HOOFDSTUK 1 – ORTHOPEDAGOGIE EN MAATSCHAPPIJ
1.1 Inleiding
Maatschappelijke o Economisch
factoren o Politiek-sociaal
o Wetenschappelijk
o Sociaal
Mensbeelden o Cultureel
o Onvolwaardig
o Ongelukkig
o Defect
o Gelijkwaardig
Organisatie van de zorg
– 3500 v.C Prehistorie: de tijd van nomaden en jagers
3500 v.C – 500 Oudheid: de tijd van de Grieken, Romeinen en goden
500 – 1500 Middeleeuwen: de tijd van monniken, ridders en gilden
1500 – 1780 Nieuwe tijd: de tijd van reformatie, ontdekkingsreizen en
uitvindingen
1780 – 1850 Verlichting: de tijd van rationalisme, positivisme en
sensualisme
1850 – 1945 Tijd van militaire conflicten en vernietiging
1945 – Tijd van rehabilitatie, welvaart en verzorgingsstaat
,1.1.1 De vreemde andere
“De beschaving van een samenleving laat zich meten aan de zorg die ze
aan de zwaksten besteedt”(Ghandi, 1869-1948)
o Wie en waarom iemand de status zwak toebedeeld krijgt, wordt mede
bepaald door cultuur, religie, politiek en samenlevingsvorm en – norm
-> Het vreemde in de ander doet ons naar het vreemde in onszelf kijken en
dat reflecteren kan bedreigend zijn (of als bedreigend aanvoelen)
-> Behoudsgezindheid en eenvormigheid als reactie op het vreemde voelt
veiliger dan het vreemde oftewel het onbekende
-> Tegenstellingen (zwart/blank, hollebi/hetro, allochtoon/autochtoon,
gelovig/ongelovig etc.) om ons te distantiëren van het vreemde
1.1.2 Maatschappij en beeldvorming
1.1.3 Mensbeelden
Een mensbeeld is een bepaalde algemeen aanvaarde manier van kijken
naar mensen en wordt beïnvloed door maatschappelijke factoren
o Bepalen de invulling en organisatie van zorg
o Bepaalt ons handelen bv. ten aanzien van bepaalde groepen
, 1.2 Prehistorie
1.2.1 Over(leven) in de prehistorie
Het nomadische bestaan in de prehistorie zorgde voor een natuurlijke selectie
oftewel “Survival of the fittest” (Charles Darwin)
o Zwakkeren en zieken werden achtergelaten of gedood
o Overleven kon enkel bij gratie van de sterksten
Er werd geleidelijk aan plaats gemaakt voor kleine nederzettingen, waarbij
men zelf voedsel begint te produceren
Ontstaan van nieuwe beroepen en gezinsfuncties zoals bv. het stamhoofd
dat beslist over leven en dood en een medicijnman die geneest
1.2.2 Afwezige zorg in de prehistorie
o Gebruik medicinale planten
o Zeldzame vondsten van amputaties of artrose
Gebruik van een magisch/mystiek denkkader om het onverklaarbare mee te
begrijpen en er werden rotsschilderingen gebruikt als bezweringsrituelen
Trepanatie of scheldboring word gezien als oudste chirurgische ingreep en
was een ritueel voor geestenuitdrijving of initiatierites
-> Behandeling van hoofdpijn, epilepsie, schedeltrauma’s, gedragsstoornissen
en mentale stoornissen
1.2.3 Van de prehistorie naar vandaag
Ook in deze tijden zien we de natuurlijke selectie terugkomen in gebieden
van oorlog en ondervoeding
o Terug te zien in de armoede van België want de levensduur zal dalen
als de armoedegraad zal stijgen
1.1 Inleiding
Maatschappelijke o Economisch
factoren o Politiek-sociaal
o Wetenschappelijk
o Sociaal
Mensbeelden o Cultureel
o Onvolwaardig
o Ongelukkig
o Defect
o Gelijkwaardig
Organisatie van de zorg
– 3500 v.C Prehistorie: de tijd van nomaden en jagers
3500 v.C – 500 Oudheid: de tijd van de Grieken, Romeinen en goden
500 – 1500 Middeleeuwen: de tijd van monniken, ridders en gilden
1500 – 1780 Nieuwe tijd: de tijd van reformatie, ontdekkingsreizen en
uitvindingen
1780 – 1850 Verlichting: de tijd van rationalisme, positivisme en
sensualisme
1850 – 1945 Tijd van militaire conflicten en vernietiging
1945 – Tijd van rehabilitatie, welvaart en verzorgingsstaat
,1.1.1 De vreemde andere
“De beschaving van een samenleving laat zich meten aan de zorg die ze
aan de zwaksten besteedt”(Ghandi, 1869-1948)
o Wie en waarom iemand de status zwak toebedeeld krijgt, wordt mede
bepaald door cultuur, religie, politiek en samenlevingsvorm en – norm
-> Het vreemde in de ander doet ons naar het vreemde in onszelf kijken en
dat reflecteren kan bedreigend zijn (of als bedreigend aanvoelen)
-> Behoudsgezindheid en eenvormigheid als reactie op het vreemde voelt
veiliger dan het vreemde oftewel het onbekende
-> Tegenstellingen (zwart/blank, hollebi/hetro, allochtoon/autochtoon,
gelovig/ongelovig etc.) om ons te distantiëren van het vreemde
1.1.2 Maatschappij en beeldvorming
1.1.3 Mensbeelden
Een mensbeeld is een bepaalde algemeen aanvaarde manier van kijken
naar mensen en wordt beïnvloed door maatschappelijke factoren
o Bepalen de invulling en organisatie van zorg
o Bepaalt ons handelen bv. ten aanzien van bepaalde groepen
, 1.2 Prehistorie
1.2.1 Over(leven) in de prehistorie
Het nomadische bestaan in de prehistorie zorgde voor een natuurlijke selectie
oftewel “Survival of the fittest” (Charles Darwin)
o Zwakkeren en zieken werden achtergelaten of gedood
o Overleven kon enkel bij gratie van de sterksten
Er werd geleidelijk aan plaats gemaakt voor kleine nederzettingen, waarbij
men zelf voedsel begint te produceren
Ontstaan van nieuwe beroepen en gezinsfuncties zoals bv. het stamhoofd
dat beslist over leven en dood en een medicijnman die geneest
1.2.2 Afwezige zorg in de prehistorie
o Gebruik medicinale planten
o Zeldzame vondsten van amputaties of artrose
Gebruik van een magisch/mystiek denkkader om het onverklaarbare mee te
begrijpen en er werden rotsschilderingen gebruikt als bezweringsrituelen
Trepanatie of scheldboring word gezien als oudste chirurgische ingreep en
was een ritueel voor geestenuitdrijving of initiatierites
-> Behandeling van hoofdpijn, epilepsie, schedeltrauma’s, gedragsstoornissen
en mentale stoornissen
1.2.3 Van de prehistorie naar vandaag
Ook in deze tijden zien we de natuurlijke selectie terugkomen in gebieden
van oorlog en ondervoeding
o Terug te zien in de armoede van België want de levensduur zal dalen
als de armoedegraad zal stijgen
