HC ‘Wat als’ in de verloskamer
20/04/2026
Navelstrengprolaps (0.1-0.6% van de geboorten)
= het uitzakken van de navelstreng, nadat de vliezen zijn gebroken, doorheen de cervix zodat
deze langs het voorliggend deel van de foetus ligt of nog verder uitzakt. Kan gedurende
eender welk moment voorkomen.
Voorliggende navelstreng = navelstreng die wordt gevoeld doorheen staande vochtblaas
= belangrijke taak van vroedvrouw bij inwendig onderzoek => pulsaties herkennen!
Oorzaak
= niet altijd duidelijk
Uitstromend vruchtwater en onvoldoende indaling spelen een rol
Als vroedvrouw aandachtig zijn voor risicofactoren!
Risicofactoren foetaal
Onvoldoende afsluiten van het baringskanaal door het voorliggende deel
Malpresentatie / stuitligging / onstabiele ligging
Hoogstaand voorliggend deel
Polyhydramnion
Meerlingzwangerschap (bij 2e baby)
Anencefalie
Prematuren – Preterm gebroken vliezen
Kleine baby’s < 2,5 kg – SGA
Zeer lange navelstreng
Mannelijke baby (langere navelstreng)
Risicofactoren maternaal
Vernauwd bekken
Bekkentumoren
Afwijkingen van de baarmoeder
Laag liggende placenta
Grote multipara => indaling gebeurt later (slechte indaling)
Uitgelokte risicofactoren
Amniotomie
Plaatsen van inductieballon
Laag foetaal gewicht
Plotse vliesscheur vooral bij polyhydramnion
Plaatsen IU-katheter of Scalp electrode
Gedwongen rotatie hoofd (occiput posterior naar anterior)
Infusie Amnionholte (amnioninfusie) => fysiologisch water in vruchtzak brengen
Uitwendige kering bij gebroken vliezen
Afwachtend beleid bij PPROM
Aanleggen van een forceps of vacuüm
Gevolgen
Navelstreng raakt geklemd tussen baby en bekkenwand/cervix
Verandering van FHT kort na breken van vliezen: bradycardie (basislijn < 100),
variabele/langdurige dec
Hypoxie en asfyxie bij baby
Risico dat baby overlijdt
, HC ‘Wat als’ in de verloskamer
20/04/2026
Beleid
Prolaps vaststellen = geen tijd verliezen, druk hoofd op met 2 vingers, vingers blijven ter
plaatse!
HULP! => 2e en 3e vroedvrouw, gynaecoloog, pediater, OK
Navelstreng niet aanraken (aanraking zorgt voor vasoconstrictie)
Ieder heeft zijn/haar taak…
Stop oxytocine
Blijf toucheren
Ouders informeren
Bed in trendelenburg
Tocolyse – bolus toedienen
Evt. blassvulling met 500ml fysiologische oplossing – vooral in thuissituatie
Voorbereiding spoedsectio of transport
20/04/2026
Navelstrengprolaps (0.1-0.6% van de geboorten)
= het uitzakken van de navelstreng, nadat de vliezen zijn gebroken, doorheen de cervix zodat
deze langs het voorliggend deel van de foetus ligt of nog verder uitzakt. Kan gedurende
eender welk moment voorkomen.
Voorliggende navelstreng = navelstreng die wordt gevoeld doorheen staande vochtblaas
= belangrijke taak van vroedvrouw bij inwendig onderzoek => pulsaties herkennen!
Oorzaak
= niet altijd duidelijk
Uitstromend vruchtwater en onvoldoende indaling spelen een rol
Als vroedvrouw aandachtig zijn voor risicofactoren!
Risicofactoren foetaal
Onvoldoende afsluiten van het baringskanaal door het voorliggende deel
Malpresentatie / stuitligging / onstabiele ligging
Hoogstaand voorliggend deel
Polyhydramnion
Meerlingzwangerschap (bij 2e baby)
Anencefalie
Prematuren – Preterm gebroken vliezen
Kleine baby’s < 2,5 kg – SGA
Zeer lange navelstreng
Mannelijke baby (langere navelstreng)
Risicofactoren maternaal
Vernauwd bekken
Bekkentumoren
Afwijkingen van de baarmoeder
Laag liggende placenta
Grote multipara => indaling gebeurt later (slechte indaling)
Uitgelokte risicofactoren
Amniotomie
Plaatsen van inductieballon
Laag foetaal gewicht
Plotse vliesscheur vooral bij polyhydramnion
Plaatsen IU-katheter of Scalp electrode
Gedwongen rotatie hoofd (occiput posterior naar anterior)
Infusie Amnionholte (amnioninfusie) => fysiologisch water in vruchtzak brengen
Uitwendige kering bij gebroken vliezen
Afwachtend beleid bij PPROM
Aanleggen van een forceps of vacuüm
Gevolgen
Navelstreng raakt geklemd tussen baby en bekkenwand/cervix
Verandering van FHT kort na breken van vliezen: bradycardie (basislijn < 100),
variabele/langdurige dec
Hypoxie en asfyxie bij baby
Risico dat baby overlijdt
, HC ‘Wat als’ in de verloskamer
20/04/2026
Beleid
Prolaps vaststellen = geen tijd verliezen, druk hoofd op met 2 vingers, vingers blijven ter
plaatse!
HULP! => 2e en 3e vroedvrouw, gynaecoloog, pediater, OK
Navelstreng niet aanraken (aanraking zorgt voor vasoconstrictie)
Ieder heeft zijn/haar taak…
Stop oxytocine
Blijf toucheren
Ouders informeren
Bed in trendelenburg
Tocolyse – bolus toedienen
Evt. blassvulling met 500ml fysiologische oplossing – vooral in thuissituatie
Voorbereiding spoedsectio of transport