Samenvatting Leerpad 6: Neurologische basis functies | Biologische psychologie | Arteveldehogeschool | 2025/26

Leerpad 6: Neurologische basis van functies

0. WAT DOET TRAUMA MET HET BREIN VAN KINDEREN?


Effect chronische stress op ontwikkeling hersenen:
 Kan stresssysteem ontregelen  continu actief ZO constant alert + snel
reageren op prikkels
 Verstoort ontwikkeling denkende deel hersenen (prefrontale cortex)
 emoties, leren, zelfbeheersing!
 Gevoelig: geactiveerd bij onschuldige prikkels  tolerantie kleiner
Voorwaarde hevige stress aankunnen kind:
1) Gesteund door volwassene die ze vertrouwen  helpt veilig voelen +
stress reguleren
Lichaam + stress:
 Stresshormonen (adrenaline, cortisol) komt vrij  maken lichaam snel
klaar om te vechten, vluchten, bevriezen
 Denkende deel uitgeschakeld + instinctieve deel neemt controle
over
 Gerustgesteld? Stresssysteem tot rust
Window of tolerance: bereik waarin persoon stress effectief kan hanteren +
goed functioneert
 ALS stress binnen raam blijft  helder nadenken, leren, emoties beheren
 ALS te hoog, te lang? Buiten window hyperarousal, hypoarousal

Hyperarou = ⬆ hartslag, trille, pijn, prikkelbaar + overspoeld door
sal emoties  agressieve + angstige indruk
Hypoarous = terugtrekken, zich afsluiten, situaties vermijden,
al emotieloos, passief  onbereikbaar
 Vergroten DOOR:
I. Veilige omgeving: betrouwbaar + voorspelbaar
II. Stresssysteem kalmeren: stress reguleren DOOR geruststelling,
ontspanningsoefeningen, rustgevende benadering
III. Herhaalde pos. Ervaringen: veilig om emoties voelen + uitdagingen
omgaan
Ontstaan trauma:
 Wnr ervaring zo overweldigend dat kind intens gevoel angst,
hulpeloosheid, doodsangst ervaren
DOOR eenmalige ernstige gebeurtenis (ongeluk) OF langdurige onveilige
situaties (structurele verwaarlozing, mishandeling)
Ontstaan overgevoelig stresssysteem:
 DOOR langdurige, herhaalde blootstelling aan stress  stresssysteem
ontregeld + continu actief (ook niet-bedreigende situaties)


1