OG6 pijnstilling en verdoving
09/10/2025
Wat is het verschil tussen algemene verdoving, lokale, locoregionale en
sedatie?
Algemene anesthesie of narcose
Techniek maakt u bewusteloos en ongevoelig voor pijn
Geneesmiddelen die inwerken op hersenen en worden meestal toegediend in ader, of via
masker
Toegediende geneesmiddelen brengen u in kunstmatige slaap die sterk verschilt van een
natuurlijke slaap
Voortdurende bewaking tijdens operatie en zo nodig bijsturing van:
o Diepte van de slaap, ademhaling, hartslag, lichaamstemperatuur, bloeddruk en
bloedverlies
In sommige gevallen: gebruik van beademingstoestel
Ontwaken door toediening medicatie te staken of neutraliseren
Na operatie => ontwaakzaal waar je onder controle bent tot verdoving helemaal is
uitgewerkt
Sedatie
Veel lichtere, algemene anesthesie
Wordt gebruikt bij onaangename of pijnlijke onderzoekstechnieken (bv. endoscopie) of bij
regionale anesthesie wanneer iemand angstig of gespannen is
Regionale anesthesie
Inspuiting van geneesmiddel (lokale anesthetica) rond de zenuw => pijnprikkel geraakt
niet tot hersenen
Deel van lichaam rond de zenuw wordt ongevoelig en er treedt krachtverlies op
Rachi-anesthesie: onderste deel van het lichaam verdoofd
Perifere zenuwblocks: maken het mogelijk slechts een arm, been, voet… te verdoven
Herstel van zenuwfunctie verloopt geleidelijk, kan meerdere uren duren
Lokale anesthesie
Bv. perineumverdoving => verdoving van huid door Lidocaïne/Xilocaïne
Welke complicaties en bijwerkingen bij anesthesie en wat doe je hieraan?
Veel voorkomende nevenwerkingen
Misselijkheid en braken (RA – AA) => Primperan
o Kunnen in meeste gevallen behandeld/voorkomen worden, kunnen enkele uren/dagen
aanhouden
Keelpijn (AA) => zuigtabletjes of mondspoelingen
o Oorzaak: buis in luchtweg of maag, pijnlijk gevoel kan enkele uren/dagen duren
Duizeligheid en dubbelzien (RA – AA) => geneesmiddelen en extra vocht (via infuus)
o Oorzaak: lage bloeddruk door verdoving of verlies van vocht
Rillen (RA – AA) => deken
o Oorzaak: warmteverlies, geneesmiddelen, stress
Hoofdpijn (RA – AA) => pijnstiller / bloedpatch, cafeïne
o Oorzaak: verdoving, operatie, tekort aan vocht of stress / ernstig: na epidurale (durale
tap)
o Verdwijnt meestal na enkele uren, maar kan indien nodig behandeld worden
Jeuk (RA – AA) => behandelbaar
o Oorzaak: nevenwerking van krachtige pijnstillers of allergische reactie
Spier-, gewrichts- en rugpijn (RA – AA)
o Oorzaak: steeds in dezelfde houding liggen tijdens operatie
Pijn tijdens het inspuiten van geneesmiddelen (RA – AA)
o Oorzaak: sommige geneesmiddelen zijn pijnlijk of onaangenaam wanneer ze worden
ingespoten
Pijnlijke blauwe plekken (RA – AA) => verdwijnt zonder behandeling
, OG6 pijnstilling en verdoving
09/10/2025
o Op plaat van inspuiting/infuus, door beschadiging bloedvat, beweging nabijgelegen
gewricht / infectie
Verwardheid en geheugenverlies (RA – AA)
o Vooral bij oudere patiënten
o Meestal tijdelijk, soms meerdere dagen tot weken
Mislukken of onvoldoende effect van de anesthesietechniek (RA)
o Kan soms mislukken of onvoldoende pijnstilling geven => bijkomende IV
pijnstillers/overgaan tot AA
Ongebruikelijke nevenwerkingen
Longinfecties (AA) => stoppen met roken (preventief)
o Vaker bij rokers, kunnen ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken
Moeilijkheden bij plassen (RA – AA) => blaassonde (preventief)
o Mannen: moeilijker plassen, vrouwen: urineverlies (incontinentie)
Langzame ademhaling (RA – AA) => behandeling mogelijk
o Door sommige pijnstillers, tijdelijk
Beschadiging van tanden, lippen en tong (AA)
o Door krachtige mond dicht te knijpen tijdens ontwaken of moeilijkheden bij plaatsen
van buis
Het tot uiting komen van vooraf bestaande aandoening (RA – AA)
Wakker worden tijdens operatie (AA)
o Hangt af van algemene toestand, soort operatie en type anesthesie (komt niet vaak
voor)
o Vermoeden of weet van voorgeschiedenis => melden aan anesthesist
Zeldzaam voorkomende nevenwerkingen
Verwondingen van ogen (RA – AA) => geneest vanzelf (oogzalf bij pijn)
o Oppervlakkige of pijnlijke beschadiging
Ernstige overgevoeligheid aan geneesmiddelen
o Allergische reactie wordt onmiddellijk opgemerkt en behandeld
o Mogelijke overgevoeligheid bij patiënt of familie moet gemeld worden
Kracht- en/of gevoelsverlies => tijdelijk (geneest traag)
o RA: zenuwbeschadiging met naald of bloeduitstorting
o AA: door druk op zenuw tijdens operatie
Overlijden
o Extreem zeldzaam, door samenloop van verschillende verwikkelingen
Welke pijnbehandeling kan er gegeven worden na een operatie?
Pijn na operatie is meestal beperkt in duur en zal na aantal dagen verdwijnen. In aantal
gevallen kan pijn na een operatie aanleiding geven tot chronische of blijvende pijnklachten.
Hoelang de pijn blijft hangt af van patiënt tot patiënt
Pijn goed behandelen omdat aanleiding kan geven tot negatieve effecten op hart, longen,
afweersysteem…
Belangrijk dat de patiënt kan blijven eten en drinken en anders moeten ze een suppo krijgen
Medicatie toegediend
Tabletten, pillen of vloeistoffen om in te nemen: duurt meestal 30min tot 1u voor ze
beginnen te werken
Injecties
Via infuus: Onmiddellijk na een operatie worden de verschillende medicamenten vaak via
het infuus ingespoten. Deze producten hebben ook meestal onmiddellijk effect, zodat pijn
sneller behandeld wordt.
09/10/2025
Wat is het verschil tussen algemene verdoving, lokale, locoregionale en
sedatie?
Algemene anesthesie of narcose
Techniek maakt u bewusteloos en ongevoelig voor pijn
Geneesmiddelen die inwerken op hersenen en worden meestal toegediend in ader, of via
masker
Toegediende geneesmiddelen brengen u in kunstmatige slaap die sterk verschilt van een
natuurlijke slaap
Voortdurende bewaking tijdens operatie en zo nodig bijsturing van:
o Diepte van de slaap, ademhaling, hartslag, lichaamstemperatuur, bloeddruk en
bloedverlies
In sommige gevallen: gebruik van beademingstoestel
Ontwaken door toediening medicatie te staken of neutraliseren
Na operatie => ontwaakzaal waar je onder controle bent tot verdoving helemaal is
uitgewerkt
Sedatie
Veel lichtere, algemene anesthesie
Wordt gebruikt bij onaangename of pijnlijke onderzoekstechnieken (bv. endoscopie) of bij
regionale anesthesie wanneer iemand angstig of gespannen is
Regionale anesthesie
Inspuiting van geneesmiddel (lokale anesthetica) rond de zenuw => pijnprikkel geraakt
niet tot hersenen
Deel van lichaam rond de zenuw wordt ongevoelig en er treedt krachtverlies op
Rachi-anesthesie: onderste deel van het lichaam verdoofd
Perifere zenuwblocks: maken het mogelijk slechts een arm, been, voet… te verdoven
Herstel van zenuwfunctie verloopt geleidelijk, kan meerdere uren duren
Lokale anesthesie
Bv. perineumverdoving => verdoving van huid door Lidocaïne/Xilocaïne
Welke complicaties en bijwerkingen bij anesthesie en wat doe je hieraan?
Veel voorkomende nevenwerkingen
Misselijkheid en braken (RA – AA) => Primperan
o Kunnen in meeste gevallen behandeld/voorkomen worden, kunnen enkele uren/dagen
aanhouden
Keelpijn (AA) => zuigtabletjes of mondspoelingen
o Oorzaak: buis in luchtweg of maag, pijnlijk gevoel kan enkele uren/dagen duren
Duizeligheid en dubbelzien (RA – AA) => geneesmiddelen en extra vocht (via infuus)
o Oorzaak: lage bloeddruk door verdoving of verlies van vocht
Rillen (RA – AA) => deken
o Oorzaak: warmteverlies, geneesmiddelen, stress
Hoofdpijn (RA – AA) => pijnstiller / bloedpatch, cafeïne
o Oorzaak: verdoving, operatie, tekort aan vocht of stress / ernstig: na epidurale (durale
tap)
o Verdwijnt meestal na enkele uren, maar kan indien nodig behandeld worden
Jeuk (RA – AA) => behandelbaar
o Oorzaak: nevenwerking van krachtige pijnstillers of allergische reactie
Spier-, gewrichts- en rugpijn (RA – AA)
o Oorzaak: steeds in dezelfde houding liggen tijdens operatie
Pijn tijdens het inspuiten van geneesmiddelen (RA – AA)
o Oorzaak: sommige geneesmiddelen zijn pijnlijk of onaangenaam wanneer ze worden
ingespoten
Pijnlijke blauwe plekken (RA – AA) => verdwijnt zonder behandeling
, OG6 pijnstilling en verdoving
09/10/2025
o Op plaat van inspuiting/infuus, door beschadiging bloedvat, beweging nabijgelegen
gewricht / infectie
Verwardheid en geheugenverlies (RA – AA)
o Vooral bij oudere patiënten
o Meestal tijdelijk, soms meerdere dagen tot weken
Mislukken of onvoldoende effect van de anesthesietechniek (RA)
o Kan soms mislukken of onvoldoende pijnstilling geven => bijkomende IV
pijnstillers/overgaan tot AA
Ongebruikelijke nevenwerkingen
Longinfecties (AA) => stoppen met roken (preventief)
o Vaker bij rokers, kunnen ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken
Moeilijkheden bij plassen (RA – AA) => blaassonde (preventief)
o Mannen: moeilijker plassen, vrouwen: urineverlies (incontinentie)
Langzame ademhaling (RA – AA) => behandeling mogelijk
o Door sommige pijnstillers, tijdelijk
Beschadiging van tanden, lippen en tong (AA)
o Door krachtige mond dicht te knijpen tijdens ontwaken of moeilijkheden bij plaatsen
van buis
Het tot uiting komen van vooraf bestaande aandoening (RA – AA)
Wakker worden tijdens operatie (AA)
o Hangt af van algemene toestand, soort operatie en type anesthesie (komt niet vaak
voor)
o Vermoeden of weet van voorgeschiedenis => melden aan anesthesist
Zeldzaam voorkomende nevenwerkingen
Verwondingen van ogen (RA – AA) => geneest vanzelf (oogzalf bij pijn)
o Oppervlakkige of pijnlijke beschadiging
Ernstige overgevoeligheid aan geneesmiddelen
o Allergische reactie wordt onmiddellijk opgemerkt en behandeld
o Mogelijke overgevoeligheid bij patiënt of familie moet gemeld worden
Kracht- en/of gevoelsverlies => tijdelijk (geneest traag)
o RA: zenuwbeschadiging met naald of bloeduitstorting
o AA: door druk op zenuw tijdens operatie
Overlijden
o Extreem zeldzaam, door samenloop van verschillende verwikkelingen
Welke pijnbehandeling kan er gegeven worden na een operatie?
Pijn na operatie is meestal beperkt in duur en zal na aantal dagen verdwijnen. In aantal
gevallen kan pijn na een operatie aanleiding geven tot chronische of blijvende pijnklachten.
Hoelang de pijn blijft hangt af van patiënt tot patiënt
Pijn goed behandelen omdat aanleiding kan geven tot negatieve effecten op hart, longen,
afweersysteem…
Belangrijk dat de patiënt kan blijven eten en drinken en anders moeten ze een suppo krijgen
Medicatie toegediend
Tabletten, pillen of vloeistoffen om in te nemen: duurt meestal 30min tot 1u voor ze
beginnen te werken
Injecties
Via infuus: Onmiddellijk na een operatie worden de verschillende medicamenten vaak via
het infuus ingespoten. Deze producten hebben ook meestal onmiddellijk effect, zodat pijn
sneller behandeld wordt.
