Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Geslaagd! Samenvatting Bronnen en beginselen (objectief recht en publiekrecht)

Beoordeling
-
Verkocht
5
Pagina's
196
Geüpload op
28-06-2026
Geschreven in
2025/2026

Geslaagd in eerste zit! Dit document bevat een uiterst volledige samenvatting van het vak bronnen en beginselen van het recht partim objectief recht & publiekrecht. Deze samenvatting bevat het volledige boek tot in detail, de powerpoints en lesnotities. Het vak wordt gedoceerd door Dirk Van Heule in eerste bachelor aan de universiteit Antwerpen.

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

BRONNEN EN
BEGINSELEN
Objectief recht & publiek recht

Universiteit Antwerpen
Bachelor 1

,Inhoudsopgave
Recht en rechten.............................................................................................................. 8

Objectief recht (= het positief recht).................................................................................9

Subjectief recht................................................................................................................ 9
Begrip................................................................................................................................................... 9
Verscheidenheid aan subjectieve rechten........................................................................................... 10
Wesley Hohfeld................................................................................................................................ 10
Rechtsregels en het subjectieve recht................................................................................................ 10
Hypothetische vorm......................................................................................................................... 10
Het rechtssubject............................................................................................................................. 11
Het rechtsobject.............................................................................................................................. 12
Het rechtsfeit................................................................................................................................... 13
Het rechtsgevolg............................................................................................................................. 13

De normatieve ordening in en van de samenleving als doel van het recht.........................13
De ordening van de samenleving........................................................................................................ 13
Sociale contracttheorieën................................................................................................................ 14
Conclusie......................................................................................................................................... 16
Recht en rechtszekerheid................................................................................................................... 17
De voorwaarden van rechtszekerheid.............................................................................................. 17
Rechtszekerheid, formele rechtsstaat en wetspositivisme...............................................................17
De materiële rechtsstaat................................................................................................................. 19
Recht en rechtvaardigheid.................................................................................................................. 19
Rechtvaardigheid............................................................................................................................. 19
Regelgeoriënteerde rechtvaardigheids- en grondslagentheorieën..................................................21
Wat als recht onrechtvaardig is?..................................................................................................... 32

Een geheel van regels en voorschriften...........................................................................33
De rechtsregel als gedragsregel......................................................................................................... 33
Algemene draagwijdte..................................................................................................................... 33
Verbindend karakter........................................................................................................................ 34
Recht is meer dan de gedragsregels................................................................................................... 36
The Concept of Law......................................................................................................................... 36
Hart-Fuller debate............................................................................................................................ 37
De rechtspraak................................................................................................................................... 38

Uitgevaardigd door of krachtens het maatschappelijk gezag............................................39

Afdwingbaar door of krachtens het maatschappelijk gezag...............................................40
Casus Arbeidsovereenkomst van Tony met brouwerij Schuimend Bier............................................41

De ontwikkeling van het recht.........................................................................................42

De rechtsfamilies............................................................................................................ 42
De Romeinse rechtsfamilie................................................................................................................. 43
1

, De receptie van het Romeinse recht................................................................................................ 43
Van gewoonterecht naar wettenrecht.............................................................................................. 45
Het succes van de wet als rechtsbron.............................................................................................49
De Anglo-Amerikaanse rechtsfamilie.................................................................................................. 50
De angelsaksische periode.............................................................................................................. 50
De ontwikkeling van de common law als rechtersrecht...................................................................51
De ontwikkeling van equity law....................................................................................................... 52
Stare decisis, de bindende precedentenwerking..............................................................................53
De beperkte plaats van wettenrecht................................................................................................ 54

Recht en Godsdienst....................................................................................................... 54
Gedragsregels in godsdienst............................................................................................................... 55
Religieuze rechtsstelsel...................................................................................................................... 55
Godsdienstige regels in seculiere staten............................................................................................. 55
De scheiding van kerk en staat........................................................................................................ 55
Godsdienst als inspiratiebron........................................................................................................... 56
Recht schept ruimte voor godsdienst.............................................................................................. 56

Recht en Moraal............................................................................................................. 58
Het verschil tussen recht en moraal................................................................................................... 58
De verhouding tussen recht en moraal............................................................................................... 59
Spanning.......................................................................................................................................... 59
De niet-problematische verhouding tussen recht en moraal...........................................................59
De problematische verhouding tussen recht en moraal...................................................................59

Recht en sociale zeden...................................................................................................61

Begrip............................................................................................................................ 61

De indeling in rechtstakken............................................................................................. 61
Summa divisio.................................................................................................................................... 62
Privaatrecht..................................................................................................................................... 62
Publiekrecht..................................................................................................................................... 62
Kenmerken en kritiek....................................................................................................................... 62
Traditionele onderverdeling van privaatrecht en publiekrecht........................................................63

Privaatrecht................................................................................................................... 63
Burgerlijk recht................................................................................................................................... 63
Handels- en economisch recht / ondernemingsrecht..........................................................................63
Aard van de regels........................................................................................................................... 63
Gerechtelijk privaatrecht.................................................................................................................... 64
Internationaal privaatrecht................................................................................................................. 65
Sociaal recht....................................................................................................................................... 65
Arbeidsrecht.................................................................................................................................... 65
Socialezekerheidsrecht.................................................................................................................... 66
Sociale bijstand- en welzijnsrecht.................................................................................................... 66

Publiekrecht................................................................................................................... 67


2

, Staatsrecht......................................................................................................................................... 67
Bestuursrecht..................................................................................................................................... 67
Strafrecht............................................................................................................................................ 67
Strafprocesrecht................................................................................................................................. 67
Fiscaal recht........................................................................................................................................ 68
Openbaar financieel recht................................................................................................................... 68
Internationaal publiekrecht................................................................................................................. 68

Materiële bronnen van het recht.....................................................................................69
5 categorieën van materiële bronnen................................................................................................. 69
Politieke bronnen............................................................................................................................. 69
Feitelijke bronnen............................................................................................................................ 69
Ideologische bronnen....................................................................................................................... 69
Rechtsfilosofische en rechtstheoretische bronnen...........................................................................69
Juridische inspiratiebronnen............................................................................................................ 70

Formele bronnen van het recht.......................................................................................70
Zelfstandige en niet-zelfstandige rechtsbronnen................................................................................70
Bindende en gezaghebbende rechtsbronnen......................................................................................70

Begrip............................................................................................................................ 71
De wet in formele en materiële zin..................................................................................................... 71
Wet in materiële zin (inhoud)........................................................................................................... 71
Wet in formele zin (vorm)................................................................................................................ 71
Wetten in formele en Materiële zin vallen niet altijd samen............................................................71
De beginselen van behoorlijke wetgeving........................................................................................... 71
Het democratiebeginsel................................................................................................................... 71
Het beginsel van de rechtstaat........................................................................................................ 72
Het subsidiariteitsbeginsel............................................................................................................... 73
Het gelijkheidsbeginsel.................................................................................................................... 74
De rechtszekerheid en naleefbaarheid van de wet..........................................................................76

De wet als bron van recht...............................................................................................77
Situering............................................................................................................................................. 77
Het federale niveau............................................................................................................................ 78
De grondwet.................................................................................................................................... 78
De wet in formele zin....................................................................................................................... 79
De besluitwet................................................................................................................................... 81
Het koninklijk besluit....................................................................................................................... 81
Het ministerieel besluit en de ministeriële omzendbrief..................................................................82
Het deelstatelijk niveau...................................................................................................................... 82
Het decreet en het bijzonder decreet..............................................................................................83
Ordonnantie..................................................................................................................................... 83
Besluiten op regeringsniveau.......................................................................................................... 83
De samenwerkingsovereenkomst en het gezamenlijk decreet........................................................84
Het provinciale niveau........................................................................................................................ 84
Het gemeentelijk niveau..................................................................................................................... 85
3

, Het bestuurlijke niveau....................................................................................................................... 85
Het niveau van de private regeling..................................................................................................... 86
De privaatrechtelijke overeenkomst................................................................................................ 86
De overeenkomst met algemene rechtsgevolgen............................................................................87
Het internationale niveau................................................................................................................... 88
Het internationaal recht................................................................................................................... 89
Het internationaal verdrag............................................................................................................... 89
Het recht van de Benelux................................................................................................................ 90
Het recht van de Europese Unie...................................................................................................... 91
Het recht van de raad van Europa................................................................................................... 93
Het recht van de verenigde naties................................................................................................... 93

De verhouding tussen de wetten en wetsconflicten..........................................................94
De conflictregels................................................................................................................................. 94
Het hiërarchisch conflict tussen regels met ongelijke rechtskracht....................................................94
Superioriteitsregel........................................................................................................................... 94
Diverse toepassing van de superioriteitsregel.................................................................................95
De verhouding wet, decreet, ordonnantie – internationaal recht.....................................................97
De verhouding wet, decreet, ordonnantie – Grondwet en bijzondere wet......................................101
De verhouding besluit – hogere rechtsregel..................................................................................103
Regels met gelijke rechtskracht van verschillende wetgevers..........................................................103
Regels met gelijke rechtskracht van dezelfde wetgevers.................................................................103
Tijd: De laatste uitgevaardigde rechtsregel heeft voorrang...........................................................103
Draagwijdte: de specifieke wet heeft voorrang op de algemene wet.............................................106
Regels van wetgevers uit verschillende staten.................................................................................107
Voorbeelden...................................................................................................................................... 107
Casus............................................................................................................................................. 107
Casus............................................................................................................................................. 107
Casus............................................................................................................................................. 108
Casus............................................................................................................................................. 108
Casus............................................................................................................................................. 108

Begrip.......................................................................................................................... 109
Rechtspraak: rechtstoepassing of rechtsvorming.............................................................................109
Rechtstoepassing.......................................................................................................................... 110
Rechtsvorming............................................................................................................................... 110
De autonomie van de rechter: relatief, gemaskerd en gevaarlijk.....................................................111
Relatieve autonomie .................................................................................................................... 111
Gemaskerde autonomie ............................................................................................................... 112
Gevaarlijke autonomie? ............................................................................................................... 112

De rechtspraak als bron van recht.................................................................................112
De aard van rechtspraak als rechtsbron........................................................................................... 112
Geen algemeen bindende norm ................................................................................................... 112
Rechtspraak als gezaghebbende rechtsbron ...............................................................................112
Bindende rechtsbron ................................................................................................................... 113
De nationale rechtscolleges.............................................................................................................. 114
Subjectieve contentieux .............................................................................................................. 114

4

, Het objectieve contentieux .......................................................................................................... 115
De internationale rechtscolleges....................................................................................................... 116
Het Benelux Gerechtshof ............................................................................................................. 116
Het Hof van Justitie van de Europese Unie ....................................................................................117
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens .........................................................................117
Het Internationaal Gerechtshof .................................................................................................... 117
Het Internationaal Strafhof .......................................................................................................... 117

Begrip.......................................................................................................................... 118

Rechtsleer als bron van het recht .................................................................................118

Rechtsleer in het positief recht ....................................................................................118

Begrip.......................................................................................................................... 119

De gewoonte als bron van het recht..............................................................................119

De gewoonte in het positieve recht...............................................................................119
De gewoonte in de wet .................................................................................................................... 119
De gewoonte volgens de wet: secundum legem ............................................................................119
De gewoonte naast de wet: praeter legem ....................................................................................120
De gewoonte tegen de wet: contra legem .......................................................................................120

Begrip.......................................................................................................................... 120
Ten aanzien van de staat ............................................................................................................... 121
Ten aanzien van de wetgever ........................................................................................................ 121
Ten aanzien van de rechter ............................................................................................................ 121
Ten aanzien van het bestuur .......................................................................................................... 121
Ten aanzien van de burger ............................................................................................................ 121

De algemene rechtsbeginselen als bron van recht..........................................................122

De algemene rechtsbeginselen in het positieve recht.....................................................122
Algemene rechtsbeginselen in de wet ............................................................................................ 122
Algemene rechtsbeginselen secundum legem ...............................................................................122
Algemene beginselen praeter legem ............................................................................................. 122
Algemene rechtsbeginsel contra legem ......................................................................................... 123

Begrip.......................................................................................................................... 123

De billijkheid als bron van recht....................................................................................123

Billijkheid in het positieve recht....................................................................................123
De billijkheid in de wet ................................................................................................................... 123
De billijkheid secundum legem ...................................................................................................... 124
De billijkheid praeter legem ........................................................................................................... 124

5

, De billijkheid contra legem ............................................................................................................. 124

algemene kenmerken van de belgische staat.................................................................124
de nationale soevereiniteit............................................................................................................... 124
een rechtsstaat................................................................................................................................. 125
de scheiding der machten................................................................................................................. 125
een representatieve en parlementaire democratie...........................................................................125
erfelijke en constitutionele monarchie.............................................................................................. 125
een federale staat............................................................................................................................. 126
staatsvormen................................................................................................................................. 126
België: van unitaire staat naar federale staat................................................................................126
Duaal federalisme.......................................................................................................................... 128
sociale welvaartstaat en duurzame staat......................................................................................... 131

de federale staat.......................................................................................................... 132
het federaal parlement..................................................................................................................... 132
samenstelling federaal parlement................................................................................................. 132
bevoegdheden............................................................................................................................... 134
de koning en de federale regering.................................................................................................... 137
de rechtsprekende functie................................................................................................................ 138

de gemeenschappen en gewesten.................................................................................152
vlaamse gemeenschap..................................................................................................................... 152
brusselse instellingen....................................................................................................................... 153

de inwoners.................................................................................................................. 154
belgen............................................................................................................................................... 154
niet belgen........................................................................................................................................ 155

de rechten en de vrijheden............................................................................................ 158
de bescherming van rechten en vrijheden........................................................................................ 158
het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie..............................................................................159
de persoonlijkheidsrechten............................................................................................................... 160
de vrijheidsrechten........................................................................................................................... 160
de gezins- en familiale rechten......................................................................................................... 161
de vermogensrechten....................................................................................................................... 161
de sociale rechten............................................................................................................................. 161
de politieke rechten.......................................................................................................................... 162
de behoorlijke rechtsbedeling........................................................................................................... 162

de openbare dienst....................................................................................................... 167

de bestuursmiddelen.................................................................................................... 168


6

Documentinformatie

Geüpload op
28 juni 2026
Aantal pagina's
196
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING
€8,99
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF


Ook beschikbaar in voordeelbundel

Thumbnail
Voordeelbundel
Geslaagd! Bronnen en beginselen van het recht
-
5 2026
€ 17,99 Meer info

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
LV2006 Universiteit Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
127
Lid sinds
1 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
27
Laatst verkocht
23 uur geleden

4,7

13 beoordelingen

5
10
4
2
3
1
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen