Hoofdstuk 1: Algemeenheden
Het werkingsmechanisme van btw
Organisaties, ondernemingen ≠ geïsoleerde entiteiten.
Ondernemingen maken deel uit van een netwerk en staan continu in interactie met andere spelers
op de markt
Ondernemingen maken deel uit van een bedrijfskolom
Een bedrijfskolom = een verzameling van bedrijven die zich met de opeenvolgende fasen van
het productieproces bezighouden.
De bedrijfskolom is dus de naam voor de opeenvolgende stappen dat een product doormaakt,
voordat het bij de consument is.
Bij elke fase in het productieproces wordt er waarde toegevoegd aan het product. Dat wil
zeggen dat het meer geschikt wordt gemaakt om te gebruiken door de consument.
=> bedrijfskolom
Wie betaalt uiteindelijk alle btw?
De consument! Hij is de belastingdrager, aangezien hij de btw nergens kan recupereren of
aftrekken. De btw wordt daarom ook een VERBRUIKSBELASTING genoemd; de belasting
die je moet betalen omdat je eindgebruiker/verbruiker van een goed/dienst bent.
Verbruiksbelasting op goederen en diensten (kapper, taxirit,..)
Stapsgewijs geïnd bij elke transactie in de bedrijfskolom o.b.v. de toegevoegde waarde
(Stapsgewijs: de overheid wacht niet tot het product/de dienst zijn eindbestemming bereikt heeft
om de belasting te innen. De inning gebeurt in elke fase van de productie en de distributie, o.b.v.
de aldaar gerealiseerde toegevoegde waarde = gefractioneerde betalingen.)
Ondernemingen zijn de belastingbetalers, maar niet de belastingdragers!
Zij zijn belastingplichtigen; zij hebben de plicht om de belasting (het saldo tussen de betaalde btw aan
de leverancier en de verschuldigde btw) door te storten aan de staat.
Voor btw-plichtigen is de btw dus in principe NOOIT een kostprijselement!! Het btw- mechanisme is
voor de ondernemers dan ook steeds een NULOPERATIE!!
Btw-belastingplichtige handelaar
o Ontvangt btw van zijn klanten en moet die doorstorten aan de staat
(=verschuldigde btw)
o Mag de btw die hij zelf betaald heeft op aankopen in het kader van zijn
economische activiteit aftrekken (= aftrekbare btw)
= Recht op aftrek van voorbelasting
o De afrekening gebeurt aan de hand van (drie)maandelijkse btw-aangiften
Vb. wanneer een particulier een 2de handsauto aan een garagist verkoopt is geen btw verschuldigd.
Omgekeerd wel
1
,Situering btw en essentiële begrippen
Btw-wetgeving hoort tot bij fiscaal recht. Soorten fiscale rechten:
- Personenbelasting - Verpakkingstaksen
- Erfrecht - Registratierechten
- Afvalbelasting - Vennootschapsbelasting
- Accijnzen - OR voorheffing
- Rechtspersonenbelasting - Schenkingsrecht
- Milieuheffingen
Indirecte belastingen: Belasting op eenmalige gebeurtenis of feit. Bv: aankoop van een wagen.
Zoals: btw, accijnzen, milieubelastingen
Directe belastingen: Belasting op een duurzame toestand, een periode. Zoals:
personenbelasting, vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting,
De heffingen worden vastgesteld door de Algemene Administratie van de fiscaliteit (AAFISC). De
inning van de belastingen wordt toevertrouwd aan de algemene administratie van de inning en de
invordering (AAII)
1. Europese belasting
Basis voor de heffing, feitenbelasting
= overdracht van goederen en diensten
1933: afschaffing fiscale grenzen voor alle handelingen tussen de lidstaten
1971: invordering van btw-wetgeving in België. Na de invordering werd de richtlijnen geharmoniseerd door de
Europese Unie
De uitgevaardigde richtlijnen zijn van communautaire rechtsorde. Dat houdt in dat deze richtlijnen,
uitgevaardigd door de Raad op advies van de Commissie, van directe toepassing zijn in de lidstaten. De lidstaten
moeten richtlijnen wel nog omzetten in hun nationale wetgeving.
Geharmoniseerd is ≠ identiek Tarieven: enige vrijheid lidstaten
Examen: welke lidstaat hoort bij EU?
2
, Neutraliteit: heffing van de btw voor btw plichtige fiscaal neutraal zijn, btw-mechanismen is voor de
btw plichtige een 0 operatie, betekent dat je btw ontvangt van de consument en dat moet doorgestort
worden aan de staat. Als je zelf btw moet betalen kun je dat in aftrek brengen.
2. Toepassingsgebied
2.1 belastbare handelingen
a) Binnenland
- Leveringen van goederen en verstrekken van diensten
b) Gemeenschap: 27 lidstaten
- Intracommunautaire handelingen
c) Derde land
- Invoer en uitvoer
Algemene regel: elke lidstaat is bevoegd belastingen te heffen binnen het eigen grondgebied
Levering van goederen en diensten aan Belgische btw onderworpen wanneer onderstaande
voorwaarden voldaan zijn: (Art. 2 Wbtw)
• Op het Belgische grondgebied
• Als zodanig handelend btw-plichtige; Het bedrijf handelt als ondernemer
• Onder bezwarende titel; tegen betaling
Invoer (Art. 3 Wbtw)
Als goederen van buiten de EU in België ingevoerd worden, is btw verschuldigd, ongeacht wie de invoerder is
(particulier of ondernemer).
Intracommunautaire verwerving (Art. 3bis Wbtw)
De Belgische btw enkel van toepassing omdat de koper een btw-plichtige is.
3
, 3. Essentiële begrippen
3.1 belastbaar feit
btw is een feitenbelasting. Feit waardoor de belasting verschuldigd wordt; levering van goederen, prestatie van
diensten, intracommunautaire verwering, invoer
3.2 Tijdstip van opeisbaarheid (oefeningen apart ppt)
Algemene regel: de btw is opeisbaar wanneer het goed geleverd, of de dienst wordt verricht
B2B context (factuur) Btw wordt opeisbaar:
1) Bij uitreiking factuur
2) Bij ontvangst van de betaling vóór de levering én vóór factuur
3) Uiterlijk de 15de van de maand volgend op de maand van levering goed / dienst
B2C context:
Stelsel van dag ontvangsten van toepassing als er geen facturatieverplichting is. Btw wordt opeisbaar bij
betaling door klant
Opeisbaar ten laatste 15de, indienen en betalen ten laatste de 20ste
3.3 Tijdstip van voldoening van de btw
De btw wordt om praktische redenen niet iedere keer voldaan wanneer zij opeisbaar wordt. De btw
moet voldaan worden (betaald worden) uiterlijk de 20ste van de maand die volgt op de betrokken periode
(maand of kwartaal)
3.4 Tijdstip van afdwingbaarheid btw
Algemene uitvoerbare titel, ‘innings- en invorderingsregister’ dat periodiek en op een geautomatiseerde
manier zal worden opgemaakt
4. Denkpatronen:
“Situering btw en essentiële begrippen” oefeningen slide 21 – 28
4
Het werkingsmechanisme van btw
Organisaties, ondernemingen ≠ geïsoleerde entiteiten.
Ondernemingen maken deel uit van een netwerk en staan continu in interactie met andere spelers
op de markt
Ondernemingen maken deel uit van een bedrijfskolom
Een bedrijfskolom = een verzameling van bedrijven die zich met de opeenvolgende fasen van
het productieproces bezighouden.
De bedrijfskolom is dus de naam voor de opeenvolgende stappen dat een product doormaakt,
voordat het bij de consument is.
Bij elke fase in het productieproces wordt er waarde toegevoegd aan het product. Dat wil
zeggen dat het meer geschikt wordt gemaakt om te gebruiken door de consument.
=> bedrijfskolom
Wie betaalt uiteindelijk alle btw?
De consument! Hij is de belastingdrager, aangezien hij de btw nergens kan recupereren of
aftrekken. De btw wordt daarom ook een VERBRUIKSBELASTING genoemd; de belasting
die je moet betalen omdat je eindgebruiker/verbruiker van een goed/dienst bent.
Verbruiksbelasting op goederen en diensten (kapper, taxirit,..)
Stapsgewijs geïnd bij elke transactie in de bedrijfskolom o.b.v. de toegevoegde waarde
(Stapsgewijs: de overheid wacht niet tot het product/de dienst zijn eindbestemming bereikt heeft
om de belasting te innen. De inning gebeurt in elke fase van de productie en de distributie, o.b.v.
de aldaar gerealiseerde toegevoegde waarde = gefractioneerde betalingen.)
Ondernemingen zijn de belastingbetalers, maar niet de belastingdragers!
Zij zijn belastingplichtigen; zij hebben de plicht om de belasting (het saldo tussen de betaalde btw aan
de leverancier en de verschuldigde btw) door te storten aan de staat.
Voor btw-plichtigen is de btw dus in principe NOOIT een kostprijselement!! Het btw- mechanisme is
voor de ondernemers dan ook steeds een NULOPERATIE!!
Btw-belastingplichtige handelaar
o Ontvangt btw van zijn klanten en moet die doorstorten aan de staat
(=verschuldigde btw)
o Mag de btw die hij zelf betaald heeft op aankopen in het kader van zijn
economische activiteit aftrekken (= aftrekbare btw)
= Recht op aftrek van voorbelasting
o De afrekening gebeurt aan de hand van (drie)maandelijkse btw-aangiften
Vb. wanneer een particulier een 2de handsauto aan een garagist verkoopt is geen btw verschuldigd.
Omgekeerd wel
1
,Situering btw en essentiële begrippen
Btw-wetgeving hoort tot bij fiscaal recht. Soorten fiscale rechten:
- Personenbelasting - Verpakkingstaksen
- Erfrecht - Registratierechten
- Afvalbelasting - Vennootschapsbelasting
- Accijnzen - OR voorheffing
- Rechtspersonenbelasting - Schenkingsrecht
- Milieuheffingen
Indirecte belastingen: Belasting op eenmalige gebeurtenis of feit. Bv: aankoop van een wagen.
Zoals: btw, accijnzen, milieubelastingen
Directe belastingen: Belasting op een duurzame toestand, een periode. Zoals:
personenbelasting, vennootschapsbelasting, rechtspersonenbelasting,
De heffingen worden vastgesteld door de Algemene Administratie van de fiscaliteit (AAFISC). De
inning van de belastingen wordt toevertrouwd aan de algemene administratie van de inning en de
invordering (AAII)
1. Europese belasting
Basis voor de heffing, feitenbelasting
= overdracht van goederen en diensten
1933: afschaffing fiscale grenzen voor alle handelingen tussen de lidstaten
1971: invordering van btw-wetgeving in België. Na de invordering werd de richtlijnen geharmoniseerd door de
Europese Unie
De uitgevaardigde richtlijnen zijn van communautaire rechtsorde. Dat houdt in dat deze richtlijnen,
uitgevaardigd door de Raad op advies van de Commissie, van directe toepassing zijn in de lidstaten. De lidstaten
moeten richtlijnen wel nog omzetten in hun nationale wetgeving.
Geharmoniseerd is ≠ identiek Tarieven: enige vrijheid lidstaten
Examen: welke lidstaat hoort bij EU?
2
, Neutraliteit: heffing van de btw voor btw plichtige fiscaal neutraal zijn, btw-mechanismen is voor de
btw plichtige een 0 operatie, betekent dat je btw ontvangt van de consument en dat moet doorgestort
worden aan de staat. Als je zelf btw moet betalen kun je dat in aftrek brengen.
2. Toepassingsgebied
2.1 belastbare handelingen
a) Binnenland
- Leveringen van goederen en verstrekken van diensten
b) Gemeenschap: 27 lidstaten
- Intracommunautaire handelingen
c) Derde land
- Invoer en uitvoer
Algemene regel: elke lidstaat is bevoegd belastingen te heffen binnen het eigen grondgebied
Levering van goederen en diensten aan Belgische btw onderworpen wanneer onderstaande
voorwaarden voldaan zijn: (Art. 2 Wbtw)
• Op het Belgische grondgebied
• Als zodanig handelend btw-plichtige; Het bedrijf handelt als ondernemer
• Onder bezwarende titel; tegen betaling
Invoer (Art. 3 Wbtw)
Als goederen van buiten de EU in België ingevoerd worden, is btw verschuldigd, ongeacht wie de invoerder is
(particulier of ondernemer).
Intracommunautaire verwerving (Art. 3bis Wbtw)
De Belgische btw enkel van toepassing omdat de koper een btw-plichtige is.
3
, 3. Essentiële begrippen
3.1 belastbaar feit
btw is een feitenbelasting. Feit waardoor de belasting verschuldigd wordt; levering van goederen, prestatie van
diensten, intracommunautaire verwering, invoer
3.2 Tijdstip van opeisbaarheid (oefeningen apart ppt)
Algemene regel: de btw is opeisbaar wanneer het goed geleverd, of de dienst wordt verricht
B2B context (factuur) Btw wordt opeisbaar:
1) Bij uitreiking factuur
2) Bij ontvangst van de betaling vóór de levering én vóór factuur
3) Uiterlijk de 15de van de maand volgend op de maand van levering goed / dienst
B2C context:
Stelsel van dag ontvangsten van toepassing als er geen facturatieverplichting is. Btw wordt opeisbaar bij
betaling door klant
Opeisbaar ten laatste 15de, indienen en betalen ten laatste de 20ste
3.3 Tijdstip van voldoening van de btw
De btw wordt om praktische redenen niet iedere keer voldaan wanneer zij opeisbaar wordt. De btw
moet voldaan worden (betaald worden) uiterlijk de 20ste van de maand die volgt op de betrokken periode
(maand of kwartaal)
3.4 Tijdstip van afdwingbaarheid btw
Algemene uitvoerbare titel, ‘innings- en invorderingsregister’ dat periodiek en op een geautomatiseerde
manier zal worden opgemaakt
4. Denkpatronen:
“Situering btw en essentiële begrippen” oefeningen slide 21 – 28
4
