Biologische vraagstukken:
Inleidend deel:
Woede heeft een nut: terrein afbakenen, op strepen staan,… maar kan buitensporig worden.
Oorzaak is multifactorieel:
• SES: armoede, hostiele omgeving, agressie in kindertijd,…
• Cultureel: culturen waarin men agressie anders uit of vroeger was slaan schering en inslag bij
de opvoeding, nu zien we dat als agressief
• Psychologisch:
o trauma, misbruik, verwaarlozing,…
o Persoonlijkheid: anti-sociaal, borderline, emotieregulatie/sensitiviteit, cogn.
Functioneren
• Medisch: alcohol en drugs, hersenschade
• Erfelijk: tweelingen, serotoninetransport, MAO-A
Algemeen mensbeeld
Ons gedrag, maar ook onze emoties en ons denken worden bepaald door
zowel biologische, psychologische als sociale factoren.
=> Holistische benadering
Sociaal Agogisch Werk
= Wetenschap over de oorzaken en gevolgen van menselijk gedrag
veranderings-processen
Complexe interactie tussen biologie, psychologie en sociale.
Complexe interactie verduidelijken aan de hand van voorbeelden.
• Als je ziek bent (biologie) heeft dat een effect op werk, hobby’s en
vrienden (sociale).
• Als je niet-helpende gedachten hebt (psychologie), kan dat een effect hebben op jouw
gezondheid (biologie).
• Een ziekte (biologie) wordt beïnvloed door jouw genetica (biologie), maar die ziekte kan ook
jouw psychologie beïnvloeden (zwakbegaafd) en een effect hebben op jouw sociale leven.
• Omgevingsfactoren (zoals slechte eetgewoonten, armoede,…) hebben een effect op jouw
biologische toestand, maar ook jouw psychologie. Armoede heeft een negatieve invloed op
zowel de fysieke als de mentale gezondheid, wat zich uit in een lagere levensverwachting,
meer chronische ziekten, psychische problemen zoals depressie en angst, en een
slechtere gezondheid bij kinderen. De constante stress van geldzorgen leidt tot ongezond
gedrag, zoals roken en alcoholgebruik, en bemoeilijkt gezonde keuzes, wat een vicieuze
cirkel creëert waarin slechte gezondheid en armoede elkaar versterken.
,Hoe kijken naar gedrag en de verklaring geeft insteken voor hoe ermee om te gaan:
- Genetische aanleg: niets aan te doen
- Psychologie: psychotheraptie
- Slechte vrienden: inzicht geven
=> Voorbeeld agressie tegen treinbegeleider (zijn vader was ook zo, dat is zijn persoonlijkheid, hij
zoekt foute vrienden)
Evolutie van biologische inzichten
Fascinerende inzichten verband biologie en psychologie dankzij vergevorderde technieken.
Bv. preventie dementie of hersen/darm-as of neuroplasticiteit
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
, Biologische vraagstukken:
Biocriminologie
→ Sub-discipline van de criminologie
= Bestudeert de relatie tussen enerzijds biologie en anderzijds genetica en
crimineel/antisociaal/gewelddadig gedrag
Criminologie = gedragswetenschap met crimineel gedrag en de maatschappelijke
reactie erop als studie-object
Terminologie
Antisociaal gedrag
• Overkoepelende term voor alle gedrag gesteld door alle leeftijden dat tegen
de geldende sociale normen ingaat. Dit is cultureel bepaald.
Criminaliteit
• Overtreden van de wet, die verschillend zijn over tijd en plaats. Dit is cultureel
bepaald.
Delinquentie
• Idem criminaliteit, maar dan bij jongeren.
Delict = strafbaar feit (volgens de wet)
Externaliserend gedrag (slaan) <-> internaliserend gedrag (bv. angst)
• Externaliserend gedrag is bijna synoniem voor antisociaal gedrag
• Regelovertredend gedrag = gedrag waarbij regels (dus niet enkel
wetten) worden overschreden.
• Hyperactief gedrag
• Agressief gedrag = gedrag bedoeld om andere schade toe te brengen
(roddelen, moord…). Kan fysiek, verbaal of relationeel zijn.
• Geweld = ernstige vorm van agressie met de bedoeling om iemand
ernstige schade of verwondingen toe te brengen.
• Externaliserend = naar buiten gericht gedrag, waar anderen last van hebben.
• Internaliserend = naar binnen gericht, heb je zelf last van
, Geschiedenis van de biocriminologie: begin 19de eeuw
• Prichard: 1853 (Engeland - psychiater)
• Moral insanity
• Moral savaregy
o Mentale aandoening in plaats van puur moreel of juridisch
• Santioneren
---------------------------------------------------------------------------------
• Francis Gall (Wenen - anatoom)
• Wiskundeknobbel
• Duidelijk larie (klopt niet)
• Kunnen dit nog aanpassen
De geschiedenis van de biocriminologie: eind 19de eeuw
• Lombroso
• Racistisch en seksistisch
• Obv uiterlijk crimineel zijn
• Avatisme
De geschiedenis van de biocriminologie: 19de eeuw
• Evolutionaire theorie
• Sociaal Darwinisme
• Eugenetica (Francis Galton)
De geschiedenis van de biocriminologie: 20ste eeuw
• Constitutionele theorie:
o Lichaamstypen (Sheldon)
o endomorf (rond en zacht),
o ectomorf (tenger en dun)
o mesomorf (gespierd en compact)
------------------------------------------------------------------------------
• Nazi-biocriminologie
• Sutherland (1947 - socioloog) => biocriminologie
------------------------------------------------------------------------------
De biocriminologie kent een zwarte start en heeft desastreuze praktijken tot gevolg
gehad. Toch zijn er ook positieve effecten van deze lugubere start:
het heeft bijgedragen tot
Inleidend deel:
Woede heeft een nut: terrein afbakenen, op strepen staan,… maar kan buitensporig worden.
Oorzaak is multifactorieel:
• SES: armoede, hostiele omgeving, agressie in kindertijd,…
• Cultureel: culturen waarin men agressie anders uit of vroeger was slaan schering en inslag bij
de opvoeding, nu zien we dat als agressief
• Psychologisch:
o trauma, misbruik, verwaarlozing,…
o Persoonlijkheid: anti-sociaal, borderline, emotieregulatie/sensitiviteit, cogn.
Functioneren
• Medisch: alcohol en drugs, hersenschade
• Erfelijk: tweelingen, serotoninetransport, MAO-A
Algemeen mensbeeld
Ons gedrag, maar ook onze emoties en ons denken worden bepaald door
zowel biologische, psychologische als sociale factoren.
=> Holistische benadering
Sociaal Agogisch Werk
= Wetenschap over de oorzaken en gevolgen van menselijk gedrag
veranderings-processen
Complexe interactie tussen biologie, psychologie en sociale.
Complexe interactie verduidelijken aan de hand van voorbeelden.
• Als je ziek bent (biologie) heeft dat een effect op werk, hobby’s en
vrienden (sociale).
• Als je niet-helpende gedachten hebt (psychologie), kan dat een effect hebben op jouw
gezondheid (biologie).
• Een ziekte (biologie) wordt beïnvloed door jouw genetica (biologie), maar die ziekte kan ook
jouw psychologie beïnvloeden (zwakbegaafd) en een effect hebben op jouw sociale leven.
• Omgevingsfactoren (zoals slechte eetgewoonten, armoede,…) hebben een effect op jouw
biologische toestand, maar ook jouw psychologie. Armoede heeft een negatieve invloed op
zowel de fysieke als de mentale gezondheid, wat zich uit in een lagere levensverwachting,
meer chronische ziekten, psychische problemen zoals depressie en angst, en een
slechtere gezondheid bij kinderen. De constante stress van geldzorgen leidt tot ongezond
gedrag, zoals roken en alcoholgebruik, en bemoeilijkt gezonde keuzes, wat een vicieuze
cirkel creëert waarin slechte gezondheid en armoede elkaar versterken.
,Hoe kijken naar gedrag en de verklaring geeft insteken voor hoe ermee om te gaan:
- Genetische aanleg: niets aan te doen
- Psychologie: psychotheraptie
- Slechte vrienden: inzicht geven
=> Voorbeeld agressie tegen treinbegeleider (zijn vader was ook zo, dat is zijn persoonlijkheid, hij
zoekt foute vrienden)
Evolutie van biologische inzichten
Fascinerende inzichten verband biologie en psychologie dankzij vergevorderde technieken.
Bv. preventie dementie of hersen/darm-as of neuroplasticiteit
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
, Biologische vraagstukken:
Biocriminologie
→ Sub-discipline van de criminologie
= Bestudeert de relatie tussen enerzijds biologie en anderzijds genetica en
crimineel/antisociaal/gewelddadig gedrag
Criminologie = gedragswetenschap met crimineel gedrag en de maatschappelijke
reactie erop als studie-object
Terminologie
Antisociaal gedrag
• Overkoepelende term voor alle gedrag gesteld door alle leeftijden dat tegen
de geldende sociale normen ingaat. Dit is cultureel bepaald.
Criminaliteit
• Overtreden van de wet, die verschillend zijn over tijd en plaats. Dit is cultureel
bepaald.
Delinquentie
• Idem criminaliteit, maar dan bij jongeren.
Delict = strafbaar feit (volgens de wet)
Externaliserend gedrag (slaan) <-> internaliserend gedrag (bv. angst)
• Externaliserend gedrag is bijna synoniem voor antisociaal gedrag
• Regelovertredend gedrag = gedrag waarbij regels (dus niet enkel
wetten) worden overschreden.
• Hyperactief gedrag
• Agressief gedrag = gedrag bedoeld om andere schade toe te brengen
(roddelen, moord…). Kan fysiek, verbaal of relationeel zijn.
• Geweld = ernstige vorm van agressie met de bedoeling om iemand
ernstige schade of verwondingen toe te brengen.
• Externaliserend = naar buiten gericht gedrag, waar anderen last van hebben.
• Internaliserend = naar binnen gericht, heb je zelf last van
, Geschiedenis van de biocriminologie: begin 19de eeuw
• Prichard: 1853 (Engeland - psychiater)
• Moral insanity
• Moral savaregy
o Mentale aandoening in plaats van puur moreel of juridisch
• Santioneren
---------------------------------------------------------------------------------
• Francis Gall (Wenen - anatoom)
• Wiskundeknobbel
• Duidelijk larie (klopt niet)
• Kunnen dit nog aanpassen
De geschiedenis van de biocriminologie: eind 19de eeuw
• Lombroso
• Racistisch en seksistisch
• Obv uiterlijk crimineel zijn
• Avatisme
De geschiedenis van de biocriminologie: 19de eeuw
• Evolutionaire theorie
• Sociaal Darwinisme
• Eugenetica (Francis Galton)
De geschiedenis van de biocriminologie: 20ste eeuw
• Constitutionele theorie:
o Lichaamstypen (Sheldon)
o endomorf (rond en zacht),
o ectomorf (tenger en dun)
o mesomorf (gespierd en compact)
------------------------------------------------------------------------------
• Nazi-biocriminologie
• Sutherland (1947 - socioloog) => biocriminologie
------------------------------------------------------------------------------
De biocriminologie kent een zwarte start en heeft desastreuze praktijken tot gevolg
gehad. Toch zijn er ook positieve effecten van deze lugubere start:
het heeft bijgedragen tot
