BUSINESS FUNDAMENTALS ...................................................................................... 7
Introductie ........................................................................................................... 7
Deel 1: compliance – je onderneming up & running ................................................. 8
Hoofdstuk 1: van idee naar businessplan ............................................................ 8
I. Probleemstelling ..................................................................................... 8
II. Theorie ................................................................................................... 8
1.1 Missie, visie en waarden ................................................................... 8
1.1.1 Bepaal je missie .............................................................................. 8
1.1.2. Bepaal je visie ................................................................................ 9
1.1.3 Bepaal je bedrijfswaarden ............................................................... 9
1.1.4 Simon Sinek en de Golden Circle ................................................... 10
1.2 Bedrijfsplan ................................................................................... 10
1.2.1 Lean Canvas (LC) .......................................................................... 12
1.2.2 (Sustainable) Business Model Canvas ............................................ 15
1.3 Naamgeving........................................................................................ 18
Hoofdstuk 2: Hoe word ik ondernemer? ............................................................ 21
I. Probleemstelling ................................................................................... 21
II. Theorie ................................................................................................. 21
2.1 Opstartformaliteiten ............................................................................ 21
2.2 Verschillende statuten van zelfstandigen .............................................. 21
2.3 Welke ondernemingsvorm kies ik? ........................................................ 23
2.3.1 Eenmanszaak ............................................................................... 23
2.3.2 Vennootschap .............................................................................. 24
2.3.3 Voor- en nadelen van een eenmanszaak of vennootschap................ 30
2.3.4 Grootte van de vennootschap ........................................................ 30
Hoofdstuk 3: Hoe start ik een eenmanszaak/maatschap? .................................. 32
I. Probleemstelling ................................................................................... 32
II. Theorie ................................................................................................. 32
3.1 Oprichtingsformaliteiten van een eenmanszaak/maatschap .................. 32
3.1.1 Een zakelijke zichtrekening openen ................................................ 33
3.1.2 De (onderhandse) akte opstellen ................................................... 33
3.1.3 Het ondernemingsnummer aanvragen bij de KBO ............................ 34
1
, 3.1.4 Je BTW-hoedanigheid activeren...................................................... 37
3.1.5 De nodige vergunning aanvragen .................................................... 38
3.1.6 Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds................................... 39
3.3 Fiscale verplichtingen .......................................................................... 40
3.3.1 Belastingen .................................................................................. 40
3.3.2 BTW ............................................................................................. 42
3.3.3 Inkomsten- en personenbelasting .................................................. 46
3.4 Boekhoudkundige verplichtingen ......................................................... 51
3.4.1 Enkelvoudige boekhouding ............................................................ 52
3.4.3 Een goede boekhouder of een boekhoudpakket? ............................ 53
3.4.4 Factureren als een pro................................................................... 53
3.5 Hoe verkoop ik vanuit de eenmanszaak? ............................................... 55
3.5.1 Waaruit bestaat je verkoopprijs? .................................................... 55
3.5.2 Wat bepaalt je verkoopprijs? .......................................................... 56
3.6 Vergoeding van de ondernemer ......................................................... 57
3.7 Risico’s ........................................................................................... 57
Hoofdstuk 4: Hoe ga ik van een eenmanszaak naar een vennootschap? .............. 59
I. Probleemstelling ................................................................................... 59
II. Theorie ................................................................................................. 59
4.1 Schrappen van de eenmanszaak .......................................................... 59
4.2 Oprichtingsformaliteiten van een vennootschap.................................... 61
4.2.1 Je vennootschapsvorm kiezen ........................................................ 61
4.2.2 Een zakelijke rekening openen ....................................................... 62
4.2.3 Het financiële plan opstellen ......................................................... 63
4.2.4 Vraag een bankattest aan .............................................................. 66
4.2.5 Akte en statuten opstellen ............................................................. 66
4.2.6 BTW-hoedanigheid activeren ......................................................... 69
4.2.7 Aandelenregister aanleggen .......................................................... 70
4.2.8 UBO-registratie ............................................................................. 70
4.2.9 Vennootschapsbijdragen ............................................................... 70
4.3 De organisatie van een vennootschap ................................................... 71
4.3.1 Het bestuur van een vennootschap ................................................ 71
2
, 4.3.2 Specifieke rollen en comités .......................................................... 74
4.4 Fiscale verplichtingen .......................................................................... 74
4.4.1 Belasting over de toegevoegde waarde: btw .................................... 74
4.4.2 Vennootschapsbelasting ............................................................... 74
4.5 Boekhoudkundige verplichtingen ......................................................... 80
4.5.1 Basisprincipes voor de vennootschap ............................................ 80
4.5.2 Boekhoudkundige vereisten op maat .............................................. 86
4.5.3 Zeer kleine onderneming ............................................................... 87
4.5.4 Microvennootschap ...................................................................... 88
4.5.5 Kleine vennootschap ..................................................................... 89
4.5.6 Grote vennootschap ..................................................................... 89
4.6 Vergoeding van de vennoten en aandeelhouders ................................... 90
4.7 Risicobeheer ...................................................................................... 92
Deel 2: optimaliseren .......................................................................................... 94
Hoofdstuk 5: werking en analyse van de vennootschap ...................................... 94
I. Probleemstelling ................................................................................... 94
II. Theorie: Deel 1 – Financieel beleid in de onderneming ............................. 94
5.1 De jaarrekening ................................................................................... 94
5.2 Financiële analyse van de onderneming................................................ 95
5.2.1 Ratioanalyse................................................................................. 95
5.2.2 Kasstroomanalyse ........................................................................ 98
5.4 De financieringsbehoefte ..................................................................... 99
5.4.1 Lange- of kortetermijnfinancieringsbehoefte ................................... 99
5.4.2 Beslissingscriteria voor de financieringsbeslissing .........................101
5.4.3 Eigen vermogen ...........................................................................101
5.4.4 Vreemd vermogen ........................................................................103
5.4.5 Subsidies ....................................................................................104
III. Theorie: Deel 2 – Managementaccounting in de onderneming .................105
5.5 Basisprincipes van kostencalculatie ....................................................105
5.5.1 Soorten kosten ............................................................................105
5.7 Kostenbeheersing ..............................................................................107
5.7.1 Het budgetteringsproces ..............................................................107
3
, 5.7.2 De verschillenanalyse ..................................................................110
5.8 Verkoopprijsbeslissing ........................................................................112
5.8.1 Cost-based pricing.......................................................................112
5.8.2 Buyer-based pricing .....................................................................112
Hoofdstuk 6: Strategie en marketing ................................................................114
I. Probleemstelling ..................................................................................114
II. Theorie ................................................................................................114
6.1 Bedrijfsstrategie: waarom, wat, hoe? ...................................................115
6.1.1 Missie en visie .............................................................................117
6.1.2 De drie generieke strategieën van Porter ........................................118
6.1.3 Treacy en Wiersema .....................................................................119
6.2 Marketingstrategie: hoe? .....................................................................120
6.2.1 Klantgerichte marketingstrategie ...................................................120
6.2.2 Marketingmix ...............................................................................122
6.2.3 Product .......................................................................................122
6.2.4 Prijs ............................................................................................123
6.2.5 Plaats..........................................................................................123
6.2.6 Promotie .....................................................................................125
6.2.7 Twee extra P’s ..............................................................................126
Hoofdstuk 7: Bedrijfsprocessen en logistiek .....................................................128
I. Probleemstelling ..................................................................................128
II. Theorie ................................................................................................128
7.1 Fundamentals: Logistieklexicon ..........................................................128
7.2 Forecasting – vraagvoorspelling ...........................................................129
7.3 Planningsstrategieën ..........................................................................130
7.3.1 Make to stock (MTS) .....................................................................131
7.3.2 Make to order (MTO) .....................................................................131
7.3.3 Klantenorderontkoppelpunt (KOOP) ..............................................132
7.4 Productiestrategieën ..........................................................................132
7.5 Voorraadbeheer .................................................................................134
7.6 Distributie .........................................................................................134
7.6.1 Distributiekanalen .......................................................................134
4
Introductie ........................................................................................................... 7
Deel 1: compliance – je onderneming up & running ................................................. 8
Hoofdstuk 1: van idee naar businessplan ............................................................ 8
I. Probleemstelling ..................................................................................... 8
II. Theorie ................................................................................................... 8
1.1 Missie, visie en waarden ................................................................... 8
1.1.1 Bepaal je missie .............................................................................. 8
1.1.2. Bepaal je visie ................................................................................ 9
1.1.3 Bepaal je bedrijfswaarden ............................................................... 9
1.1.4 Simon Sinek en de Golden Circle ................................................... 10
1.2 Bedrijfsplan ................................................................................... 10
1.2.1 Lean Canvas (LC) .......................................................................... 12
1.2.2 (Sustainable) Business Model Canvas ............................................ 15
1.3 Naamgeving........................................................................................ 18
Hoofdstuk 2: Hoe word ik ondernemer? ............................................................ 21
I. Probleemstelling ................................................................................... 21
II. Theorie ................................................................................................. 21
2.1 Opstartformaliteiten ............................................................................ 21
2.2 Verschillende statuten van zelfstandigen .............................................. 21
2.3 Welke ondernemingsvorm kies ik? ........................................................ 23
2.3.1 Eenmanszaak ............................................................................... 23
2.3.2 Vennootschap .............................................................................. 24
2.3.3 Voor- en nadelen van een eenmanszaak of vennootschap................ 30
2.3.4 Grootte van de vennootschap ........................................................ 30
Hoofdstuk 3: Hoe start ik een eenmanszaak/maatschap? .................................. 32
I. Probleemstelling ................................................................................... 32
II. Theorie ................................................................................................. 32
3.1 Oprichtingsformaliteiten van een eenmanszaak/maatschap .................. 32
3.1.1 Een zakelijke zichtrekening openen ................................................ 33
3.1.2 De (onderhandse) akte opstellen ................................................... 33
3.1.3 Het ondernemingsnummer aanvragen bij de KBO ............................ 34
1
, 3.1.4 Je BTW-hoedanigheid activeren...................................................... 37
3.1.5 De nodige vergunning aanvragen .................................................... 38
3.1.6 Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds................................... 39
3.3 Fiscale verplichtingen .......................................................................... 40
3.3.1 Belastingen .................................................................................. 40
3.3.2 BTW ............................................................................................. 42
3.3.3 Inkomsten- en personenbelasting .................................................. 46
3.4 Boekhoudkundige verplichtingen ......................................................... 51
3.4.1 Enkelvoudige boekhouding ............................................................ 52
3.4.3 Een goede boekhouder of een boekhoudpakket? ............................ 53
3.4.4 Factureren als een pro................................................................... 53
3.5 Hoe verkoop ik vanuit de eenmanszaak? ............................................... 55
3.5.1 Waaruit bestaat je verkoopprijs? .................................................... 55
3.5.2 Wat bepaalt je verkoopprijs? .......................................................... 56
3.6 Vergoeding van de ondernemer ......................................................... 57
3.7 Risico’s ........................................................................................... 57
Hoofdstuk 4: Hoe ga ik van een eenmanszaak naar een vennootschap? .............. 59
I. Probleemstelling ................................................................................... 59
II. Theorie ................................................................................................. 59
4.1 Schrappen van de eenmanszaak .......................................................... 59
4.2 Oprichtingsformaliteiten van een vennootschap.................................... 61
4.2.1 Je vennootschapsvorm kiezen ........................................................ 61
4.2.2 Een zakelijke rekening openen ....................................................... 62
4.2.3 Het financiële plan opstellen ......................................................... 63
4.2.4 Vraag een bankattest aan .............................................................. 66
4.2.5 Akte en statuten opstellen ............................................................. 66
4.2.6 BTW-hoedanigheid activeren ......................................................... 69
4.2.7 Aandelenregister aanleggen .......................................................... 70
4.2.8 UBO-registratie ............................................................................. 70
4.2.9 Vennootschapsbijdragen ............................................................... 70
4.3 De organisatie van een vennootschap ................................................... 71
4.3.1 Het bestuur van een vennootschap ................................................ 71
2
, 4.3.2 Specifieke rollen en comités .......................................................... 74
4.4 Fiscale verplichtingen .......................................................................... 74
4.4.1 Belasting over de toegevoegde waarde: btw .................................... 74
4.4.2 Vennootschapsbelasting ............................................................... 74
4.5 Boekhoudkundige verplichtingen ......................................................... 80
4.5.1 Basisprincipes voor de vennootschap ............................................ 80
4.5.2 Boekhoudkundige vereisten op maat .............................................. 86
4.5.3 Zeer kleine onderneming ............................................................... 87
4.5.4 Microvennootschap ...................................................................... 88
4.5.5 Kleine vennootschap ..................................................................... 89
4.5.6 Grote vennootschap ..................................................................... 89
4.6 Vergoeding van de vennoten en aandeelhouders ................................... 90
4.7 Risicobeheer ...................................................................................... 92
Deel 2: optimaliseren .......................................................................................... 94
Hoofdstuk 5: werking en analyse van de vennootschap ...................................... 94
I. Probleemstelling ................................................................................... 94
II. Theorie: Deel 1 – Financieel beleid in de onderneming ............................. 94
5.1 De jaarrekening ................................................................................... 94
5.2 Financiële analyse van de onderneming................................................ 95
5.2.1 Ratioanalyse................................................................................. 95
5.2.2 Kasstroomanalyse ........................................................................ 98
5.4 De financieringsbehoefte ..................................................................... 99
5.4.1 Lange- of kortetermijnfinancieringsbehoefte ................................... 99
5.4.2 Beslissingscriteria voor de financieringsbeslissing .........................101
5.4.3 Eigen vermogen ...........................................................................101
5.4.4 Vreemd vermogen ........................................................................103
5.4.5 Subsidies ....................................................................................104
III. Theorie: Deel 2 – Managementaccounting in de onderneming .................105
5.5 Basisprincipes van kostencalculatie ....................................................105
5.5.1 Soorten kosten ............................................................................105
5.7 Kostenbeheersing ..............................................................................107
5.7.1 Het budgetteringsproces ..............................................................107
3
, 5.7.2 De verschillenanalyse ..................................................................110
5.8 Verkoopprijsbeslissing ........................................................................112
5.8.1 Cost-based pricing.......................................................................112
5.8.2 Buyer-based pricing .....................................................................112
Hoofdstuk 6: Strategie en marketing ................................................................114
I. Probleemstelling ..................................................................................114
II. Theorie ................................................................................................114
6.1 Bedrijfsstrategie: waarom, wat, hoe? ...................................................115
6.1.1 Missie en visie .............................................................................117
6.1.2 De drie generieke strategieën van Porter ........................................118
6.1.3 Treacy en Wiersema .....................................................................119
6.2 Marketingstrategie: hoe? .....................................................................120
6.2.1 Klantgerichte marketingstrategie ...................................................120
6.2.2 Marketingmix ...............................................................................122
6.2.3 Product .......................................................................................122
6.2.4 Prijs ............................................................................................123
6.2.5 Plaats..........................................................................................123
6.2.6 Promotie .....................................................................................125
6.2.7 Twee extra P’s ..............................................................................126
Hoofdstuk 7: Bedrijfsprocessen en logistiek .....................................................128
I. Probleemstelling ..................................................................................128
II. Theorie ................................................................................................128
7.1 Fundamentals: Logistieklexicon ..........................................................128
7.2 Forecasting – vraagvoorspelling ...........................................................129
7.3 Planningsstrategieën ..........................................................................130
7.3.1 Make to stock (MTS) .....................................................................131
7.3.2 Make to order (MTO) .....................................................................131
7.3.3 Klantenorderontkoppelpunt (KOOP) ..............................................132
7.4 Productiestrategieën ..........................................................................132
7.5 Voorraadbeheer .................................................................................134
7.6 Distributie .........................................................................................134
7.6.1 Distributiekanalen .......................................................................134
4
