Samenvatting De wereld van kinderen verruimen 2: naar buiten met kleuters

Naar buiten met kleuters:
1 Inleiding:
 Kinderen zoveel mogelijk confronteren met echte ervaringen in hun directe omgeving
--> echte dingen
 Buiten de klas zijn de echte ervaringen
 Didactisch principe werkelijkheidsnabij:
 Vertrekken vanuit het kind en de eigen omgeving
 De omgeving (v/h kind) is het uitgangspunt voor ervaren en leren
 De schoolomgeving vormt een belangrijk deel v/d omgeving v/h kind



2 Op verschillende manieren naar buiten:
 Buitenonderwijs gaat van kleine buitenactiviteiten tot projecten volledig buiten de klas
 Bv: v/e eenvoudige wiskundige activiteit die door de gelegenheid via een spel
buiten wordt gespeeld tot groots opgezette projecten, waarin er van ‘4 muren’
totaal geen sprake meer is
 ‘Buiten’ kan betekenen: in de openlucht of buiten de schoolmuren
 Sommige scholen kiezen een vast moment of zelfs o/e vaste dag buiten te zijn
 ‘Waldkindergarten’ --> kinderen zijn bijna altijd buiten
 Vaak wordt er gekozen voor een gerichte (leer)uitstap naar een bepaalde plek (bv:
het bos)
 (Leer)wandeling --> verschillende plekjes in de buurt v/d school worden benut (bv: om
vormen te herkennen, vogel spotten, …)
 Buitenonderwijs vindt plaats in alle mogelijke omgevingen:
 Bv: stedelijke omgeving, pleinen, gebouwen, bermen, parken, bewoners, ook
landbouw, bos- en waterlandschappen
 Daarnaast zijn er ook nog omgevingen die worden ingericht voor specifieke
educatieve activiteiten en doelen (bv: plantentuin, dierentuin, musea)
 Er zijn ook locaties die gericht zijn o/h recreatieve (bv: speeltuin, pretpark)
 Doel: leren en ervaren in de echte wereld
Leerdoel: de ontwikkelingskansen van buitenonderwijs voor jonge kinderen omschrijven
Leerdoel: de gelijkenissen en verschillen tussen de vormen van buitenonderwijs (buitenspel,
omgevingsonderwijs en openluchtonderwijs) bespreken




1

, 2.1 Buitenspel:
 Kinderen:
 Manipuleren en transformeren van materialen
 Ervaringen opdoen met alle zintuigen
 Fysiek spel en motorische vaardigheden (ruimte)
 Zelfredzaamheid en motivatie
 Aftasten van grenzen van zichzelf en anderen
 Samenwerking en creativiteit
 Ervaren autonomie
 Waarnemen de natuur
 Rijke taal gebruiken
 Onvoorspelbaarheid
 Denkvragen stellen --> Wat zie je? Wat denk je?
 Begeleider i.p.v. leider
 Speelrelatie = de relatie die jonge kinderen hebben met hun omgeving via directe
ervaringen
 De buitenomgeving stimuleert spontaan spelen en leren
 Bij buitenspel laten kinderen alle controle varen en laten ze de omgeving toe om hun
activiteiten vorm te geven
 Buitenspel kan in verband gebracht worden met risicovol spelen
 Zeg niet altijd ‘pas op’ maar vertel hoe het veilig kan
 Praat met anderen over wat aanvaardbare risico’s zijn
 Ga ervan uit dat een kind competent is of kan groeien in competentie --> stel
hoge verwachtingen
 Jongens en meisjes hebben recht op dezelfde risico’s
 Leer kinderen wat veilig is
 Zeg niet zomaar ‘nee’ maar bekijk wat wel mogelijk is
 Waardevolle positieve gevolgen (bv: beheersen van nieuwe vaardigheden en het
beleven van opwinding)
 Concrete en beweeglijke activiteiten en kinderen communiceren meer met hun
lichaam dan met woorden
 Dubbelzinnigheid van omgevingselementen (bv: een tak, een blad, een steen, …)
leidt ertoe dat de kinderen zelf kunnen beslissen hoe ze deze willen gebruiken (bv:
een tak --> wandelstok, toverstaf, lepel om te roeren)
 Vrij spel:
 Kinderen hebben een drang om te bewegen en te ontdekken
 Kind dat voldaan is zoekt een nieuwe uitdaging
 Sommige scholen werken rond buitenspel in hun pedagogisch project
 Scholen kiezen voor een groenere en een uitdagende speelplaats
 Ook buiten de schoolmuren zijn er kansen voor vrij buitenspel
 Uitstap naar het bos of het strand of plekjes dichter bij de school
 Scharrelkinderen --> kinderen die samen met vriendjes rondlopen in bossen
en parken, hutten maken, bessen plukken, …
 In de thuiscontext is er vaak niet zoveel kans om in alle vrijheid te spelen en
regelmatig contact te hebben met hun omgeving (natuur)




2