................................................................................... 33
13: NEFA, vrije vetzuren..............................................................................................33
14: Ketonen................................................................................................................. 33
15: Lactaat.................................................................................................................. 33
Oorzaken stijging....................................................................................................33
16: Enzymes............................................................................................................... 33
A) LDH.................................................................................................................... 33
Oorzaken stijging...............................................................................................33
B) GOT/AST........................................................................................................... 34
2
, Oorzaken stijging...............................................................................................34
C) CK...................................................................................................................... 34
Oorzaken stijging...............................................................................................34
D) ALT/GPT............................................................................................................ 34
Oorzaken stijging...............................................................................................34
E) GGT................................................................................................................... 35
Oorzaken stijging...............................................................................................35
F) AF....................................................................................................................... 35
Oorzaken stijging...............................................................................................35
G) GLDH................................................................................................................. 35
H) SDH / ID............................................................................................................. 35
I) Enzymes hartaandoeningen................................................................................35
16: Ionen..................................................................................................................... 36
A) Natrium.............................................................................................................. 36
Oorzaken stijging...............................................................................................36
Oorzaken daling.................................................................................................36
B) Chloor................................................................................................................ 36
Oorzaken stijging...............................................................................................36
Oorzaken daling.................................................................................................36
C) Kalium................................................................................................................ 37
E) Calcium.............................................................................................................. 37
F) Fosfor................................................................................................................. 37
Oorzaken stijging...............................................................................................37
Oorzaken daling.................................................................................................37
G) Magnesium........................................................................................................38
Oorzaken stijging...............................................................................................38
Oorzaken daling.................................................................................................38
17: Sporenelementen..................................................................................................38
Bloedgasanalyse.............................................................................................................. 38
Bijkomend onderzoek..................................................................................................38
Post-analytische fouten....................................................................................................39
Hoofdstuk 2: Circulatiestelsel...............................................................................................40
Anamnese en algemene indruk.......................................................................................40
A) Dyspnee en snelle vermoeidheid............................................................................41
B) Hoesten, kokhalzen................................................................................................41
C) Oedeem.................................................................................................................. 41
D) (Pre)syncope.......................................................................................................... 41
E) Andere mogelijke verschijnselen en te stellen vragen.............................................41
Specifiek klinisch onderzoek............................................................................................41
Arterieel systeem: De pols...........................................................................................41
A) De Pols.............................................................................................................. 41
Kwaliteit.............................................................................................................. 42
Ritme.................................................................................................................. 43
Uitval.................................................................................................................. 43
Frequentie.......................................................................................................... 43
Symmetrie.......................................................................................................... 43
Uitvoering polspalpatie.......................................................................................44
B) Capillaire systeem: De mucosae........................................................................44
3
, C) Veneus systeem................................................................................................45
v. jugularis.......................................................................................................... 45
Lever.................................................................................................................. 46
Ascites............................................................................................................... 46
Oedemen........................................................................................................... 46
D) Het hart.............................................................................................................. 46
Palpatie.............................................................................................................. 46
Percussie........................................................................................................... 47
Auscultatie......................................................................................................... 47
A) Harttonen..................................................................................................47
B) Hartruis of bijgeruis...................................................................................48
C) Hartfrequentie...........................................................................................51
D) Hartritme...................................................................................................52
Bijkomend onderzoek......................................................................................................53
Medische beeldvorming...............................................................................................53
Hartcatheterisatie........................................................................................................ 53
Het bloedonderzoek....................................................................................................53
Het ECG...................................................................................................................... 53
Bloeddruk.................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 3: Urinair stelsel...................................................................................................56
Fysiologie van de nier en de urinelozing; enkele basisconcepten....................................56
Urine opslag en losing (Mictio)....................................................................................56
Vulfase:................................................................................................................... 56
Ledigingsfase:.........................................................................................................56
Signalement van een nier-patiënt....................................................................................57
Anamnese en algemene indruk.......................................................................................57
Wat heeft de eigenaar gezien?....................................................................................58
1) Geur van de urine...............................................................................................58
2) Kleur van de urine..............................................................................................58
3) Hoe verloopt de mictio (Hoe plast het dier).........................................................58
4) Blaastenesme.....................................................................................................59
5) PU/PD: drinkt het dier meer dan ‘normaal’?........................................................59
6) Gastro-intestinale symptomen............................................................................59
7) Algemene, niet specifieke symptomen................................................................59
Klinisch onderzoek........................................................................................................... 60
Algemene symptomen die wijzen op nierpathologie...............................................60
Onderzoek van de nieren........................................................................................60
Ureters.................................................................................................................... 60
Blaas....................................................................................................................... 60
Urethra.................................................................................................................... 61
Onderzoek van de penis en de vulva......................................................................61
Penis en preputium............................................................................................61
Vulva en vagina..................................................................................................61
Verzamelen van urine.............................................................................................62
Uitvoeren van een urinestaalname:....................................................................62
Specifiek onderzoek.........................................................................................................63
Aanwijzingen uit het bloed onderzoek.........................................................................63
1) Aanwijzingen uit de hematologie........................................................................63
4