Huisartsgeneeskunde – Kleine Kwalen
Slides komen op Ufora (eigenlijk niet nodig want goeie uitgebreide notities)
Wat besproken is is te kennen
1. Plankenkoorts
Psychische component: angst, stress, faalangst
Lichamelijke component
Komt soms zelfs in die mate voor dat dat mensen volledig doet verlammen. Het gaat over een
fight-flight-response en geeft ook lichamelijke tekens: palpitaties, droge mond, hyperventilatie,
tremoren, zweten, soms drang om te plassen. Deze tekens kunnen dan op zich de angst versterken
waardoor je in een vicieuze cirkel terechtkomt.
1.1. Beleid
Een goede anamnese is zeer belangrijk om de behandeling te bepalen. Een beetje stress is immers
gezond en zal prestaties verbeteren. Daarnaast moet je er zeker van zijn dat er geen echte
angststoornis of depressie achter zit en dat het dus effectief over plankenkoorts gaat.
Bloeddruk en pols kunnen eens worden gemeten (niet zozeer voor diagnose, wel voor eventuele
therapie).
Psycho-educatie is ook een zeer belangrijke factor. Zo kan eventueel het zelfversterkend
mechanisme onderbroken worden.
R/ Medicatie: propranolol (10-40mg) kan lichamelijke component onderdrukken.
- Kan angstcirkel ook helpen doorbreken door lichamelijke klachten te onderdrukken
- Kan dus chirurg helpen met tremor, patiënt voor operatie, studenten
- Werkt ook op harde eindpunten: resultaten
- Hierbij ook goede psycho-educatie
R/ Medicatie: benzodiazepines: NEEN
- Verslechting van de resultaten
2. Oververhitting
Nagaan of het om een oververhitting of hitteberoerte gaat.
Hitteberoerte
- Temperatuur boven 40
- Neurologische tekens
- Droge huid
- Tachycardie
- Hyperventilatie
- Lage RR
- SPOED
Hitte uitputting
- Hier wel hevige transpiratie (itt hitteberoerte)
- T 38/39
- Afwezige neurologische tekens
1
, Hevige transpiratie zorgt voor verminderd bloedvolume en dus hypotensie + krampen door
elektrolytverlies. Vaak ook misselijkheid, braken, duizeligheid en collaps.
2.1. Beleid
Opname is niet nodig als het om een oververhitting gaat
R/
- Verkoeling: koele ruimte, kleding uit, eventueel ijskompressen en ventilatie
- Zout
- Vocht
- Elevatie benen
- Observatie à Moet binnen 2-3 uur beter zijn. Indien niet gaat het niet om een klein
kwaaltje!
Bij drinken ontstaat een snellere subjectieve verbetering dan IV vocht
Bij meer dan 40° temperatuur en/of neurologische tekens: ambulance en spoed!
3. Bijensteek
Zwelling kan wel vrij serieus zijn. Mensen zijn hier ook snel ongerust over.
Bijen, wespen of hommels à ene laat angel zitten, andere niet.
Angel spuit gif in de huid. Dit gif werkt lokaal toxisch of algemeen anafylactisch.
Bij: bloemen, meest actief maart – oktober; bij overleeft een steek niet
Wesp: eten en dringen – meest actief in de nazomer; wesp overleeft een steek
Hommel: steekt zelden
Lokale reactie is mogelijk, allergische reactie ook.
Een hevige initiële lokale reactie is geen voorbode voor een anafylaxie.
3.1. Beleid
- Angel zo snel mogelijk verwijderen: hoe langer die erin zit, hoe erger de reactie.
Best uitduwen met een kaart (creditcard bvb) door over de huid te wrijven.
- Verder niet echt iets nodig, afkoelen is voldoende
o Lokaal acetylsalicylzuur of suikerverbanden zijn geen meerwaarde
- Indien uitgebreide lokale reactie: antihistaminicum po
- Bij tekenen van anafylaxie
o Antihistaminicum iv of im
o Anafylactische shock: 0,5 cc adrenaline en spoedopname
à Niet te veel speciale zalven met corticoïden, want eigenlijk is dat niet nodig.
4. Studentenelleboog
Rode zwelling op de elleboog: bursitis van bursa olecrani. Die staat niet in verbinding met het
gewricht dus dit betekent niet dat het hele gewricht ontstoken is.
- Idiopathisch of traumatisch à 70%
- Infectieus is mogelijk (vanuit de huid, directe omgeving) à 30%
2
Slides komen op Ufora (eigenlijk niet nodig want goeie uitgebreide notities)
Wat besproken is is te kennen
1. Plankenkoorts
Psychische component: angst, stress, faalangst
Lichamelijke component
Komt soms zelfs in die mate voor dat dat mensen volledig doet verlammen. Het gaat over een
fight-flight-response en geeft ook lichamelijke tekens: palpitaties, droge mond, hyperventilatie,
tremoren, zweten, soms drang om te plassen. Deze tekens kunnen dan op zich de angst versterken
waardoor je in een vicieuze cirkel terechtkomt.
1.1. Beleid
Een goede anamnese is zeer belangrijk om de behandeling te bepalen. Een beetje stress is immers
gezond en zal prestaties verbeteren. Daarnaast moet je er zeker van zijn dat er geen echte
angststoornis of depressie achter zit en dat het dus effectief over plankenkoorts gaat.
Bloeddruk en pols kunnen eens worden gemeten (niet zozeer voor diagnose, wel voor eventuele
therapie).
Psycho-educatie is ook een zeer belangrijke factor. Zo kan eventueel het zelfversterkend
mechanisme onderbroken worden.
R/ Medicatie: propranolol (10-40mg) kan lichamelijke component onderdrukken.
- Kan angstcirkel ook helpen doorbreken door lichamelijke klachten te onderdrukken
- Kan dus chirurg helpen met tremor, patiënt voor operatie, studenten
- Werkt ook op harde eindpunten: resultaten
- Hierbij ook goede psycho-educatie
R/ Medicatie: benzodiazepines: NEEN
- Verslechting van de resultaten
2. Oververhitting
Nagaan of het om een oververhitting of hitteberoerte gaat.
Hitteberoerte
- Temperatuur boven 40
- Neurologische tekens
- Droge huid
- Tachycardie
- Hyperventilatie
- Lage RR
- SPOED
Hitte uitputting
- Hier wel hevige transpiratie (itt hitteberoerte)
- T 38/39
- Afwezige neurologische tekens
1
, Hevige transpiratie zorgt voor verminderd bloedvolume en dus hypotensie + krampen door
elektrolytverlies. Vaak ook misselijkheid, braken, duizeligheid en collaps.
2.1. Beleid
Opname is niet nodig als het om een oververhitting gaat
R/
- Verkoeling: koele ruimte, kleding uit, eventueel ijskompressen en ventilatie
- Zout
- Vocht
- Elevatie benen
- Observatie à Moet binnen 2-3 uur beter zijn. Indien niet gaat het niet om een klein
kwaaltje!
Bij drinken ontstaat een snellere subjectieve verbetering dan IV vocht
Bij meer dan 40° temperatuur en/of neurologische tekens: ambulance en spoed!
3. Bijensteek
Zwelling kan wel vrij serieus zijn. Mensen zijn hier ook snel ongerust over.
Bijen, wespen of hommels à ene laat angel zitten, andere niet.
Angel spuit gif in de huid. Dit gif werkt lokaal toxisch of algemeen anafylactisch.
Bij: bloemen, meest actief maart – oktober; bij overleeft een steek niet
Wesp: eten en dringen – meest actief in de nazomer; wesp overleeft een steek
Hommel: steekt zelden
Lokale reactie is mogelijk, allergische reactie ook.
Een hevige initiële lokale reactie is geen voorbode voor een anafylaxie.
3.1. Beleid
- Angel zo snel mogelijk verwijderen: hoe langer die erin zit, hoe erger de reactie.
Best uitduwen met een kaart (creditcard bvb) door over de huid te wrijven.
- Verder niet echt iets nodig, afkoelen is voldoende
o Lokaal acetylsalicylzuur of suikerverbanden zijn geen meerwaarde
- Indien uitgebreide lokale reactie: antihistaminicum po
- Bij tekenen van anafylaxie
o Antihistaminicum iv of im
o Anafylactische shock: 0,5 cc adrenaline en spoedopname
à Niet te veel speciale zalven met corticoïden, want eigenlijk is dat niet nodig.
4. Studentenelleboog
Rode zwelling op de elleboog: bursitis van bursa olecrani. Die staat niet in verbinding met het
gewricht dus dit betekent niet dat het hele gewricht ontstoken is.
- Idiopathisch of traumatisch à 70%
- Infectieus is mogelijk (vanuit de huid, directe omgeving) à 30%
2
