Inleiding tot de pathologie
1. Ontsteking en infectie
Ontsteking:
• Als de ziektekiem in de weefsels kan binnendringen en aanwezig kan blijven
(weefselbeschadiging) → lichaam wordt gealarmeerd → er komen stoffen uit
aangetaste cellen vrij → mediatoren zetten reactie in gang → ontwikkeling
plaatselijke ontstekingsreactie
Doel: - beschadigende factor onschadelijk maken
- gezonde weefsel afschermen tegen het zieke weefsel
- beschadigde weefsel herstellen
Oorzaken: - allergenen (huisstofmijt, graspollen…)
- chemische stoffen (gifstoffen, zuren...)
Steriele
- mechanisch trauma (letsel bv: voet verzwikt)
- vreemde materialen (knieprothese…)
Ontstekingen
- fysische agentia (straling, extreme temperaturen zoals zon)
- micro organismen (bacteriën, virussen, schimmels)
→ zijn vaak de oorzaak van ontstekingen.
→ ze zijn ook terug te vinden in de ontsteking
Symptomen: 1) roodheid
= vasodilatatie ter plaatse meer bloed aanwezig → polsslag is
aanwezig in ontstekingsgebied (bv: kloppende vinger)
2) zwelling
= verwijde bloedvaten nemen ruimte in + vocht en witte
bloedcellen trekken naar de weefsels
3) warmte
= vasodilatatie → bloed is warm (komt uit diepere lagen)
+ verhoogde stofwisseling ontsteking deelnemende cellen
4) pijn
= zwelling op pijnzenuwen + vrijgekomen stoffen in weefsels
5) functieverlies
= gehinderd in het bewegen door zwelling en pijn
→ Hoe ernstiger de ontsteking, hoe erger de symptomen.
Koorts, ziektegevoel, lusteloosheid…
Infectie:
• Micro-organismen die door een besmetting in het lichaam komen → in het
lichaam handhaven → vermenigvuldigen en verspreiden
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 1
,2. Aandoeningen van het bewegingsapparaat (locomotorisch stelsel)
Op verschillende niveaus van het bewegingsapparaat letsels
Oorzaken kunnen van verschillende aard zijn:
1) Trauma’s: inwerken van uitwendige geweldfactoren (botbreuk)
2) Infecties: ontstekingen
3) Degeneratie: aftakeling, slijtage (artrose)
5 niveaus waarop deze letsels kunnen inwerken
1) Skelet
2) Neurogeen systeem (zenuwen)
3) Myogeen systeem (spieren en pezen)
4) Articulair systeem (gewrichten)
5) Vasculair systeem (bloedvaten)
→ vormen een dysfunctie die zich kan uiten op 2 manieren
1. Stoornis in statiek → houdingsafweiking
2. Stoornis in locomotie → minder goed functioneren (dynamische
voortbeweging)
2.1 Afwijkingen m.b.t. wervelkolom.
Normale situatie:
- Frontaal = 1 rechte lijn
- Sagittaal = natuurlijke krommingen
2.1.1 Scoliose
= afwijking in het frontale vlak
Structurele scoliose
• afwijkende structuren, rotaties, torsies van
de wervels
• 65% idiopathisch = de oorzaak is onbekend
Ontstaat tijdens de groei:
- infantiel (0-3)
- juveniel (3-10)
- adolescent (9-17)
• 10% neuromusculair → onbalans van de
spierkracht links en rechts
• 15% aangeboren gecombineerd met ontwikkelingsstoornissen (down…) of
kinderen met brein en ruggenmergsafwijkingen en spieraandoeningen
• Afwijkingen van de wervels (door vitamine D-gebrek, botontkalking, botbreuken,
tuberculose…) → op latere leeftijd scoliose
Niet-structureleb scoliose
• scoliotische houding zonden afwijking in de structuur van de wervels.
• een patiënt kan deze houding aannemen om pijn te vermijden
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 2
, Torsiescoliose
• naast de scheefstand in frontale vlak ook een rotatie van de
wervel
• gevolg = een Gibbus
behandeling:
lichte gevallen of scoliotische houding → oefeningen
matige gevallen → braces, corsetten, gipsen
ernstige gevallen→ heelkundige ingreep met staaf van Harrington(voorafgaande
correctie met gipsen)
2.1.2 Hyperkyfose
= afwijking in het sagittale vlak → overdreven sterke kromming
thoracale wervels
Kan een gevolg zijn van:
• Tumoren
• Osteoporose (skeletaandoening als gevolg van ontkalking)
• Groeistoornis
• Spierziekten (myopathiën)
• wervelfracturen
bv ziekte van Scheuermann
wigvormige wervels in thoracale
segment
→ vooral jongens tussen 11 en 16j
2.1.3 Hyperlordose
= afwijking in sagittale vlak → overdreven geprononceerde lordose ter hoogte van
lumbale wervelzuil
Kan een gevolg zijn van:
• obesitas
• coxatrose = slijtage verdunt het kraakbeen van
de heupen
• myopathiën (te korte spier aan bekken)
.
2.1.4 spondylarthrosis
= slijtage ter hoogte van de wervels
= benige uitbarstingen op de wervelmarges
→ overbruggen soms 2 aanliggende wervels
waardoor de wervelkolom verstijft
→ compensatie voor de verminderde stabiliteit
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 3
1. Ontsteking en infectie
Ontsteking:
• Als de ziektekiem in de weefsels kan binnendringen en aanwezig kan blijven
(weefselbeschadiging) → lichaam wordt gealarmeerd → er komen stoffen uit
aangetaste cellen vrij → mediatoren zetten reactie in gang → ontwikkeling
plaatselijke ontstekingsreactie
Doel: - beschadigende factor onschadelijk maken
- gezonde weefsel afschermen tegen het zieke weefsel
- beschadigde weefsel herstellen
Oorzaken: - allergenen (huisstofmijt, graspollen…)
- chemische stoffen (gifstoffen, zuren...)
Steriele
- mechanisch trauma (letsel bv: voet verzwikt)
- vreemde materialen (knieprothese…)
Ontstekingen
- fysische agentia (straling, extreme temperaturen zoals zon)
- micro organismen (bacteriën, virussen, schimmels)
→ zijn vaak de oorzaak van ontstekingen.
→ ze zijn ook terug te vinden in de ontsteking
Symptomen: 1) roodheid
= vasodilatatie ter plaatse meer bloed aanwezig → polsslag is
aanwezig in ontstekingsgebied (bv: kloppende vinger)
2) zwelling
= verwijde bloedvaten nemen ruimte in + vocht en witte
bloedcellen trekken naar de weefsels
3) warmte
= vasodilatatie → bloed is warm (komt uit diepere lagen)
+ verhoogde stofwisseling ontsteking deelnemende cellen
4) pijn
= zwelling op pijnzenuwen + vrijgekomen stoffen in weefsels
5) functieverlies
= gehinderd in het bewegen door zwelling en pijn
→ Hoe ernstiger de ontsteking, hoe erger de symptomen.
Koorts, ziektegevoel, lusteloosheid…
Infectie:
• Micro-organismen die door een besmetting in het lichaam komen → in het
lichaam handhaven → vermenigvuldigen en verspreiden
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 1
,2. Aandoeningen van het bewegingsapparaat (locomotorisch stelsel)
Op verschillende niveaus van het bewegingsapparaat letsels
Oorzaken kunnen van verschillende aard zijn:
1) Trauma’s: inwerken van uitwendige geweldfactoren (botbreuk)
2) Infecties: ontstekingen
3) Degeneratie: aftakeling, slijtage (artrose)
5 niveaus waarop deze letsels kunnen inwerken
1) Skelet
2) Neurogeen systeem (zenuwen)
3) Myogeen systeem (spieren en pezen)
4) Articulair systeem (gewrichten)
5) Vasculair systeem (bloedvaten)
→ vormen een dysfunctie die zich kan uiten op 2 manieren
1. Stoornis in statiek → houdingsafweiking
2. Stoornis in locomotie → minder goed functioneren (dynamische
voortbeweging)
2.1 Afwijkingen m.b.t. wervelkolom.
Normale situatie:
- Frontaal = 1 rechte lijn
- Sagittaal = natuurlijke krommingen
2.1.1 Scoliose
= afwijking in het frontale vlak
Structurele scoliose
• afwijkende structuren, rotaties, torsies van
de wervels
• 65% idiopathisch = de oorzaak is onbekend
Ontstaat tijdens de groei:
- infantiel (0-3)
- juveniel (3-10)
- adolescent (9-17)
• 10% neuromusculair → onbalans van de
spierkracht links en rechts
• 15% aangeboren gecombineerd met ontwikkelingsstoornissen (down…) of
kinderen met brein en ruggenmergsafwijkingen en spieraandoeningen
• Afwijkingen van de wervels (door vitamine D-gebrek, botontkalking, botbreuken,
tuberculose…) → op latere leeftijd scoliose
Niet-structureleb scoliose
• scoliotische houding zonden afwijking in de structuur van de wervels.
• een patiënt kan deze houding aannemen om pijn te vermijden
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 2
, Torsiescoliose
• naast de scheefstand in frontale vlak ook een rotatie van de
wervel
• gevolg = een Gibbus
behandeling:
lichte gevallen of scoliotische houding → oefeningen
matige gevallen → braces, corsetten, gipsen
ernstige gevallen→ heelkundige ingreep met staaf van Harrington(voorafgaande
correctie met gipsen)
2.1.2 Hyperkyfose
= afwijking in het sagittale vlak → overdreven sterke kromming
thoracale wervels
Kan een gevolg zijn van:
• Tumoren
• Osteoporose (skeletaandoening als gevolg van ontkalking)
• Groeistoornis
• Spierziekten (myopathiën)
• wervelfracturen
bv ziekte van Scheuermann
wigvormige wervels in thoracale
segment
→ vooral jongens tussen 11 en 16j
2.1.3 Hyperlordose
= afwijking in sagittale vlak → overdreven geprononceerde lordose ter hoogte van
lumbale wervelzuil
Kan een gevolg zijn van:
• obesitas
• coxatrose = slijtage verdunt het kraakbeen van
de heupen
• myopathiën (te korte spier aan bekken)
.
2.1.4 spondylarthrosis
= slijtage ter hoogte van de wervels
= benige uitbarstingen op de wervelmarges
→ overbruggen soms 2 aanliggende wervels
waardoor de wervelkolom verstijft
→ compensatie voor de verminderde stabiliteit
Lara Desmit – samenvatting Inleiding tot de pathologie – 2019/2020 3
