Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Formularium Thermodynamica | UA | 2025/2026

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
23
Geüpload op
16-06-2026
Geschreven in
2025/2026

Dit formularium is een nette, geordende verzameling van alle essentiële formules voor het vak Thermodynamica aan de Universiteit Antwerpen. Het behandelt negen hoofdstukken: basisgrootheden en ideaal gas, eerste en tweede hoofdwet, toestandsveranderingen, kringprocessen, open systemen, entropie, toestanddiagrammen, exergie en anergie. Met duidelijke conventies voor de verschillende processen en praktische oefenformules is dit formularium onmisbaar voor examens en probleemopstellingen.

Meer zien Lees minder

Voorbeeld van de inhoud

Formularium
Thermodynamica

Een nette, geordende versie van het volledige formularium




Inhoud
H1 Basisgrootheden & ideaal gas
H1+ Praktische oefenformules
H2 Eerste hoofdwet  gesloten systeem
H3 Toestandsveranderingen (polytropen)
H4 Positieve kringprocessen
H5 Negatieve kringprocessen
H6 Eerste hoofdwet  open systemen
H7 Tweede hoofdwet & entropie
H8 Toestanddiagrammen
H9 Exergie & anergie




Belangrijke conventies door het hele formularium:
ˆ Isobaar: p constant (n = 0, c = cp )
ˆ Isochoor: V constant (n = ∞ , c = cv )
ˆ Isotherm: T constant (n = 1, c = ∞)
ˆ Isentroop: S constant (Q = 0) (n = k , c = 0)

,Formularium Thermodynamica INHOUDSOPGAVE
←−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−


Inhoudsopgave



1 H1  Basisgrootheden & Ideaal Gas 3
1.1 Basisformules en omzettingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.2 Mechanica  recap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.3 Stookwaarde & thermisch rendement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.4 Ideale gaswet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.5 Massadebiet (Castelli) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4


2 H1  Praktische oefenformules 4
2.1 Drukverschil in U-buis manometer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.2 Warmte met temperatuursafhankelijke c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.3 Wrijvingsvermogen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.4 Warmteafvoer door olie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.5 Rendementen (ketel, generator, motor, totaal) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.6 Thermisch rendement uit brandstofverbruik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.7 Brandstofkosten per kWh elektrisch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.8 Vermogen van een windmolen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.9 Pompvermogen (water omhoog brengen) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.10 Ideale gaswet (alle vormen) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.11 Soortelijke warmte bij cte V of cte p . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.12 Dichtheid uit gaswet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.13 Volumeverandering bij cte druk (Gay-Lussac) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
2.14 Kanaaloppervlak uit volumestroom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
2.15 Gasconstante van een mengsel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
2.16 Volumefractie = molfractie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
2.17 Partiële druk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
2.18 Warmtebalans bij afkoeling (cte p) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7


3 H2  Eerste hoofdwet (gesloten systeem) 8
3.1 Inwendige energie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
3.2 Volumeveranderingsarbeid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
3.3 Vergelijking warmte en arbeid op twee verschillende paden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
3.4 Mayer's relatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
3.5 Enthalpie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9


4 H3  Toestandsveranderingen (polytropen) 9
4.1 Algemene polytroop . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
4.2 Arbeid en warmte (algemene polytroop, n ̸= 1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
4.3 Overzichtstabel bijzondere polytropen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.4 Isobaar proces (p = cte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.5 Isochoor proces (V = cte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.6 Isotherm proces (T = cte, pV = cte) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.7 Adiabaat proces (geen warmteoverdracht) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.8 Isentroop proces (adiabaat + reversibel) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.9 Samenvattend voor ideaal gas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
4.10 Niet-omkeerbare processen (wrijving) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11


5 H4  Positieve kringprocessen 11
5.1 Algemeen rendement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
5.2 Cyclus van Carnot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
5.3 Stirling-cyclus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.4 Ericsson-cyclus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.5 Kringproces van Joule (Brayton)  gasturbine . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.6 Otto-cyclus (benzinemotor) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
5.7 Diesel-cyclus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13




1

, Formularium Thermodynamica INHOUDSOPGAVE
←−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−

6 H5  Negatieve kringprocessen 14
6.1 Koudefactor (koelmachine) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2 Warmtefactor (warmtepomp / COP) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.3 Kringproces van Joule (negatief )  gas-koelmachine . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.4 Vermogen warmtestroom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15


7 H6  Eerste hoofdwet (open systemen) 15
7.1 Energiebalans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
7.2 Turbines . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
7.3 Hydraulische turbine . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
7.4 Warmtewisselaars . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
7.5 Stoomketel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
7.6 Smoren (drukverlaging in een vat) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
7.7 Gasturbinecyclus  balans per component . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
7.8 Wet van Bernoulli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
7.9 Castelli (massabehoud) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17


8 H7  Tweede hoofdwet & entropie 17
8.1 Drie equivalente formuleringen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
8.2 Gereduceerde warmte & Clausius-integraal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
8.3 Entropie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
8.3.1 Isentroop proces . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.3.2 Vaste stoen en vloeistoen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.3.3 Ideale gassen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.4 Faseovergangen  totale entropieverandering bij koken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.5 TS-diagram . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.6 Compressie  vergelijking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
8.7 Carnot-processen in TS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
8.8 Entropieverandering bij niet-omkeerbare processen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
8.9 Niet-omkeerbare overdracht van thermische energie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19


9 H8  Toestanddiagrammen 19
9.1 Dampgehalte x . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
9.2 Gemiddelde temperatuur van warmtetoevoer/-afvoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20


10 H9  Exergie & anergie 20
10.1 Exergie van warmte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
10.2 Energetisch vs exergetisch rendement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
10.3 Sankey-diagram (elektrische verwarming) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21


Cheatsheet 21




2

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
16 juni 2026
Aantal pagina's
23
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING
€8,56
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
vdva

Ook beschikbaar in voordeelbundel

Thumbnail
Voordeelbundel
Thermodynamica Handelsingenieur (3BA) Uantwerpen
-
3 2026
€ 13,89 Meer info

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
vdva Universiteit Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
-
Lid sinds
2 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
3
Laatst verkocht
-

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen