Materiaalleer/Materialiseren 1
2e semester
1Ba Architectuur
Prof. dr. ir. arch. Bert Belmans
Precious Shajarati
,Les 1 Hout
Gebruik als bouwmateriaal
Hout wordt als bouwmateriaal gebruikt door haar:
- Beschikbaarheid;
- Transporteerbaarheid;
- Bewerkbaarheid;
- Hout is relatief sterk waardoor er relatief grote overspanningen gemaakt
kunnen worden;
- Prijs;
- Het feit dat ze een natuurlijk materiaal is;
- Hernieuwbaarheid;
- Hout is multi-inzetbaar (constructief & non-constructief).
Duurzaamheid
Duurzaamheid heeft te maken met 3 aspecten:
1. Ecologisch verantwoordend
2. Respect voor sociaal-culturele aspecten → inheemse volkeren
3. Economische haalbaarheid
Men kan de duurzaamheid van hout controleren met de FSC (Forest Stewardship
Council). Er zijn 10 principes van FSC voor goed bosbeheer waaraan voldaan moet Met opmerkingen [PS1]: Hoeft niet concreet gekend te
worden vooraleer men zijn hout gecertificeerd kan laten worden. FSC en duurzaam worden, zal op examen misschien een vraag zijn of iets
voldoet aan de principes van de FSC maar het antwoord
bosbeheer zijn niet beperkt tot controle van het bos; de controle van verschillende hierop zal duidelijk nee zijn.
partijen zijn betrokken in de chain of custody (handelstraject bos-zagerij-
eindproduct).
Groei van de boom
Een boom is een op druk (eigengewicht) en buiging (wind) belaste kolom →
spanningen waaraan hout goed kan weerstaan.
Een trek loodrecht op de lengterichting en dus dwars op de vezels treedt zelden op in
de natuur waardoor er minder weerstand zou zijn.
Hout is anisotroop: haar eigenschappen zijn richtingsafhankelijk
➔ Als je in de lengterichting van de hout gaat trekken/drukken, is dat de richting
waarin de boom natuurlijk belast wordt en hierdoor ontstaat er dus meer
weerstand.
,Soorten hout & houtstructuur
Naaldhout (softwood): Coniferous/kegeldragers
• Overleven in bar klimaat en weinig vruchtbare grond
• Vaak dunne rechte stam, kruin in kegelvorm, open takkenstructuur
• Gaat zuinig om met water:
- Kleverige naalden met klein manteloppervlak
- Afstoten van lagerliggende takken
Loofhout (Hardwood): Deciduous/afvallende bladeren
• Overleven in meer gematigde klimaten
• Weelderige bolvormige kruin met veel bladeren
• Dikkere, minder rechte stam
• Laten bladeren vallen in winterperiode als bescherming tegen het
overgewicht van de sneeuw en het verlies van vocht.
Tropisch hardhout
Hout kan gebruikt worden als vol hout of als afgeleide materialen.
, Houtanatomie Met opmerkingen [PS2]:
Groei van de boom:
1. Anorganische sappen (water met
voedingsstoffen en mineralen) worden via
spinthout vanuit wortels naar boven gepompt:
opwaartse sapstroom
2. In de bladeren worden sappen m.b.v. zonne-
energie en koolzuur omgezet in nuttige
voedingsstoffen (suikers), waarbij zuurstof
vrijkomt: fotosynthese
3. Voedingsstoffen gaan via bast terug naar de
wortels (neerwaartse sapstroom)
4. Vallende bladeren en schors worden door
bacteriën terug omgezet in anorganisch materiaal
Koolstofkringloop: organisch materiaal wordt omgezet in anorganisch materiaal en
andersom
Celstructuur
Primaire groei
Boom groeit in hoogte
Secundaire groei
Boom groeit in dikte. Na tijd verplaatst de
sapstroom zich naar buiten toe (valt meer naar
binnen toe)→ verkerning
Er ontstaat kernhout:
- Vorming van looistoffen & harsen
- Vaten worden afgesloten
- Vorming van bederfwerende middelen
- Verdikking van de celwand
2e semester
1Ba Architectuur
Prof. dr. ir. arch. Bert Belmans
Precious Shajarati
,Les 1 Hout
Gebruik als bouwmateriaal
Hout wordt als bouwmateriaal gebruikt door haar:
- Beschikbaarheid;
- Transporteerbaarheid;
- Bewerkbaarheid;
- Hout is relatief sterk waardoor er relatief grote overspanningen gemaakt
kunnen worden;
- Prijs;
- Het feit dat ze een natuurlijk materiaal is;
- Hernieuwbaarheid;
- Hout is multi-inzetbaar (constructief & non-constructief).
Duurzaamheid
Duurzaamheid heeft te maken met 3 aspecten:
1. Ecologisch verantwoordend
2. Respect voor sociaal-culturele aspecten → inheemse volkeren
3. Economische haalbaarheid
Men kan de duurzaamheid van hout controleren met de FSC (Forest Stewardship
Council). Er zijn 10 principes van FSC voor goed bosbeheer waaraan voldaan moet Met opmerkingen [PS1]: Hoeft niet concreet gekend te
worden vooraleer men zijn hout gecertificeerd kan laten worden. FSC en duurzaam worden, zal op examen misschien een vraag zijn of iets
voldoet aan de principes van de FSC maar het antwoord
bosbeheer zijn niet beperkt tot controle van het bos; de controle van verschillende hierop zal duidelijk nee zijn.
partijen zijn betrokken in de chain of custody (handelstraject bos-zagerij-
eindproduct).
Groei van de boom
Een boom is een op druk (eigengewicht) en buiging (wind) belaste kolom →
spanningen waaraan hout goed kan weerstaan.
Een trek loodrecht op de lengterichting en dus dwars op de vezels treedt zelden op in
de natuur waardoor er minder weerstand zou zijn.
Hout is anisotroop: haar eigenschappen zijn richtingsafhankelijk
➔ Als je in de lengterichting van de hout gaat trekken/drukken, is dat de richting
waarin de boom natuurlijk belast wordt en hierdoor ontstaat er dus meer
weerstand.
,Soorten hout & houtstructuur
Naaldhout (softwood): Coniferous/kegeldragers
• Overleven in bar klimaat en weinig vruchtbare grond
• Vaak dunne rechte stam, kruin in kegelvorm, open takkenstructuur
• Gaat zuinig om met water:
- Kleverige naalden met klein manteloppervlak
- Afstoten van lagerliggende takken
Loofhout (Hardwood): Deciduous/afvallende bladeren
• Overleven in meer gematigde klimaten
• Weelderige bolvormige kruin met veel bladeren
• Dikkere, minder rechte stam
• Laten bladeren vallen in winterperiode als bescherming tegen het
overgewicht van de sneeuw en het verlies van vocht.
Tropisch hardhout
Hout kan gebruikt worden als vol hout of als afgeleide materialen.
, Houtanatomie Met opmerkingen [PS2]:
Groei van de boom:
1. Anorganische sappen (water met
voedingsstoffen en mineralen) worden via
spinthout vanuit wortels naar boven gepompt:
opwaartse sapstroom
2. In de bladeren worden sappen m.b.v. zonne-
energie en koolzuur omgezet in nuttige
voedingsstoffen (suikers), waarbij zuurstof
vrijkomt: fotosynthese
3. Voedingsstoffen gaan via bast terug naar de
wortels (neerwaartse sapstroom)
4. Vallende bladeren en schors worden door
bacteriën terug omgezet in anorganisch materiaal
Koolstofkringloop: organisch materiaal wordt omgezet in anorganisch materiaal en
andersom
Celstructuur
Primaire groei
Boom groeit in hoogte
Secundaire groei
Boom groeit in dikte. Na tijd verplaatst de
sapstroom zich naar buiten toe (valt meer naar
binnen toe)→ verkerning
Er ontstaat kernhout:
- Vorming van looistoffen & harsen
- Vaten worden afgesloten
- Vorming van bederfwerende middelen
- Verdikking van de celwand
