Maatschappij blok 1
Hoofdstuk 1: De sociologie als wetenschap
Sociologie: wetenschap die het samenleven van mensen binnen grotere en
kleinere verbanden bestudeert (onderwerp vd studie en wetenschappelijke
aspect zijn belangrijk)
Wordt gezien als gedragswetenschap die bestudeert hoe mensen
met elkaar omgaan in een samenleving en welke gedragspatronen,
structuren en bindende opvattingen er ontstaan en veranderen
Taken socioloog
- Relatienetwerken die mensen vormen doorzichtiger maken en
zorgen dat de mensen die erdoor gevormd worden niet volledig blind
worden door en voor deze relatienetwerken
- Mensen oog laten krijgen op wat hun id samenleving voorvalt en
kunnen interpreteren en ordenen
Dus mensen verband laten zien tss eigen persoonlijke ervaringen en
problemen en de algemeen maatschappelijke omstandigheden
Deeltaken socioloog
1. Empirisch-analytische taak
- Verzamelen van betrouwbare kennis over de
samenlevingsvormen, organisaties, relatienetwerken… waarin
mensen leven
- In beeld brengen van en inzicht verwerven over de
samenhangen die zich voordoen (interdependenties) en vat
krijgen op de regelmaten en oorzaak-gevolgrelaties
- Niet tevreden met losse feiten, maar zoeken naar
samenhangen en verbanden
,Bij onderzoek volgt hij deze cyclus:
- Begint bij oriënteren:
- Verschijnsel of gebeurtenis kiezen, verkennen en beschrijven
- Overgaan tot formuleren ve onderzoeksdoel en
onderzoeksvraag
- Richten:
- Stilstaan bij hoe er data verzameld kan worden
- Welke waarnemingen en bevragingen zijn nodig en hoe en bij
wie worden ze uitgevoerd
- Plannen
- Alles wordt gepland in een onderzoeksplan alvorens data te
verzamelen
- Analyseren en concluderen
- Data verwerken tot resultaten en conclusies eraan verbinden
- Rapporteren en presenteren
- Ook de evaluatie vh onderzoek
Opm: Auguste Comte was grote voorstander van sociologie als empirische
wetenschap: sociologie moest zich baseren op waarneembare feiten, er
werd gekeken of uitspraken en theorieën waar of onwaar zijn dmv
verificatie of falsificatie
Houdingen vd socioloog bij deze taak:
- Objectiviteit: nauwkeurig beschrijven hoe hij tot zijn bevindingen is
gekomen
- Belangstelling voor samenhang: streven naar een zo volledig
mogelijk beeld vd samenleving als geheel door steeds mogelijkheid
open te laten dat dingen anders kunnen zijn dan dat ze lijken
,Interdependenties: verbanden tss menselijke gedragingen, sociale
verschijnselen en maatschappelijke structuur/situatie en cultuur
Bemoeilijkt door:
- De levende samenleving: samenleving is geen vaststaan gegeven
(altijd in ontwikkeling & veranderd voortdurend)
- Invloed van sociologische kennis op de samenleving: sociologen
maken zelf deel uit vd samenleving dus kunnen deze ook
beïnvloeden
- Self-fulfilling en self-destroying prophecy (voorspellingen)
spelen een rol
- De socioloog gevormd door de samenleving: sociologen worden
gevormd door hun sociale omgeving (blik wordt gekleurd door die
samenleving en dus selectief)
Dus kritisch blijven kijken naar resultaten
De reactie van mensen op een uitspraak bepalen het resultaat
, 2. Kritische taak
- Socioloog die kritische taak opneemt: mythejager die dmv
feitelijke waarnemingen, onbewezen voorstellingen en
schijnverklaringen probeert te ontmaskeren
- Socioloog moet perspectief ve buitenstaander kunnen
aannemen
- Vanaf de rand vd samenleving naar binnen kijken (dus ook
rekening houden met empirisch-analytische taak)
Kan vanuit:
- Wij-perspectief: gaat uit van waarneming, beleving en bedoelingen
vd leden zelf vd bestudeerde samenleving of groepering
Blijft beperkt: mensen kunnen niet meer vertellen dan wat zij zien en
bedoelen en waarvan ze bewust zijn
- Zij-perspectief: perspectief vd buitenstaander
Hierdoor kan hij dingen zien die de leden vd samenleving niet meer
kunnen of willen zien
Houding bij deze taak:
- Afstandelijke betrokkenheid: zich letterlijk ad rand opstellen zodat
ook het vanzelfsprekende gezien kan worden (losmaken van
belangen en vooringenomenheden die de interpretatie vd sociale
werkelijkheid id weg staan)
- Waardevrij zijn: scheiding maken tss wat hij op de grond van zijn
waarden wenselijk of onwenselijk vindt ad ene kant en wat hij
feitelijk vaststelt ad andere kant
- Respect: als hij wordt geconfronteerd met een onbegrijpelijke
gewoonte, besluit hij dat zijn begripsvermogen tekort schiet, niet dat
mensen stom zijn (ook belangrijk in te leven id situatie vd mensen)
3. Praktische taak
- Nadenken of de vraag/resultaten wel nuttig zijn voor de
mensen id samenleving
- Opgedane kennis tot bij de mensen brengen (overdracht &
gebruik)
- Socioloog is verantwoordelijk voor verspreiding en ter
beschikking stellen vd opgedane kennis en inzichten via
onderwijs en media
Hoofdstuk 1: De sociologie als wetenschap
Sociologie: wetenschap die het samenleven van mensen binnen grotere en
kleinere verbanden bestudeert (onderwerp vd studie en wetenschappelijke
aspect zijn belangrijk)
Wordt gezien als gedragswetenschap die bestudeert hoe mensen
met elkaar omgaan in een samenleving en welke gedragspatronen,
structuren en bindende opvattingen er ontstaan en veranderen
Taken socioloog
- Relatienetwerken die mensen vormen doorzichtiger maken en
zorgen dat de mensen die erdoor gevormd worden niet volledig blind
worden door en voor deze relatienetwerken
- Mensen oog laten krijgen op wat hun id samenleving voorvalt en
kunnen interpreteren en ordenen
Dus mensen verband laten zien tss eigen persoonlijke ervaringen en
problemen en de algemeen maatschappelijke omstandigheden
Deeltaken socioloog
1. Empirisch-analytische taak
- Verzamelen van betrouwbare kennis over de
samenlevingsvormen, organisaties, relatienetwerken… waarin
mensen leven
- In beeld brengen van en inzicht verwerven over de
samenhangen die zich voordoen (interdependenties) en vat
krijgen op de regelmaten en oorzaak-gevolgrelaties
- Niet tevreden met losse feiten, maar zoeken naar
samenhangen en verbanden
,Bij onderzoek volgt hij deze cyclus:
- Begint bij oriënteren:
- Verschijnsel of gebeurtenis kiezen, verkennen en beschrijven
- Overgaan tot formuleren ve onderzoeksdoel en
onderzoeksvraag
- Richten:
- Stilstaan bij hoe er data verzameld kan worden
- Welke waarnemingen en bevragingen zijn nodig en hoe en bij
wie worden ze uitgevoerd
- Plannen
- Alles wordt gepland in een onderzoeksplan alvorens data te
verzamelen
- Analyseren en concluderen
- Data verwerken tot resultaten en conclusies eraan verbinden
- Rapporteren en presenteren
- Ook de evaluatie vh onderzoek
Opm: Auguste Comte was grote voorstander van sociologie als empirische
wetenschap: sociologie moest zich baseren op waarneembare feiten, er
werd gekeken of uitspraken en theorieën waar of onwaar zijn dmv
verificatie of falsificatie
Houdingen vd socioloog bij deze taak:
- Objectiviteit: nauwkeurig beschrijven hoe hij tot zijn bevindingen is
gekomen
- Belangstelling voor samenhang: streven naar een zo volledig
mogelijk beeld vd samenleving als geheel door steeds mogelijkheid
open te laten dat dingen anders kunnen zijn dan dat ze lijken
,Interdependenties: verbanden tss menselijke gedragingen, sociale
verschijnselen en maatschappelijke structuur/situatie en cultuur
Bemoeilijkt door:
- De levende samenleving: samenleving is geen vaststaan gegeven
(altijd in ontwikkeling & veranderd voortdurend)
- Invloed van sociologische kennis op de samenleving: sociologen
maken zelf deel uit vd samenleving dus kunnen deze ook
beïnvloeden
- Self-fulfilling en self-destroying prophecy (voorspellingen)
spelen een rol
- De socioloog gevormd door de samenleving: sociologen worden
gevormd door hun sociale omgeving (blik wordt gekleurd door die
samenleving en dus selectief)
Dus kritisch blijven kijken naar resultaten
De reactie van mensen op een uitspraak bepalen het resultaat
, 2. Kritische taak
- Socioloog die kritische taak opneemt: mythejager die dmv
feitelijke waarnemingen, onbewezen voorstellingen en
schijnverklaringen probeert te ontmaskeren
- Socioloog moet perspectief ve buitenstaander kunnen
aannemen
- Vanaf de rand vd samenleving naar binnen kijken (dus ook
rekening houden met empirisch-analytische taak)
Kan vanuit:
- Wij-perspectief: gaat uit van waarneming, beleving en bedoelingen
vd leden zelf vd bestudeerde samenleving of groepering
Blijft beperkt: mensen kunnen niet meer vertellen dan wat zij zien en
bedoelen en waarvan ze bewust zijn
- Zij-perspectief: perspectief vd buitenstaander
Hierdoor kan hij dingen zien die de leden vd samenleving niet meer
kunnen of willen zien
Houding bij deze taak:
- Afstandelijke betrokkenheid: zich letterlijk ad rand opstellen zodat
ook het vanzelfsprekende gezien kan worden (losmaken van
belangen en vooringenomenheden die de interpretatie vd sociale
werkelijkheid id weg staan)
- Waardevrij zijn: scheiding maken tss wat hij op de grond van zijn
waarden wenselijk of onwenselijk vindt ad ene kant en wat hij
feitelijk vaststelt ad andere kant
- Respect: als hij wordt geconfronteerd met een onbegrijpelijke
gewoonte, besluit hij dat zijn begripsvermogen tekort schiet, niet dat
mensen stom zijn (ook belangrijk in te leven id situatie vd mensen)
3. Praktische taak
- Nadenken of de vraag/resultaten wel nuttig zijn voor de
mensen id samenleving
- Opgedane kennis tot bij de mensen brengen (overdracht &
gebruik)
- Socioloog is verantwoordelijk voor verspreiding en ter
beschikking stellen vd opgedane kennis en inzichten via
onderwijs en media
