Samenvatting: Inleiding tot de Financiële Rapportering en analyse
1. Het belang van de Financiële Verslaggeving
1.1. Financiële overzichten
→Alle ondernemingen stellen jaarlijks financiële overzichten (jaarrekening) op.
→Financiële overzichten bevatten volgende elementen:
- Winst-en verliesrekening (=Resultatenrekening)
o Geeft een overzicht van de opbrengsten, de kosten en de winst/verlies voor het
boekjaar → belangrijke indicator van de winstgevendheid van de onderneming
- Balans:
o Geeft een overzicht op de laatste dag van het boekjaar van de oorsprong en de
besteding van het vermogen
o Wat heeft de onderneming – actief en passief
o Hoe werd de onderneming gefinancierd en welke investeringen zijn er gebeurd
- Toelichting:
o in de toelichting vind de geinteresseerde lezer bijkomende informatie over de
getallen in de balans en resultatenrekening.
o Bv. vervaldata van de schulden die de onderneming heeft
o Gekozen waarderingsmethodes voor voorraden en activa
o →Dus toelichting = gebruik om ook niet-boekhoudkundige informatie publiek te
maken
o Toelichting wordt gecontroleerd door commissaris-revisor of de auditor
- Kasstroomoverzicht:
o Geeft een overzicht van de voornaamste kasstromen binnen een onderneming
(geld dat door de onderneming stroomt)
o Afleiden hoeveel middelen er werden gegenereerd uit de operationele
activiteiten
o Hoeveel werd er geïnvesteerd
o Zijn er schulden terugbetaald? Of schulden aangegaan.
o →is niet verplicht onderdeel van de jaarrekening
- Controleverslag:
o = de verklaring door de commissaris-revisor over de elementen van de
jaarrekening
- Mutatieoverzicht eigen vermogen (IFRS)
o = een apart rapport over dividendbetalingen, uitgifte van nieuwe aandelen en
andere transacties die het eigen vermogen beïnvloeden, met inbegrip van de
nettowinst voor het boekjaar
, →Deze verschillende informatiebronnen worden vaak gebundeld met niet-
boekhoudkundige informatie over groepsactiviteiten (fotos van managers, producten en
installaties, grafieken, strategieën, CSRD,..)→ geeft een totaal beeld van het bedrijf dat
verder gaat dan enkel cijfertjes en helpt ook bij de analyse van de jaarrekening
CSRD*=onderdeel van het duurzame financieringspakket van de europese
commissie, met als doel investeerderst te motiveren om mee te investeren in
duurzame groei van ondernemingen →deze wet verplicht bedrijven om te
rapporteren over hun duurzaamheidsthemas
→waardoor duurzaamheidsinformatie over verschillende bedrijven heen
vergelijkbaar wordt
1.2. Gebruik van de financiële overzichten
→heel wat mensen zijn geïnteresseerd in de informatie die de gepubliceerde financiële
overzichten bevatten → omdat deze een beeld geven van huidige prestaties van ondernemingen
en dus ook een indicatie geven over de toekomst
Zowel intern als extern worden de financiële overzichten gebruikt:
- Externen: aandeelhouders, kredietverstrekkers, werknemers, overheid, rechtbank,
stakeholders,..
o info over bedrijf, prestaties, zicht op toekomst, investeringen,…
o aandeelhouders = eigenaars van een onderneming
▪ stellen geld, machines, gebouwen, patenten,.. aan de onderneming → in
ruil voor aandelen in het bedrijf
▪ mogen deelnemen aan de Algemene vergadering – kan mee beslissen
over de toekomst van het bedrijf door stemrecht uit te oefenen die
verbonden is aan het aandelenbezit
▪ Raad van bestuur aanstellen
▪ Algemene vergadering:
• Financiële overzichten worden voorgesteld, uit de jaarrekening
blijkt of er winst of verlies is gemaakt en hoe dit is bereikt →
aandeelhouders beslissen wat er met het resultaat gebeurd
o Winst:
▪ reserveren voor toekomstige verliezen of
investeringen,
▪ uitkeren aan aandeelhouders (dividend)
▪ uitkeren aan de bestuurders (tantième)
▪ uitkeren aan personeel
▪ overdragen naar het volgende boekjaar
o Verlies:
▪ Overdragen naar het volgende boekjaar
▪ Aandeelhouders nemen het ten laste om de
onderneming niet te belasten
,o Kredietverstrekkers:
▪ 2 groepen:
• Banken en financiële groepen die leningen en kredieten toestaan
o Baseren het al dan wel of niet toestaan van krediet op
basis van de boekhoudkundige informatie die zij
ontvangen van de onderneming
• Obligatielening:
o Geld op halen bij het grote publiek dat op die manier
optreedt als kredietverstrekker
• Leveranciers – zullen voor levering nagaan of de onderneming
kredietwaardig is
o Werknemers:
▪ Externe gebruikers van de boekhoudkundige info
▪ Werknemers worden in de ondernemingsraad vertegenwoordigd door de
vakbonden → belangrijk bij loononderhandelingen, inleveringen en
herstructureringen
o Overheid:
▪ Legt de regels op waaraan de verstrekte informatie moet voldaan
▪ Controleert de informatie door middel van BTW- en belastingcontroles
▪ Op basis van boekhoudkundige info kijken voor overheidssteun of
subsidies
o Rechtbank:
▪ Onderneming kan boekhouding gebruiken als bewijs voor de rechtbank
▪ Aantonen dat bij faillissement geen bedrog, fouten zijn gebeurd,.
▪ Aantonen dat er geen geld/goederen verdwenen zijn
o Stakeholders:
▪ Diverse groepen in de maatschappij die belangstelling hebben voor de
externe informatie:
• Klanten, financiële analisten, concurrenten, de medie,
onderzoekers, brede publiek
▪ elk van deze groepen kan op een bepaald ogenblik inzage krijgen in de
boekhoudkundige gegevens van een onderneming, zij kunnen beroep
doen op de neergelegde jaarrekeningen die vrij beschikbaar zijn
, - Internen: management
o gebruik om beslissingen te maken, beslissen hoe de huidige en toekomstige
nood aan financiële middelen zal voldaan worden: kapitaalsverhoging,
obligatielening, kredieten op korte of lange termijn,.. →elk van deze financiële
middelen heeft voor en nadelen die afgewogen moeten worden →
financieringsbeslissingen
o welke producten zijn winstgevend, welke niet, moeten we zelf produceren of
outsourcen, simulaties maken aan de hand van gegevens uit het verleden en
deze te extrapoleren naar de toekomst → productiebeslissingen
o investeringsbeslissingen – hangen vaak ssamen met productiebeslissingen
o marketingsbeslissingen: welke investeringen leverden het meeste resultaat op,..
→Het gebruik van boekhoudkundige informatie bij het nemen van beslissingen als objectief bij
het opstellen van de jaarrekening lijkt logisch →Toch moet er ook rekening worden gehouden
met het historisch aspect. Er zijn 2 belangrijke modellen op accountinggebied die bepalen hoe
de boekhoudregels worden vastgelegd, hoe een boekhouding wordt uitgevoerd en hoe de
informatie wordt gebruikt: Angelsaksisch model en Continentaal model
Het doel (objectief) van de boekhouding is het geven van betrouwbare en nuttige informatie
zodat gebruikers goede economische beslissingen kunnen nemen.
→Hoewel dit logisch lijkt, moet men ook rekening houden met het feit dat boekhouding
gebaseerd is op historische gegevens (wat in het verleden gebeurd is).
→Daarnaast bestaan er twee belangrijke modellen die bepalen hoe boekhouding wordt gevoerd
en hoe informatie wordt gebruikt:
- het Angelsaksisch model (gericht op investeerders en beslissingen)
- het Continentaal model (gericht op zekerheid en wettelijke regels)
1.3. Het Angelsaksisch Model
- Ontstond in landen zoals VSA, UK, Australië, Canada,..
- Ontstond In vroege 20e eeuw
- Deze landen hadden geen boekhoudwetten.
o Men liet het aan de ondernemingen zelf over om boekhoudregels vast te stellen.
Ondernemingen moesten er zelf voor zorgen dat zij voldoene informatie publiek
maakten om er voor te zorgen dat zij de nodige financiële middelen konden
verzamelen via de beurs of via andere kapitaalverstrekkers.
- Bij ernstige problemen: Wall street Crash, Enron, Worldcom,.. → overheid greep in met
strengere regels → ontstaan van SEC (Securities and Exchange Commission) en SOX
(Sarbanes-Oxley Act) → Bedoeling: verplichten ondernemingen om meer en juistere
informatie publiek te maken.
- Jaarrekening wordt opgesteld in functie van de financiering van het bedrijf, externe
financiers, ontstaan audit
1. Het belang van de Financiële Verslaggeving
1.1. Financiële overzichten
→Alle ondernemingen stellen jaarlijks financiële overzichten (jaarrekening) op.
→Financiële overzichten bevatten volgende elementen:
- Winst-en verliesrekening (=Resultatenrekening)
o Geeft een overzicht van de opbrengsten, de kosten en de winst/verlies voor het
boekjaar → belangrijke indicator van de winstgevendheid van de onderneming
- Balans:
o Geeft een overzicht op de laatste dag van het boekjaar van de oorsprong en de
besteding van het vermogen
o Wat heeft de onderneming – actief en passief
o Hoe werd de onderneming gefinancierd en welke investeringen zijn er gebeurd
- Toelichting:
o in de toelichting vind de geinteresseerde lezer bijkomende informatie over de
getallen in de balans en resultatenrekening.
o Bv. vervaldata van de schulden die de onderneming heeft
o Gekozen waarderingsmethodes voor voorraden en activa
o →Dus toelichting = gebruik om ook niet-boekhoudkundige informatie publiek te
maken
o Toelichting wordt gecontroleerd door commissaris-revisor of de auditor
- Kasstroomoverzicht:
o Geeft een overzicht van de voornaamste kasstromen binnen een onderneming
(geld dat door de onderneming stroomt)
o Afleiden hoeveel middelen er werden gegenereerd uit de operationele
activiteiten
o Hoeveel werd er geïnvesteerd
o Zijn er schulden terugbetaald? Of schulden aangegaan.
o →is niet verplicht onderdeel van de jaarrekening
- Controleverslag:
o = de verklaring door de commissaris-revisor over de elementen van de
jaarrekening
- Mutatieoverzicht eigen vermogen (IFRS)
o = een apart rapport over dividendbetalingen, uitgifte van nieuwe aandelen en
andere transacties die het eigen vermogen beïnvloeden, met inbegrip van de
nettowinst voor het boekjaar
, →Deze verschillende informatiebronnen worden vaak gebundeld met niet-
boekhoudkundige informatie over groepsactiviteiten (fotos van managers, producten en
installaties, grafieken, strategieën, CSRD,..)→ geeft een totaal beeld van het bedrijf dat
verder gaat dan enkel cijfertjes en helpt ook bij de analyse van de jaarrekening
CSRD*=onderdeel van het duurzame financieringspakket van de europese
commissie, met als doel investeerderst te motiveren om mee te investeren in
duurzame groei van ondernemingen →deze wet verplicht bedrijven om te
rapporteren over hun duurzaamheidsthemas
→waardoor duurzaamheidsinformatie over verschillende bedrijven heen
vergelijkbaar wordt
1.2. Gebruik van de financiële overzichten
→heel wat mensen zijn geïnteresseerd in de informatie die de gepubliceerde financiële
overzichten bevatten → omdat deze een beeld geven van huidige prestaties van ondernemingen
en dus ook een indicatie geven over de toekomst
Zowel intern als extern worden de financiële overzichten gebruikt:
- Externen: aandeelhouders, kredietverstrekkers, werknemers, overheid, rechtbank,
stakeholders,..
o info over bedrijf, prestaties, zicht op toekomst, investeringen,…
o aandeelhouders = eigenaars van een onderneming
▪ stellen geld, machines, gebouwen, patenten,.. aan de onderneming → in
ruil voor aandelen in het bedrijf
▪ mogen deelnemen aan de Algemene vergadering – kan mee beslissen
over de toekomst van het bedrijf door stemrecht uit te oefenen die
verbonden is aan het aandelenbezit
▪ Raad van bestuur aanstellen
▪ Algemene vergadering:
• Financiële overzichten worden voorgesteld, uit de jaarrekening
blijkt of er winst of verlies is gemaakt en hoe dit is bereikt →
aandeelhouders beslissen wat er met het resultaat gebeurd
o Winst:
▪ reserveren voor toekomstige verliezen of
investeringen,
▪ uitkeren aan aandeelhouders (dividend)
▪ uitkeren aan de bestuurders (tantième)
▪ uitkeren aan personeel
▪ overdragen naar het volgende boekjaar
o Verlies:
▪ Overdragen naar het volgende boekjaar
▪ Aandeelhouders nemen het ten laste om de
onderneming niet te belasten
,o Kredietverstrekkers:
▪ 2 groepen:
• Banken en financiële groepen die leningen en kredieten toestaan
o Baseren het al dan wel of niet toestaan van krediet op
basis van de boekhoudkundige informatie die zij
ontvangen van de onderneming
• Obligatielening:
o Geld op halen bij het grote publiek dat op die manier
optreedt als kredietverstrekker
• Leveranciers – zullen voor levering nagaan of de onderneming
kredietwaardig is
o Werknemers:
▪ Externe gebruikers van de boekhoudkundige info
▪ Werknemers worden in de ondernemingsraad vertegenwoordigd door de
vakbonden → belangrijk bij loononderhandelingen, inleveringen en
herstructureringen
o Overheid:
▪ Legt de regels op waaraan de verstrekte informatie moet voldaan
▪ Controleert de informatie door middel van BTW- en belastingcontroles
▪ Op basis van boekhoudkundige info kijken voor overheidssteun of
subsidies
o Rechtbank:
▪ Onderneming kan boekhouding gebruiken als bewijs voor de rechtbank
▪ Aantonen dat bij faillissement geen bedrog, fouten zijn gebeurd,.
▪ Aantonen dat er geen geld/goederen verdwenen zijn
o Stakeholders:
▪ Diverse groepen in de maatschappij die belangstelling hebben voor de
externe informatie:
• Klanten, financiële analisten, concurrenten, de medie,
onderzoekers, brede publiek
▪ elk van deze groepen kan op een bepaald ogenblik inzage krijgen in de
boekhoudkundige gegevens van een onderneming, zij kunnen beroep
doen op de neergelegde jaarrekeningen die vrij beschikbaar zijn
, - Internen: management
o gebruik om beslissingen te maken, beslissen hoe de huidige en toekomstige
nood aan financiële middelen zal voldaan worden: kapitaalsverhoging,
obligatielening, kredieten op korte of lange termijn,.. →elk van deze financiële
middelen heeft voor en nadelen die afgewogen moeten worden →
financieringsbeslissingen
o welke producten zijn winstgevend, welke niet, moeten we zelf produceren of
outsourcen, simulaties maken aan de hand van gegevens uit het verleden en
deze te extrapoleren naar de toekomst → productiebeslissingen
o investeringsbeslissingen – hangen vaak ssamen met productiebeslissingen
o marketingsbeslissingen: welke investeringen leverden het meeste resultaat op,..
→Het gebruik van boekhoudkundige informatie bij het nemen van beslissingen als objectief bij
het opstellen van de jaarrekening lijkt logisch →Toch moet er ook rekening worden gehouden
met het historisch aspect. Er zijn 2 belangrijke modellen op accountinggebied die bepalen hoe
de boekhoudregels worden vastgelegd, hoe een boekhouding wordt uitgevoerd en hoe de
informatie wordt gebruikt: Angelsaksisch model en Continentaal model
Het doel (objectief) van de boekhouding is het geven van betrouwbare en nuttige informatie
zodat gebruikers goede economische beslissingen kunnen nemen.
→Hoewel dit logisch lijkt, moet men ook rekening houden met het feit dat boekhouding
gebaseerd is op historische gegevens (wat in het verleden gebeurd is).
→Daarnaast bestaan er twee belangrijke modellen die bepalen hoe boekhouding wordt gevoerd
en hoe informatie wordt gebruikt:
- het Angelsaksisch model (gericht op investeerders en beslissingen)
- het Continentaal model (gericht op zekerheid en wettelijke regels)
1.3. Het Angelsaksisch Model
- Ontstond in landen zoals VSA, UK, Australië, Canada,..
- Ontstond In vroege 20e eeuw
- Deze landen hadden geen boekhoudwetten.
o Men liet het aan de ondernemingen zelf over om boekhoudregels vast te stellen.
Ondernemingen moesten er zelf voor zorgen dat zij voldoene informatie publiek
maakten om er voor te zorgen dat zij de nodige financiële middelen konden
verzamelen via de beurs of via andere kapitaalverstrekkers.
- Bij ernstige problemen: Wall street Crash, Enron, Worldcom,.. → overheid greep in met
strengere regels → ontstaan van SEC (Securities and Exchange Commission) en SOX
(Sarbanes-Oxley Act) → Bedoeling: verplichten ondernemingen om meer en juistere
informatie publiek te maken.
- Jaarrekening wordt opgesteld in functie van de financiering van het bedrijf, externe
financiers, ontstaan audit
