cultuurwetenschappen 1B: hoofdstuk 6 gecombineerde samenvatting
hoofdstuk 6: Edo Japan en Europees modernisme
1 inleiding
Japan wordt gezien als ‘design powerhouse’ -> maar waarom is Japanse architectuur zo
bijzonder? -> er bestaat niet 1 stijl maar er zijn wel typische kenmerken
- eenvoud, minimalisme, aandacht voor detail, rust en sfeer, lichte materialen, slim
omgaan met ruimte
- principes komen telkens terug in huizen, tuinen, kastelen en zelfs moderne
architectuur
Atelier Bow-Wow gebruikte de term ‘pet architecture’ voor gebouwen die worden ingepast in
restruimtes in dichtbevolkte Japanse steden -> ‘much like your furry friends, these micro-
architectures appear as cute little companions to the surrounding buildings that make up the
fabric of the city, hence the name’
2 traditionele Japanse huizen (vernaculaire architectuur)
Japanse vernaculaire architectuur
vernaculair = gewone, traditionele bouw van/voor de mensen zelf (geen paleizen)
Japanse vernaculaire architectuur nooit erg beïnvloed door Chinese prototypes
1700: Edo was een van de grootste steden in de wereld
, snelle groei ging niet gepaard met de creatie van monumentale architectuur, wel nieuwe
voorstedelijke vormen (banden met vernaculaire traditie)
vooral sobere, houten huizen -> geen grote monumenten zoals in Europa -> focus op
praktische en eenvoudige bouw
geen grandeur, maar goed gedefinieerde landelijke architectuurtypes
Minka typologie
Minka = ‘huis van de mensen’, traditionele Japanse boerderij gebouwd
sinds de 15e eeuw
Minka komen voor in verschillende stijlen en groottes
kenmerken: basisskelet gevormd door palen en pijlers die de structurele
lading van het gebouw dragen (dus niet door dragende muren! -> als er
muren worden gebruikt zijn ze dus ook niet dragend)
➔ belangrijk principe want komt later terug in modernisme
interieur: flexibele invulling van de grens tussen interieur en exterieur,
vloeren uit aangestampte aarde bedekt met tatami matten (= ’geplooid en
opgestapeld’, gevlochten mat/geweven van riet), de haard was een
verdiepte put en de rook verliet het huis door de dakrand en in het rietdak
(gelijkaardig aan Europese boerderijen), ruimtes zijn flexibel, natuurlijke
materialen
3 Edo-periode in Japan
Edo Japan
Edo = nu Tokyo = een van grootste steden ter wereld
1603 en 1867: Edo was de zetel van de Tokugawa-shogun (= een
dynastie van opperbevelhebbers in de Edo periode) -> wereldstad
de militaire macht (shogun) besturen het land, de keizer heeft een
machteloos hof in Kyoto
Japan kent periode van stabiliteit (gecentraliseerde overheid)
- Japan wordt in Edo periode een sterk geavanceerde en
verstedelijkte technologische samenleving
- ontstaan van nieuwe stedelijke en voorstedelijke vormen
gevolgen: sterke steden, nieuwe soorten gebouwen, groei van cultuur
en economie
kastelen en macht
voor 1500 (Edo): Pagodes (=religieuze plaats) is een van de weinige monumentale
gebouwen in Japan (= religieuze plaats voor aanbidding, gebaseerd op Oost-Aziatische
versie van de stupa)
hoofdstuk 6: Edo Japan en Europees modernisme
1 inleiding
Japan wordt gezien als ‘design powerhouse’ -> maar waarom is Japanse architectuur zo
bijzonder? -> er bestaat niet 1 stijl maar er zijn wel typische kenmerken
- eenvoud, minimalisme, aandacht voor detail, rust en sfeer, lichte materialen, slim
omgaan met ruimte
- principes komen telkens terug in huizen, tuinen, kastelen en zelfs moderne
architectuur
Atelier Bow-Wow gebruikte de term ‘pet architecture’ voor gebouwen die worden ingepast in
restruimtes in dichtbevolkte Japanse steden -> ‘much like your furry friends, these micro-
architectures appear as cute little companions to the surrounding buildings that make up the
fabric of the city, hence the name’
2 traditionele Japanse huizen (vernaculaire architectuur)
Japanse vernaculaire architectuur
vernaculair = gewone, traditionele bouw van/voor de mensen zelf (geen paleizen)
Japanse vernaculaire architectuur nooit erg beïnvloed door Chinese prototypes
1700: Edo was een van de grootste steden in de wereld
, snelle groei ging niet gepaard met de creatie van monumentale architectuur, wel nieuwe
voorstedelijke vormen (banden met vernaculaire traditie)
vooral sobere, houten huizen -> geen grote monumenten zoals in Europa -> focus op
praktische en eenvoudige bouw
geen grandeur, maar goed gedefinieerde landelijke architectuurtypes
Minka typologie
Minka = ‘huis van de mensen’, traditionele Japanse boerderij gebouwd
sinds de 15e eeuw
Minka komen voor in verschillende stijlen en groottes
kenmerken: basisskelet gevormd door palen en pijlers die de structurele
lading van het gebouw dragen (dus niet door dragende muren! -> als er
muren worden gebruikt zijn ze dus ook niet dragend)
➔ belangrijk principe want komt later terug in modernisme
interieur: flexibele invulling van de grens tussen interieur en exterieur,
vloeren uit aangestampte aarde bedekt met tatami matten (= ’geplooid en
opgestapeld’, gevlochten mat/geweven van riet), de haard was een
verdiepte put en de rook verliet het huis door de dakrand en in het rietdak
(gelijkaardig aan Europese boerderijen), ruimtes zijn flexibel, natuurlijke
materialen
3 Edo-periode in Japan
Edo Japan
Edo = nu Tokyo = een van grootste steden ter wereld
1603 en 1867: Edo was de zetel van de Tokugawa-shogun (= een
dynastie van opperbevelhebbers in de Edo periode) -> wereldstad
de militaire macht (shogun) besturen het land, de keizer heeft een
machteloos hof in Kyoto
Japan kent periode van stabiliteit (gecentraliseerde overheid)
- Japan wordt in Edo periode een sterk geavanceerde en
verstedelijkte technologische samenleving
- ontstaan van nieuwe stedelijke en voorstedelijke vormen
gevolgen: sterke steden, nieuwe soorten gebouwen, groei van cultuur
en economie
kastelen en macht
voor 1500 (Edo): Pagodes (=religieuze plaats) is een van de weinige monumentale
gebouwen in Japan (= religieuze plaats voor aanbidding, gebaseerd op Oost-Aziatische
versie van de stupa)
