Stappenplannen Goederenrecht
Roerende of onroerende zaak?
Stap 1: wat is roerend en wat is onroerend?
Onroerende zaken art. 3:3 lid 1 BW
- = de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde
beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de
grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere
gebouwen werken.
Roerende zaken
- = zaken die overblijven, dus de zaken die niet door natrekking of
bestanddeelvorming onroerend zijn en hun zelfstandigheid van roerende
zaak behouden.
- Ook vallen hieronder de zaken die door afscheiding van een onroerende
zaak zelfstandige roerende zaken zijn geworden – van gewonnen
delfstoffen, afgescheiden bestanddelen tot gedemonteerde en
weggehaalde gebouwen, werken en beplantingen.
Stap 2: relevante jurisprudentie
HR: Portacabin
= het bestemmingscriterium
Wanneer is iets naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter
plaatse te blijven? 2 aanwijzingen:
1. De bedoeling v.d. bouwer, voor zover naar buiten kenbaar;
2. De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
Zo ja: onroerende zaak
Zo nee, (dus bedoeld om er tijdelijk te zijn): roerende zaak.
Is het onroerend: dan wordt het nagetrokken o.g.v. art. 5:20 lid 1.
HR: Woonark
Woonark is naar zijn aard een schip. Het is een roerende zaak. Dat hij met
kettingen aan de bodem vastzit, betekent niet dat hij duurzaam met de bodem is
verenigd. Hij wordt NIET nagetrokken door eigendom v.h. waterperceel. De ark
blijft een zelfstandige, roerende zaak.
Stap 3: conclusie
,Natrekking door bestanddeelvorming
Stap 1: wat is natrekking?
Natrekking is een vorm van eigendomsverkrijging. Er bestaan 2 wijzen van
eigendomsverkrijging:
1. Derivatieve verkrijging
- Hierbij is sprake van opvolging in het recht van een voorbijganger.
- WEL nemo plus beginsel
2. Originaire verkrijging
- Hierbij vindt geen opvolging plaats in het recht v.d. voorganger, maar
verkrijg je een nieuw recht.
- GEEN nemo plus beginsel.
Natrekking = originaire wijze van eigendomsverkrijging.
Natrekking = dat een voormalig zelfstandig eigendomsrecht opgaat en dus
tenietgaat door het gaat behoren tot een ander eigendomsrecht. Het heeft dus
altijd eigendomsverlies tot gevolg.
Er zijn 2 wijzen van natrekking:
1. Natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 lid 1.
2. Natrekking o.g.v. bestanddeelvorming.
(Dit stappenplan heeft betrekking op natrekking door bestanddeelvorming.)
Stap 2: natrekking o.g.v. bestanddeelvorming
Ziet op natrekking door zaken anders dan de grond.
1. Is er sprake van bestanddeelvorming art. 3:4 BW?
In art. 3:4 staan 2 alternatieve vormen van bestanddeelvorming:
1. Volgens verkeersopvatting.
HR: Depex/Curatoren
2 aanwijzingen wanneer een zaak naar verkeersopvatting
bestanddeel is van een andere zaak:
1. Wanneer gebouw en apparatuur in constructief opzicht
specifiek op elkaar zijn afgestemd ligt hierin een
aanwijzing voor een bevestigende beantwoording van een
vraag of er sprake is van bestanddeelvorming.
2. Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit oogpunt van
geschiktheid als fabrieksgebouw bij het ontbreken van die
apparatuur als onvoltooid moet worden beschouwd.
Bij het aanleggen van deze maatstaf zei de HR expliciet: komt het
niet aan op de functie die de apparatuur vervult in het
productieproces.
Deze maatstaf wordt ook aangenomen voor andere zaken van
bestanddeelvorming. Bijv. bij een fiets.
2. Ziet op een fysieke beschadiging van betekenis aan 1 van beide zaken
Ilid 2: beschadigingscriterium). Het ziet dus niet op schade, maar op
, beschadiging van betekenis. Het gaat erom dat op het moment dat je
het afscheidt, het eigenlijk (bijna) niet meer te herstellen is. Bijv.
vastgelijmde vloerbedenking.
HR: Zalco II: dat iets niet kan worden afgescheiden zonder dat
beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan een der zaken.
2 Art. 5:3 BW: de eigenaar v.d. zaak is ook eigenaar v.h. bestanddeel
= het eenheidsbeginsel.
Stap 3: conclusie
, Natrekking door de grond
Stap 1: wat is natrekking?
Natrekking is een vorm van eigendomsverkrijging. Er bestaan 2 wijzen van
eigendomsverkrijging:
3. Derivatieve verkrijging
- Hierbij is sprake van opvolging in het recht van een voorbijganger.
- WEL nemo plus beginsel
4. Originaire verkrijging
- Hierbij vindt geen opvolging plaats in het recht v.d. voorganger, maar
verkrijg je een nieuw recht.
- GEEN nemo plus beginsel.
Natrekking = originaire wijze van eigendomsverkrijging.
Natrekking = dat een voormalig zelfstandig eigendomsrecht opgaat en dus
tenietgaat door het gaat behoren tot een ander eigendomsrecht. Het heeft dus
altijd eigendomsverlies tot gevolg.
Er zijn 2 wijzen van natrekking:
3. Natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 lid 1.
4. Natrekking o.g.v. bestanddeelvorming.
(Dit stappenplan heeft betrekking op natrekking door de grond art. 3:3 jo. 3:25.)
Stap 2: natrekking door de grond art. 3:3 jo. 3:25 jo. 5:20 lid 1
Indien iemand eigenaar is van een stuk grond bepaalt art. 3:25 lid 1 wat allemaal
behoort tot de eigendom van die grond.
HR: Portacabin
Wanneer is iets naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter plaatse te
blijven?
1. De bedoeling v.d. bouwer, voor zover naar buiten kenbaar.
2. De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
Zo ja: onroerende zaak en natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 jo.
5:20 lid 1.
Zo nee (dus bedoeld om er tijdelijk te zijn) roerende zaak.
Stap 3: conclusie
Roerende of onroerende zaak?
Stap 1: wat is roerend en wat is onroerend?
Onroerende zaken art. 3:3 lid 1 BW
- = de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde
beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de
grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere
gebouwen werken.
Roerende zaken
- = zaken die overblijven, dus de zaken die niet door natrekking of
bestanddeelvorming onroerend zijn en hun zelfstandigheid van roerende
zaak behouden.
- Ook vallen hieronder de zaken die door afscheiding van een onroerende
zaak zelfstandige roerende zaken zijn geworden – van gewonnen
delfstoffen, afgescheiden bestanddelen tot gedemonteerde en
weggehaalde gebouwen, werken en beplantingen.
Stap 2: relevante jurisprudentie
HR: Portacabin
= het bestemmingscriterium
Wanneer is iets naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter
plaatse te blijven? 2 aanwijzingen:
1. De bedoeling v.d. bouwer, voor zover naar buiten kenbaar;
2. De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
Zo ja: onroerende zaak
Zo nee, (dus bedoeld om er tijdelijk te zijn): roerende zaak.
Is het onroerend: dan wordt het nagetrokken o.g.v. art. 5:20 lid 1.
HR: Woonark
Woonark is naar zijn aard een schip. Het is een roerende zaak. Dat hij met
kettingen aan de bodem vastzit, betekent niet dat hij duurzaam met de bodem is
verenigd. Hij wordt NIET nagetrokken door eigendom v.h. waterperceel. De ark
blijft een zelfstandige, roerende zaak.
Stap 3: conclusie
,Natrekking door bestanddeelvorming
Stap 1: wat is natrekking?
Natrekking is een vorm van eigendomsverkrijging. Er bestaan 2 wijzen van
eigendomsverkrijging:
1. Derivatieve verkrijging
- Hierbij is sprake van opvolging in het recht van een voorbijganger.
- WEL nemo plus beginsel
2. Originaire verkrijging
- Hierbij vindt geen opvolging plaats in het recht v.d. voorganger, maar
verkrijg je een nieuw recht.
- GEEN nemo plus beginsel.
Natrekking = originaire wijze van eigendomsverkrijging.
Natrekking = dat een voormalig zelfstandig eigendomsrecht opgaat en dus
tenietgaat door het gaat behoren tot een ander eigendomsrecht. Het heeft dus
altijd eigendomsverlies tot gevolg.
Er zijn 2 wijzen van natrekking:
1. Natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 lid 1.
2. Natrekking o.g.v. bestanddeelvorming.
(Dit stappenplan heeft betrekking op natrekking door bestanddeelvorming.)
Stap 2: natrekking o.g.v. bestanddeelvorming
Ziet op natrekking door zaken anders dan de grond.
1. Is er sprake van bestanddeelvorming art. 3:4 BW?
In art. 3:4 staan 2 alternatieve vormen van bestanddeelvorming:
1. Volgens verkeersopvatting.
HR: Depex/Curatoren
2 aanwijzingen wanneer een zaak naar verkeersopvatting
bestanddeel is van een andere zaak:
1. Wanneer gebouw en apparatuur in constructief opzicht
specifiek op elkaar zijn afgestemd ligt hierin een
aanwijzing voor een bevestigende beantwoording van een
vraag of er sprake is van bestanddeelvorming.
2. Hetzelfde geldt wanneer het gebouw uit oogpunt van
geschiktheid als fabrieksgebouw bij het ontbreken van die
apparatuur als onvoltooid moet worden beschouwd.
Bij het aanleggen van deze maatstaf zei de HR expliciet: komt het
niet aan op de functie die de apparatuur vervult in het
productieproces.
Deze maatstaf wordt ook aangenomen voor andere zaken van
bestanddeelvorming. Bijv. bij een fiets.
2. Ziet op een fysieke beschadiging van betekenis aan 1 van beide zaken
Ilid 2: beschadigingscriterium). Het ziet dus niet op schade, maar op
, beschadiging van betekenis. Het gaat erom dat op het moment dat je
het afscheidt, het eigenlijk (bijna) niet meer te herstellen is. Bijv.
vastgelijmde vloerbedenking.
HR: Zalco II: dat iets niet kan worden afgescheiden zonder dat
beschadiging van betekenis wordt toegebracht aan een der zaken.
2 Art. 5:3 BW: de eigenaar v.d. zaak is ook eigenaar v.h. bestanddeel
= het eenheidsbeginsel.
Stap 3: conclusie
, Natrekking door de grond
Stap 1: wat is natrekking?
Natrekking is een vorm van eigendomsverkrijging. Er bestaan 2 wijzen van
eigendomsverkrijging:
3. Derivatieve verkrijging
- Hierbij is sprake van opvolging in het recht van een voorbijganger.
- WEL nemo plus beginsel
4. Originaire verkrijging
- Hierbij vindt geen opvolging plaats in het recht v.d. voorganger, maar
verkrijg je een nieuw recht.
- GEEN nemo plus beginsel.
Natrekking = originaire wijze van eigendomsverkrijging.
Natrekking = dat een voormalig zelfstandig eigendomsrecht opgaat en dus
tenietgaat door het gaat behoren tot een ander eigendomsrecht. Het heeft dus
altijd eigendomsverlies tot gevolg.
Er zijn 2 wijzen van natrekking:
3. Natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 lid 1.
4. Natrekking o.g.v. bestanddeelvorming.
(Dit stappenplan heeft betrekking op natrekking door de grond art. 3:3 jo. 3:25.)
Stap 2: natrekking door de grond art. 3:3 jo. 3:25 jo. 5:20 lid 1
Indien iemand eigenaar is van een stuk grond bepaalt art. 3:25 lid 1 wat allemaal
behoort tot de eigendom van die grond.
HR: Portacabin
Wanneer is iets naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter plaatse te
blijven?
1. De bedoeling v.d. bouwer, voor zover naar buiten kenbaar.
2. De bestemming om duurzaam ter plaatse te blijven dient naar buiten
kenbaar te zijn.
Zo ja: onroerende zaak en natrekking door de grond o.g.v. art. 3:3 jo. 3:25 jo.
5:20 lid 1.
Zo nee (dus bedoeld om er tijdelijk te zijn) roerende zaak.
Stap 3: conclusie
