D-vragen
Inslag van een V2 te Antwerpen in 1944.
Antwerpen 1944 inleefoefening I. Kinderen spelen FIFA. In een keuken bereidt
een moeder het middagmaal voor. Het zijn dagelijkse dingen tot het vensterraam
aan de straatkant uit elkaar spat, schijnbaar zonder reden. Muren daveren, de
vloer trilt.
Aardedonker wordt het, nabij is er vuurwerk en een sluimerende geeloranje
gloed. Mensen bevolken in schimmen de anders meestal lege straat. In de
donkere nevel lijkt de zon eerder op de maan. Ze zorgt voor lichtstrepen tussen
de roetwolken door.
Sommige schimmen zijn gewond. Ze stropelen in willekeurige richtingen, weg
van het centrum, naar het centrum. Bij de buurman links en in het huis schuin
over het plein duikelen ze kelders in. Niet via de weggeblazen voordeur, maar
langs een keldergat. Diezelgeur? Kerozine? Het vuur is hoorbaar, paniek is
voelbaar. Zwarte en grijze rookpluimen naderen en geen mens weet niet
waarom. Rook duwt kruitdampen voor zich uit. Ze prikkelen de neus en die van
de kinderen. Je raakt je oriëntatie kwijt. Je raakt je kinderen kwijt. In het duister
gaan honden en wolven op elkaar lijken. Je denkt aan het Italiaanse
spreekwoord. Helmen! Brandweermannen. Heggen en hekkens, verkeersborden
en bomen die je elke morgen passeert, op weg naar de school van de kinderen,
helpen je niet langer te oriënteren in deze stoffige duisternis. De dagelijkse
klanken zijn vervangen door geschreeuw, sirenes en knetterwerk. Je voet schopt
tegen een smeulende teenslipper vol bloed. De geur van verbrande leren
schoenen was je nooit eerder opgevallen. De voet steekt nog in de schoen. Op
de marktstraat is de crèche verwoest, sommige kinderen bleven intact. Anderen
worden dichtgenaaid met koperdraad. Je ruikt zweet, warm zweet, oud-warm
zweet, angstzweet. Je ziet het en je ruikt het, de geur van muren die schudden.
In de school verpulvert een knetterende brand boeken en banken vol schriften en
rapporten. Het plein bij het station is vernield, nu is het station aan de beurt:
neerzakkend metselwerk verpulvert tot gruis. Op het plein liggen verse lijken,
gehalveerde mensen smeulen. Het alarmsysteem weet van geen ophouden. Een
jongeman holt door bloedplassen als waren het waterpartijen na een regenbui.
Nu het terug licht wordt, nauwelijks een uur na de eerste inslag, merk je dat het
vocht op je broekspijpen niet opdroogt maar stolt. Een militair voertuig staat in
lichterlaaie. Officieren wandelen voorbij aan een jong, smeulend lichaam, een
jongen die dagelijks aan je voordeur passeerde, op weg naar de bakkerij, om er
in de rij te staan voor een oorlogsbrood. Katachtigen peuzelen aan zijn lichaam,
op zoek naar de restjes van de barbecue. Je jaagt de dieren weg. België is
bevrijd maar niet van de Duitse kwelling af: V2-raketten teisteren het strategisch
gelegen Antwerpen. Militairen stappen voorbij alsof dit een dagdagelijks tafereel
is. Een onbekende fotograaf van het Amerikaanse leger neemt deze foto op 27
november 1944 op een Antwerps strategisch kruispunt, een aanvoerlijn naar
Nederland. De ergste oorlogsramp moet Antwerpen nog overkomen, een
fenomenaal dodelijke bominslag op eerste dag van het Ardennenoffensief. Op 16
december vuren de Duitsers om 15.17 uur uit het Nederlandse Hellendoorn een
V2 af die minuten later op Cinema-Rex valt. Het publiek is in de ban van een
western over Buffalo Bill: The Plainsman. In het gebouw zijn ongeveer duizend
,mensen aanwezig. Hitler verneemt het nieuws op 17 december. Censuur houdt
de doeltreffendheid van het wapen geheim. Een week lang ruimen mensen steen
en spitten ze om de lijken van onder het puin te halen. Een gevonden lijk brengen
ze naar de Zoo, waar ze in de grote zaal op identificatie wachten. 567 mensen
overleven de inslag niet.
De gemeenteraad sluit alle publieke plaatsen en maximaal vijftig mensen kunnen
tegelijk samenkomen. In 1946 beslist Antwerpen het complex volgens de originele
plannen her
op te bouwen, deze keer met een schuilkelder. Tegenwoordig herdenkt een tegel
bij de zijingang van de UGC op de Keyserlei de V2-slachtoffers.
Sarcofaag Tsjernobyl.
In Humo sprak weerman Armand Pien over wat er gebeurde op 2 mei 1986, de
zwartste dag uit zijn leven. ‘Voor ons bestaat er niet het minste gevaar’ vertelt hij
de kijker. En toen liepen gegevens binnen, werden de metingen bewerkt en de
natuurlijke radioactiviteit afgetrokken. Pien gelooft zijn ogen niet. De directeur van
het KMI stuurde telegrammen naar premier Martens en alle instanties. 'Hoe kun
je op basis van verkeerde informatie maatregelen treffen' vroeg hij zich later af?
Het slavenhuis. Slavenwinkel en veilinghuis in 1864 in Atlanta, Georgia, net voor
de afschaffing van de slavernij.
Sigmund Freud
,Sam Cooke wist weinig van geschiedenis, maar wist dat de verandering kwam.
Rosa Parks en het Montgomery-busboycot
1862. De zandman. Angst is iets wat ouders hun kinderen aanleren en over
meerdere generaties doorgeven. Zo schrijft E.T.A. Hoffman: 'De zandman is een
boosaardige kerel, die komt de kinderen opzoeken als ze niet naar bed willen en
dan werpt hij met beide handen tegelijk zand in hun oogjes zodat die bloederige
uit hun hoofd springen. Hij gooit die dan in een zak en neemt ze mee naar de
halvemaan als aas voor zijn kleintjes: die zitten daar in het nest en hebben
kromme snavels, precies als uilen, en daarmee pikken ze de oogjes van
ondeugende mensenkinderen op.' Hierna nam het beeld van de wrede zandman
op afgrijselijke wijze, steeds vaster, gestalte aan voor mijn ogen. Zodra hij 's
avonds de trap opkloste begon ik van louter angst en ontsteltenis te sidderen.
Moeder kon dan niet veel meer uit met krijgen dan: "de zandman, de zandman!"
De laatste halve eeuw bestond er een ander beeld van de zandman.
Friedrich Nietzsche
, Leopold I (1790-1865) en België 1831.
Nelson Mandela
Hiroshima
De Amerikanen bombardeerden op 6 augustus de Japanse havenstad Hiroshima
en op 9 augustus Nagasaki. Daarna capituleerde het Japanse Keizerrijk. In
tegenstelling tot wat velen denken, stopten de Amerikanen de bom niet om Tokio
tot de overgave te dwingen maar om indruk te maken op de Russen.
Marilyn Monroe
Marvin Gaye woonde een tijd in Oostende en werd in 1984 door zijn vader
doodgeschoten
Inslag van een V2 te Antwerpen in 1944.
Antwerpen 1944 inleefoefening I. Kinderen spelen FIFA. In een keuken bereidt
een moeder het middagmaal voor. Het zijn dagelijkse dingen tot het vensterraam
aan de straatkant uit elkaar spat, schijnbaar zonder reden. Muren daveren, de
vloer trilt.
Aardedonker wordt het, nabij is er vuurwerk en een sluimerende geeloranje
gloed. Mensen bevolken in schimmen de anders meestal lege straat. In de
donkere nevel lijkt de zon eerder op de maan. Ze zorgt voor lichtstrepen tussen
de roetwolken door.
Sommige schimmen zijn gewond. Ze stropelen in willekeurige richtingen, weg
van het centrum, naar het centrum. Bij de buurman links en in het huis schuin
over het plein duikelen ze kelders in. Niet via de weggeblazen voordeur, maar
langs een keldergat. Diezelgeur? Kerozine? Het vuur is hoorbaar, paniek is
voelbaar. Zwarte en grijze rookpluimen naderen en geen mens weet niet
waarom. Rook duwt kruitdampen voor zich uit. Ze prikkelen de neus en die van
de kinderen. Je raakt je oriëntatie kwijt. Je raakt je kinderen kwijt. In het duister
gaan honden en wolven op elkaar lijken. Je denkt aan het Italiaanse
spreekwoord. Helmen! Brandweermannen. Heggen en hekkens, verkeersborden
en bomen die je elke morgen passeert, op weg naar de school van de kinderen,
helpen je niet langer te oriënteren in deze stoffige duisternis. De dagelijkse
klanken zijn vervangen door geschreeuw, sirenes en knetterwerk. Je voet schopt
tegen een smeulende teenslipper vol bloed. De geur van verbrande leren
schoenen was je nooit eerder opgevallen. De voet steekt nog in de schoen. Op
de marktstraat is de crèche verwoest, sommige kinderen bleven intact. Anderen
worden dichtgenaaid met koperdraad. Je ruikt zweet, warm zweet, oud-warm
zweet, angstzweet. Je ziet het en je ruikt het, de geur van muren die schudden.
In de school verpulvert een knetterende brand boeken en banken vol schriften en
rapporten. Het plein bij het station is vernield, nu is het station aan de beurt:
neerzakkend metselwerk verpulvert tot gruis. Op het plein liggen verse lijken,
gehalveerde mensen smeulen. Het alarmsysteem weet van geen ophouden. Een
jongeman holt door bloedplassen als waren het waterpartijen na een regenbui.
Nu het terug licht wordt, nauwelijks een uur na de eerste inslag, merk je dat het
vocht op je broekspijpen niet opdroogt maar stolt. Een militair voertuig staat in
lichterlaaie. Officieren wandelen voorbij aan een jong, smeulend lichaam, een
jongen die dagelijks aan je voordeur passeerde, op weg naar de bakkerij, om er
in de rij te staan voor een oorlogsbrood. Katachtigen peuzelen aan zijn lichaam,
op zoek naar de restjes van de barbecue. Je jaagt de dieren weg. België is
bevrijd maar niet van de Duitse kwelling af: V2-raketten teisteren het strategisch
gelegen Antwerpen. Militairen stappen voorbij alsof dit een dagdagelijks tafereel
is. Een onbekende fotograaf van het Amerikaanse leger neemt deze foto op 27
november 1944 op een Antwerps strategisch kruispunt, een aanvoerlijn naar
Nederland. De ergste oorlogsramp moet Antwerpen nog overkomen, een
fenomenaal dodelijke bominslag op eerste dag van het Ardennenoffensief. Op 16
december vuren de Duitsers om 15.17 uur uit het Nederlandse Hellendoorn een
V2 af die minuten later op Cinema-Rex valt. Het publiek is in de ban van een
western over Buffalo Bill: The Plainsman. In het gebouw zijn ongeveer duizend
,mensen aanwezig. Hitler verneemt het nieuws op 17 december. Censuur houdt
de doeltreffendheid van het wapen geheim. Een week lang ruimen mensen steen
en spitten ze om de lijken van onder het puin te halen. Een gevonden lijk brengen
ze naar de Zoo, waar ze in de grote zaal op identificatie wachten. 567 mensen
overleven de inslag niet.
De gemeenteraad sluit alle publieke plaatsen en maximaal vijftig mensen kunnen
tegelijk samenkomen. In 1946 beslist Antwerpen het complex volgens de originele
plannen her
op te bouwen, deze keer met een schuilkelder. Tegenwoordig herdenkt een tegel
bij de zijingang van de UGC op de Keyserlei de V2-slachtoffers.
Sarcofaag Tsjernobyl.
In Humo sprak weerman Armand Pien over wat er gebeurde op 2 mei 1986, de
zwartste dag uit zijn leven. ‘Voor ons bestaat er niet het minste gevaar’ vertelt hij
de kijker. En toen liepen gegevens binnen, werden de metingen bewerkt en de
natuurlijke radioactiviteit afgetrokken. Pien gelooft zijn ogen niet. De directeur van
het KMI stuurde telegrammen naar premier Martens en alle instanties. 'Hoe kun
je op basis van verkeerde informatie maatregelen treffen' vroeg hij zich later af?
Het slavenhuis. Slavenwinkel en veilinghuis in 1864 in Atlanta, Georgia, net voor
de afschaffing van de slavernij.
Sigmund Freud
,Sam Cooke wist weinig van geschiedenis, maar wist dat de verandering kwam.
Rosa Parks en het Montgomery-busboycot
1862. De zandman. Angst is iets wat ouders hun kinderen aanleren en over
meerdere generaties doorgeven. Zo schrijft E.T.A. Hoffman: 'De zandman is een
boosaardige kerel, die komt de kinderen opzoeken als ze niet naar bed willen en
dan werpt hij met beide handen tegelijk zand in hun oogjes zodat die bloederige
uit hun hoofd springen. Hij gooit die dan in een zak en neemt ze mee naar de
halvemaan als aas voor zijn kleintjes: die zitten daar in het nest en hebben
kromme snavels, precies als uilen, en daarmee pikken ze de oogjes van
ondeugende mensenkinderen op.' Hierna nam het beeld van de wrede zandman
op afgrijselijke wijze, steeds vaster, gestalte aan voor mijn ogen. Zodra hij 's
avonds de trap opkloste begon ik van louter angst en ontsteltenis te sidderen.
Moeder kon dan niet veel meer uit met krijgen dan: "de zandman, de zandman!"
De laatste halve eeuw bestond er een ander beeld van de zandman.
Friedrich Nietzsche
, Leopold I (1790-1865) en België 1831.
Nelson Mandela
Hiroshima
De Amerikanen bombardeerden op 6 augustus de Japanse havenstad Hiroshima
en op 9 augustus Nagasaki. Daarna capituleerde het Japanse Keizerrijk. In
tegenstelling tot wat velen denken, stopten de Amerikanen de bom niet om Tokio
tot de overgave te dwingen maar om indruk te maken op de Russen.
Marilyn Monroe
Marvin Gaye woonde een tijd in Oostende en werd in 1984 door zijn vader
doodgeschoten
