Samenvatting - Biologische vraagstukken (V5D438)

Biologische vraagstukken deel 2
Psycho-actieve stoffen
Psycho-actieve stoffen
 Enkele belangrijke termen
 Psycho-actieve stoffen = alle (chemische) middelen die het centrale
zenuwstelsel beïnvloeden en de hersenwerking veranderen. Ze kunnen een effect
hebben op bewustzijn, waarneming, stemming, denken en gedrag van de
gebruiker. Ze kunnen zowel medisch als recreatief gebruikt worden en werkend
hetzij verdovend, opwekkend of bewustzijnveranderend (of een combinatie).
 Drugs = producten die men bewust inneemt omdat men – zonder medische
redenen – zijn/haar gevoelens en bewustzijn wenst te beïnvloeden
 Psychofarmaca = geneesmiddelen voor behandeling van psychische afwijkingen
en stoornissen (bv. antidepressiva, morfine, valium,…)
 Psychoactieve stoffen zijn chemische middelen die het centrale zenuwstelsel
beïnvloeden en de hersenwerking veranderen. Ze veranderen het bewustzijn, de
waarneming, stemming, het denken en gedrag van de gebruiker. Ze kunnen een
verdovend, opwekkend of bewustzijnsveranderend (hallucinogeen) effect hebben.
o Bv. cannabis recreatief, maar ook medisch
o Bv. cocaïne bewustzijnsverhogend en opwekkend
o Bv. paddo’s effect op waarneming

 Onder invloed zijn = alle tijdelijke psychologische en fysiologische
veranderingen die gevolg zijn van inname psychoactieve stoffen
 Intoxicatie = ernstige vorm van ‘onder invloed zijn’ (detoxificatie nodig)
 Misbruik = herhaald gebruik met schadelijke gevolgen
 Afhankelijkheid/verslaving = er is sprake van tolerantie, psychische
afhankelijkheid, controleverlies en lichamelijk en/of sociale gevolgen
 Psychologisch bv. zelfzeker voelen
 Fysiologisch bv. verhoogd hartritme
 Tolerantie
= meer nodig van het middel om zelfde effect te hebben
o Lichaam/hersenen passen zich aan de stof aan

o dosis heeft minder effect => dosis opdrijven voor zelfde
effect

,Ontwennings-verschijnselen
 Fysieke/lichamelijke afhankelijkheid
o Er treden lichamelijke ontwenningsverschijnselen op wanneer de stof
niet meer ingenomen wordt (bv. beven, zweten, misselijkheid, pijn,
hartkloppingen, slecht slapen,…)
o Controleverlies, gewenning, onthoudingsverschijnselen
 Psychische/geestelijke afhankelijkheid
o Psychische verschijnselen treden op wanneer de stof
niet meer ingenomen wordt (bv. angstig, depressief,
geïrriteerd, leeg,…)
o Craving
 Afhankelijkheid (verslaving) =
o Tolerantie

o Psychische afhankelijkheid

o Controleverlies

o Lichamelijk en/of sociale gevolgen

Meer dan 3 van volgende symptomen binnen het jaar:
o meer gebruiken dan je je voorneemt

o Niet kunnen stoppen, ook al wil je dat

o Veel tijd en energie steken in gebruik

o Negatieve consequenties van gebruik

o Blijven gebruiken ondanks de gevolgen

 Psychologisch bv. zelfzeker voelen
 Fysiologisch bv. verhoogd hartritme

,MMM-Model:
Milieu = sociaal netwerk als ruimere maatschappelijke
omgeving
Mens = persoonlijkheid, leeftijd, normen en waarden
Middel = effect van het middel, aanwezigheid van het
middel, …


Anta- versus agonistisch
Tegen vs versterkend




Hoe werken drugs




Alle drugs werken in op het beloningscentrum in de hersenen
 Verslavend effect van drugs

, Dopamine en het beloningssysteem




Psycho-actieve stoffen
 Gezondheidsrisico’s
 MIDDELENGEBRUIK KAN PSYCHISCHE STOORNISSEN UITLOKKEN!
 MIDDELENGEBRUIK OP ZICH IS EEN VORM VAN PSYCHOPATHOLOGIE!

Indeling psycho-actieve stoffen
 Indeling op basis van effect




Psycho-actieve stoffen
 Een nieuw model voor productinformatie
Buitenste ring = illegale middelen
Binnenste ring = legale middelen