Samenvatting Statistiek | Gegevensverwerking & Kansrekening | Hogeschool Gent | 2025/26

Statistiek


Hoofdstuk 1: gegevens verwerken



1. Gegevens verzamelen



Doel van statistiek

 Op basis van beperkte data (steekproef) voorspellingen maken over
populatie
 Statistische gevolgtrekking
 Nemen van beslissingen
 Enige onzekerheid: nooit 100% zeker!
 In essentie: massa aan data verzamelen, organiseren & comprimeren in
“statistische getallen
 Vervolgens: getallen interpreteren & verklaren en gebruiken ter
ondersteuning van hypothesen


4 stappen in het proces

1. Beschrijvende statistiek
2. Kansrekening: de kans dat iets waar of onwaar is
3. Verklarende statistiek
4. Hypothesetesten



Begrippen

Populatie Verzameling van alle te bestuderen objecten waarop het
onderzoek betrekking heeft
Bv. Alle inwoners van België, woonhuizen/appartementen
in Vlaanderen
Steekproef Deelverzameling van populatie – aantal elementen =
omvang n
 Doelgroep waaruit we informatie gaan halen
 Selectie steekproef gebeurt ONWILLEKEURIG
o Steekproef = weerspiegeling van populatie
Bv. Selectie van 1500 Belgen, studie van 300
appartementen in Vlaanderen
Variabelen De kenmerken die bij de elementen van de populatie
onderzocht worden
 Wordt geselecteerd op basis van het onderzoek en
de onderzoeksvraag
 Alle variabelen wordt opgenomen in een
datamatrix
Bv. Lengte, geboortegewicht, prijs
Statistische Schatting, verspelling, besluit of andere generalisatie op
gevolgtrekking basis van de gemaakt waarneming voor de volledige
populatie
Betrouwbaarheidsm De mate van onzekerheid die gepaard gaat met de


1

, Statistiek


aat statische gevolgtrekking


1.1Steekproef en populatie



Verzameling van gegevens

 Manier van verzamelen van gegeven is afhankelijk van het soort
onderzoeken
 3 soorten
1. Enquête
o Vragenformulier + registratie antwoorden
2. Observatieonderzoek
o Observatie in de natuurlijke omgeving van de populatie/ steekproef
 Hoe de date evolueert doorheen de tijd
o Registratie relevante variabelen
o = passief leren  je hebt de variabelen niet onder controle
3. Experiment
o Onderzoeker legt een handeling op aan de te onderzoeken eenheden
o Voordeel: onderzoeker creëert zelf condities waaronder het
experiment plaatsvindt
o Actief leren  je hebt de variabelen onder controle, staan vast

 Je moet 4 belangrijke zaken bij het verzamelen van gegevens
1. Onderzoek operationeel definiëren
o Beoogde populatie moet operationeel gedefinieerd zijn
Het moet duidelijk zijn wie of wat ertoe behoort
o Hierbij moet steekproefkader overeenkomen met de populatie

2. Opstellen van steekproefkader
Administratieve weergave van de populatie
o Als deze niet alle doelelementen bevat, kunnen
 Bepaalde elementen niet deel uitmaken van de steekproef
 Bepaalde elementen uit steekproefkader niet tot de populatie




behoren



2

, Statistiek




3. Aselecte steekproef
 Representatieve steekproef = aselecte steekproef
Alle elementen in de populatie hebben een gelijke kans om in de
steekproef terecht te komen
o Steekproef moet overeenkomen met populatie (als evenveel
mannen als vrouwen in de populatie, moeten er ook evenveel
mannen als vrouwen in de steekproef zitten)
 Mag NIET onzuiver of gebiased zijn
 Niet- representatieve steekproef = selecte steekproef
o Dit kan leiden tot bias
Sommige elementen hebben meer kans om in de steekproef te
komen dan andere
 Randomisatie
o Methode voor het trekken van een aselecte steekproef
o De populatie-elementen die deel gaan uitmaken van de populatie
worden willekeurig geloot

4. Betrouwbaarheid
 Steekproef moet betrouwbaar zijn
 Betrouwbaarheid van een steekproef
o Steekproef is betrouwbaar als: bij herhaling van de
steekproeftrekking globaal dezelfde resultaten worden verkregen
o De betrouwbaarheid wordt bepaald door
 De steekproefomvang/ steekproefgrootte
De omvang/ grootte van de steekproef
- Hoe kleiner de steekproef, hoe minder betrouwbaar (Bij
toeval 3 duurste villa’s geselecteerd voor
vastgoedonderzoek)
- Hoe groter de steekproef, hoe betrouwbaarder (is moeilijk
en problematisch)
 De variabiliteit van de onderzochte eigenschap in de populatie




3

, Statistiek




1.2Variabelen
 De kenmerken of karakteristieken die bij de elementen van de
populatie onderzocht worden
 De variabele heeft 2 kenmerken op type en schaal
 Uitkomst is afhankelijk van de eigenschap die onderzocht wordt



Typen variabelen

 2 TYPEN variabelen
1. Kwalitatieve variabele
 Eigenschappen/ aanduidingen
o Uitkomsten zijn niet-numerieke waarden
 Vb. kleur, operator, meetmethode, land, namen)

2. Kwantitatieve variabele
 Uitkomsten zijn numerieke waarden
 2 typen kwantitatieve variabelen
1. Discrete variabelen (= natuurlijke getallen)
 Kan een eindig of een aftelbaar oneindig aantal verschillende
waarden aannemen (het aantal ogen van een worp met een
dobbelsteen, aantal kinderen in een gezin)
 Een aantal is ALTIJD discreet!
2. Continue variabelen (= kommagetallen)
Waardenbereik ligt binnen een interval (tijd, afstand, gewicht)



Schaal van variabele

 4 types
1. Nominale schaal Kwalitatieve variabelen
2. Ordinale schaal
3. Kwantitatieve schaal
Kwantitatieve variabelen
4. Kwalitatieve schaal



4