Samenvatting Verbintenissenrecht
Week 1: Totstandkoming van de overeenkomst en vertegenwoordiging
Begrippen verbintenissenrecht
- Rechtsfeit → Een feit waaraan de wet gevolgen verbindt.
a. Handelingen → Ontstaan door menselijk toedoen
1. Rechtshandelingen → Een handeling gericht op een
rechtsgevolg.
- Eenzijdige rechtshandeling → Tot 1 persoon gerichte
rechtshandeling (bijv. opzeggen
arbeidsovereenkomst), of een niet-gerichte
rechtshandeling (bijv. opstellen testament).
- Meerzijdige rechtshandeling → 2 personen verrichten een
rechtshandeling.
2. Niet-rechtshandeling → Een handeling die niet is gericht op een
rechtsgevolg.
- Onrechtmatige daad art. 6:162 BW
b. Blote rechtsfeiten → Doen zich voor zonder menselijke gedraging (bijv.
overlijden)
- Overeenkomst art. 6:213 BW → Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij
een partij tegenover een andere partij een verbintenis aangaat.
- Verbintenis → Een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen 2 of meer
personen, op grond waarvan 1 jegens de ander tot een prestatie verplicht
is en de ander tot prestatie is gerechtigd.
a. Opeisbaarheid → Verbintenis is een verplichting die door middel van
een vorderingsrecht direct kan worden opgeëist.
b. Natuurlijke verbintenis → Kan niet via de rechter worden afgedwongen
art. 6:3 lid 1 BW. Soorten:
1. Wanneer de wet of een rechtshandeling aan een verbintenis de
afdwingbaarheid onthoudt art. 6:3 lid 2 sub a BW.
2. Wanneer iemand jegens een ander een dringende morele verplichting
heeft art. 6:3 lid 2 sub b BW.
Totstandkoming van de rechtshandeling
- Definitie art. 3:33 BW → Een op een rechtsgevolg gerichte wil, die zich door
een verklaring heeft geopenbaard.
- Vorm en werking van de verklaring art. 3:37 BW:
a. De verklaring is vormvrij (lid 1)
b. Ontvangsttheorie (lid 3) → De verklaring heeft pas werking als deze de
ontvanger heeft bereikt.
c. Wanneer een door de afzender aangewezen persoon of middel de verklaring
onjuist heeft overgebracht, dan geldt dit voor de ontvanger als verklaring van
de afzender, ondanks dat de verklaring onjuist is (lid 4).
d. Een verklaring kan worden ingetrokken zolang de intrekking de ontvanger
eerder of gelijktijdig met de ingetrokken verklaring bereikt (lid 5).
- Discrepantie tussen wil en verklaring → Uitgangspunt is dat, indien wil en verklaring
niet met elkaar overeenstemmen, er géén rechtshandeling tot stand komt.
, a. HR Bunde/Erckens → Inhoud van de verklaring wordt door partijen
verschillend opgevat. Hoofdregel is dan dat er geen overeenkomst
tot stand is gekomen. Tenzij een van de partijen er gerechtvaardigd
op mocht vertrouwen dat zijn/haar uitleg juist wasa.
b. Geestelijke stoornis art. 3:34 BW
1. Vereisten:
- Het bestaan van een geestelijke stoornis
- Een verband tussen de stoornis en de verklaring
a. De verklaring werd onder invloed van de stoornis
gedaan of;
b. De stoornis belette een redelijke waardering van de
belangen
2. Indien de rechtshandeling nadelig was voor de geestelijk gestoorde
dan wordt het vermoeden aangenomen dat de rechtshandeling onder
invloed van de stoornis is verricht.
c. Gerechtvaardigd vertrouwen / Wilsvertrouwensleer art. 3:35 BW → Indien
iemand erop mocht vertrouwen dat wil en verklaring wel in
overeenstemming zijn, komt er wel een rechtshandeling tot stand.
1. Vereisten:
- Schijn gewekt
- Subjectief vertrouwen wederpartij
- Objectief gerechtvaardigd vertrouwen
2. Goede trouw art. 3:11 BW → Een persoon kende bepaalde
feiten niet, maar hoefde deze ook niet te kennen. Je mag er
echter niet zomaar vanuit gaan dat wil en verklaring met
elkaar overeenstemmen. Daar geldt een onderzoeksplicht
voor.
- HR Hajziani → Een werkgever mag er niet zomaar vanuit
gaan dat een buitenlandse werknemer zich bewust is
dat hij terstond en zonder daar verder over te hoeven
nadenken tekent voor ontslag.
3. Redelijk en billijkheid HR Westhoff/Spronsen → Wanneer er sprake is
van ernstige gevolgen van een rechtshandeling voor de ene partij en
minimaal of geen nadeel voor diens wederpartij is een beroep op de
wilsvertrouwensleer niet redelijk en billijk.
- Wilsgebreken
a. Bedreiging art. 3:44 lid 2 BW
b. Bedrog art. 3:44 lid 3 BW
c. Misbruik van omstandigheden art. 3:44 lid 4 BW
d. Dwaling art. 6:228 BW
Totstandkoming van de overeenkomst
- Definitie art. 6:217 BW → Een overeenkomst komt tot stand door een
aanbod en een aanvaarding daarvan.
- Aanbod
Week 1: Totstandkoming van de overeenkomst en vertegenwoordiging
Begrippen verbintenissenrecht
- Rechtsfeit → Een feit waaraan de wet gevolgen verbindt.
a. Handelingen → Ontstaan door menselijk toedoen
1. Rechtshandelingen → Een handeling gericht op een
rechtsgevolg.
- Eenzijdige rechtshandeling → Tot 1 persoon gerichte
rechtshandeling (bijv. opzeggen
arbeidsovereenkomst), of een niet-gerichte
rechtshandeling (bijv. opstellen testament).
- Meerzijdige rechtshandeling → 2 personen verrichten een
rechtshandeling.
2. Niet-rechtshandeling → Een handeling die niet is gericht op een
rechtsgevolg.
- Onrechtmatige daad art. 6:162 BW
b. Blote rechtsfeiten → Doen zich voor zonder menselijke gedraging (bijv.
overlijden)
- Overeenkomst art. 6:213 BW → Een meerzijdige rechtshandeling, waarbij
een partij tegenover een andere partij een verbintenis aangaat.
- Verbintenis → Een vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen 2 of meer
personen, op grond waarvan 1 jegens de ander tot een prestatie verplicht
is en de ander tot prestatie is gerechtigd.
a. Opeisbaarheid → Verbintenis is een verplichting die door middel van
een vorderingsrecht direct kan worden opgeëist.
b. Natuurlijke verbintenis → Kan niet via de rechter worden afgedwongen
art. 6:3 lid 1 BW. Soorten:
1. Wanneer de wet of een rechtshandeling aan een verbintenis de
afdwingbaarheid onthoudt art. 6:3 lid 2 sub a BW.
2. Wanneer iemand jegens een ander een dringende morele verplichting
heeft art. 6:3 lid 2 sub b BW.
Totstandkoming van de rechtshandeling
- Definitie art. 3:33 BW → Een op een rechtsgevolg gerichte wil, die zich door
een verklaring heeft geopenbaard.
- Vorm en werking van de verklaring art. 3:37 BW:
a. De verklaring is vormvrij (lid 1)
b. Ontvangsttheorie (lid 3) → De verklaring heeft pas werking als deze de
ontvanger heeft bereikt.
c. Wanneer een door de afzender aangewezen persoon of middel de verklaring
onjuist heeft overgebracht, dan geldt dit voor de ontvanger als verklaring van
de afzender, ondanks dat de verklaring onjuist is (lid 4).
d. Een verklaring kan worden ingetrokken zolang de intrekking de ontvanger
eerder of gelijktijdig met de ingetrokken verklaring bereikt (lid 5).
- Discrepantie tussen wil en verklaring → Uitgangspunt is dat, indien wil en verklaring
niet met elkaar overeenstemmen, er géén rechtshandeling tot stand komt.
, a. HR Bunde/Erckens → Inhoud van de verklaring wordt door partijen
verschillend opgevat. Hoofdregel is dan dat er geen overeenkomst
tot stand is gekomen. Tenzij een van de partijen er gerechtvaardigd
op mocht vertrouwen dat zijn/haar uitleg juist wasa.
b. Geestelijke stoornis art. 3:34 BW
1. Vereisten:
- Het bestaan van een geestelijke stoornis
- Een verband tussen de stoornis en de verklaring
a. De verklaring werd onder invloed van de stoornis
gedaan of;
b. De stoornis belette een redelijke waardering van de
belangen
2. Indien de rechtshandeling nadelig was voor de geestelijk gestoorde
dan wordt het vermoeden aangenomen dat de rechtshandeling onder
invloed van de stoornis is verricht.
c. Gerechtvaardigd vertrouwen / Wilsvertrouwensleer art. 3:35 BW → Indien
iemand erop mocht vertrouwen dat wil en verklaring wel in
overeenstemming zijn, komt er wel een rechtshandeling tot stand.
1. Vereisten:
- Schijn gewekt
- Subjectief vertrouwen wederpartij
- Objectief gerechtvaardigd vertrouwen
2. Goede trouw art. 3:11 BW → Een persoon kende bepaalde
feiten niet, maar hoefde deze ook niet te kennen. Je mag er
echter niet zomaar vanuit gaan dat wil en verklaring met
elkaar overeenstemmen. Daar geldt een onderzoeksplicht
voor.
- HR Hajziani → Een werkgever mag er niet zomaar vanuit
gaan dat een buitenlandse werknemer zich bewust is
dat hij terstond en zonder daar verder over te hoeven
nadenken tekent voor ontslag.
3. Redelijk en billijkheid HR Westhoff/Spronsen → Wanneer er sprake is
van ernstige gevolgen van een rechtshandeling voor de ene partij en
minimaal of geen nadeel voor diens wederpartij is een beroep op de
wilsvertrouwensleer niet redelijk en billijk.
- Wilsgebreken
a. Bedreiging art. 3:44 lid 2 BW
b. Bedrog art. 3:44 lid 3 BW
c. Misbruik van omstandigheden art. 3:44 lid 4 BW
d. Dwaling art. 6:228 BW
Totstandkoming van de overeenkomst
- Definitie art. 6:217 BW → Een overeenkomst komt tot stand door een
aanbod en een aanvaarding daarvan.
- Aanbod
