Crisisbeheer en Noodplanning I:
Risicobeleid:
Massler: am. Psycholoog
-WAAROM AANDACHT VOOR
VEILIGHEID?
Behoefte aan veiligheid is een basisbehoefte
Maslow
Nood aan regelmaat, orde, stabiliteit, rust, voorspelbaarheid
- Vertrouwen
“Basic Trust”
ROL VAN DE OVERHEID
Belgische grondwet?
• Recht op veiligheid niet expliciet opgenomen
EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden): art.6 Recht op vrijheid én veiligheid
Sinds 1998 bindend voor alle leden van de Raad van Europa
Verdrag betreffende de Europese Unie (art.29)
“Het doel van de unie is erin gelegen de burgers in een ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtvaardigheid een hoog niveau van zekerheid te verschaffen”
-INTEGRALE VEILIGHEID
Op vlak van crisisbeheer:
Integrale aanpak
Aandacht voor zowel proactie, preventie, preparatie, bestrijding en nazorg
,Multidisciplinaire aanpak (geïntegreerde aanpak)
Gecoördineerd optreden van verschillende hulpverleningsdiensten
Nood- en interventieplanning
Integrale aanpak a.d.h.v. veiligheidsketen
1. Proactie:
• Wegnemen van structurele oorzaken
• Ter voorkoming van ontstaan van risico’s
• Ruimtelijke ordening, infrastructuur, verbod op bepaalde activiteiten…
• Gevaarlijke situaties uit te sluiten of tot een minimum te herleiden
• = niet aanvaarden van risico’s
• “Beter voorkomen dan genezen”
• Maar niet alle risico’s kunnen voorkomen worden…
2. Preventie:
• Restrisico’s zo klein mogelijk houden
• Gevolgen van incidenten te beperken
• Maatregelen
• Vb. stewards tijdens grote publieksevenementen
• Vb. preventieve vaccinaties
• Vb. brandveiligheidsvoorschriften
• …
• Maar: risico’s blijven bestaan en zware ongevallen kunnen zich steeds voordoen…
,3. Preparatie:
• Voorbereiden op de bestrijding van ongevallen en rampen
• Planvorming
• Oefenen
• Opleiden
• Aanschaf juist materiaal
• …
• Training!
• Organisatie rampenbestrijding!
Planning! Toetsing! Actualisatie en bijsturing!
4. Bestrijding:
• Aanpak van onveilige situatie
• Hulpverlening uitvoeren
• Gelijktijdig groot aantal activiteiten en processen
• Coördinatie!!!
• Uitgaan van bestaande procedures voor interventies
• Onvermijdelijke chaos
• Gestructureerde, gecoördineerde multidisciplinaire interventie
5. Nazorg:
• Sluitstuk
• Terugkeer naar normale situatie
• Medische/ psychosociale hulp aan slachtoffers en verwanten
• Aandacht voor hulpverleners zelf!!!
• Afhandeling schade en juridische gevolgen
• Verantwoording door bestuurders
• Evaluatie (en bijsturing van het risicobeleid/noodplanning)
, Risicobeleid:
= Def: Voorkomen en beperken van risico’s (en gevolgen) die kunnen leiden tot noodsituaties
• Kernopdracht Overheid
• Ruimtelijke ordening, vergunningen, gezondheidsbeleid…
• Overheid is verantwoordelijk voor algemene beleidsontwikkeling
• Complexiteit staatsstructuur
Rampenbestrijding of noodbeheer:
• Multidisciplinaire activiteit (≠ actoren)
R isico b eleid R am p en b estrij d in g
• Prep
P ro actie P r ev en tie P r ep ar atie B estr ij d in g Nazo r g
arati
e = centraal
• Noodplanning
• Afstemming op risicobeleid
Crisisbeheer:
Rampenbestrijding + risicobeleid
Bestrijkt de volledige veiligheidsketen
Risicobeleid:
Massler: am. Psycholoog
-WAAROM AANDACHT VOOR
VEILIGHEID?
Behoefte aan veiligheid is een basisbehoefte
Maslow
Nood aan regelmaat, orde, stabiliteit, rust, voorspelbaarheid
- Vertrouwen
“Basic Trust”
ROL VAN DE OVERHEID
Belgische grondwet?
• Recht op veiligheid niet expliciet opgenomen
EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden): art.6 Recht op vrijheid én veiligheid
Sinds 1998 bindend voor alle leden van de Raad van Europa
Verdrag betreffende de Europese Unie (art.29)
“Het doel van de unie is erin gelegen de burgers in een ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtvaardigheid een hoog niveau van zekerheid te verschaffen”
-INTEGRALE VEILIGHEID
Op vlak van crisisbeheer:
Integrale aanpak
Aandacht voor zowel proactie, preventie, preparatie, bestrijding en nazorg
,Multidisciplinaire aanpak (geïntegreerde aanpak)
Gecoördineerd optreden van verschillende hulpverleningsdiensten
Nood- en interventieplanning
Integrale aanpak a.d.h.v. veiligheidsketen
1. Proactie:
• Wegnemen van structurele oorzaken
• Ter voorkoming van ontstaan van risico’s
• Ruimtelijke ordening, infrastructuur, verbod op bepaalde activiteiten…
• Gevaarlijke situaties uit te sluiten of tot een minimum te herleiden
• = niet aanvaarden van risico’s
• “Beter voorkomen dan genezen”
• Maar niet alle risico’s kunnen voorkomen worden…
2. Preventie:
• Restrisico’s zo klein mogelijk houden
• Gevolgen van incidenten te beperken
• Maatregelen
• Vb. stewards tijdens grote publieksevenementen
• Vb. preventieve vaccinaties
• Vb. brandveiligheidsvoorschriften
• …
• Maar: risico’s blijven bestaan en zware ongevallen kunnen zich steeds voordoen…
,3. Preparatie:
• Voorbereiden op de bestrijding van ongevallen en rampen
• Planvorming
• Oefenen
• Opleiden
• Aanschaf juist materiaal
• …
• Training!
• Organisatie rampenbestrijding!
Planning! Toetsing! Actualisatie en bijsturing!
4. Bestrijding:
• Aanpak van onveilige situatie
• Hulpverlening uitvoeren
• Gelijktijdig groot aantal activiteiten en processen
• Coördinatie!!!
• Uitgaan van bestaande procedures voor interventies
• Onvermijdelijke chaos
• Gestructureerde, gecoördineerde multidisciplinaire interventie
5. Nazorg:
• Sluitstuk
• Terugkeer naar normale situatie
• Medische/ psychosociale hulp aan slachtoffers en verwanten
• Aandacht voor hulpverleners zelf!!!
• Afhandeling schade en juridische gevolgen
• Verantwoording door bestuurders
• Evaluatie (en bijsturing van het risicobeleid/noodplanning)
, Risicobeleid:
= Def: Voorkomen en beperken van risico’s (en gevolgen) die kunnen leiden tot noodsituaties
• Kernopdracht Overheid
• Ruimtelijke ordening, vergunningen, gezondheidsbeleid…
• Overheid is verantwoordelijk voor algemene beleidsontwikkeling
• Complexiteit staatsstructuur
Rampenbestrijding of noodbeheer:
• Multidisciplinaire activiteit (≠ actoren)
R isico b eleid R am p en b estrij d in g
• Prep
P ro actie P r ev en tie P r ep ar atie B estr ij d in g Nazo r g
arati
e = centraal
• Noodplanning
• Afstemming op risicobeleid
Crisisbeheer:
Rampenbestrijding + risicobeleid
Bestrijkt de volledige veiligheidsketen