Nederlands: examensamenvatting
Literatuur 2
Inleiding dramatiek 2
Griekstheater 7
Les 43: moeder en zonen : Medea 7
Antigone 9
Verwerkingsopdracht: Griekse dramatiek 10
Middeleeuwstheater 12
Les 6: uitgebeeld 12
Renaissancetheater 15
Modernistisch theater 17
Les 27: erst das fressen und dann die Moral: Bertolt Brecht en het episch
theater 17
Les 36: het verschil tussen een krokodil: absurd theater: 18
Modern theater 18
Les 45: van koningsdrama tot crapuultheater 18
La reprise - Milo rau 20
Overzicht / tijdlijn westers theater 22
Taalsysteem 23
Taalgeschiednis 23
Les 3: een wijdvertakte stamboom 23
Les 8: twaalf eeuwen geschiedenis 25
Les 20: schat ik heb hoofdpijn 27
Les 13 : vorm en klank - over morfologie en fonologie 28
1
, Literatuur
Inleiding dramatiek
Citaten
1. “De mens is een theatraal wezen”
Theatraal > dramatisch, aanstellerig en overdreven gedrag. Iemand die theatraal is, gedraagt zich alsof
hij op het toneel staat
→ een rol spelen
Bv: liegen, sollicitatie, in de klas zitten, een verhaal vertellen,…
Waarom?
Men wilt controle hebben over het leven door te overdrijven, te bewegen, luider te praten,…
Bv: regendans
→ theater is een collectieve activiteit & de oudste kunstvorm . Ze is uit de mens ontstaan
2. “ Zelfs de beste acteur buigt voor zijn publiek”
- applaus: uit respect, maar ook uit appreciatie (emotioneel)
- Buigen: men apprecieert dat er geklapt wordt
→ de acteur stond heel de voorstelling boven het publiek, maar tijdens het applaus zet hij
zich nederig op
- een soort wisselwerking tussen acteur en publiek
- Jan Declair: boegbeeld Vlaamse theater en TV wereld
→Is gestopt met een theaterstuk omdat er voortdurend een kuchende
persoon was
- Stijn Meuris: muziek en radiomaker
→ heeft bij een schoolvoorstelling een gsm kapot gesmeten omdat de
persoon op de eerste rij er voortdurend op keek
→relatie publiek-speler:
- de spelers hebben het publiek in de gaten
- Het publiek heeft de spelers in de gaten
3. Ward Kernmans: “Wat ik mooi aan toneel vind, is de spanning en de verbinding met het publiek,
waarvan je elke avond opnieuw de aanwezigheid voelt. Je kunt je niet verschuilen achter
smoesjes, je kunt geen sc nes opnieuw spelen, alles gebeurt in het hier en nu.”
→ het stuk blijft hetzelfde, maar het wordt gemaakt of gekraakt door het publiek
→relatie publiek-speler : Aristoteles
I. Emotiestroom : spelers uiten emoties die het publiek opvangt
- speler wordt zekerder door de (goede, verwachte) reacties van het publiek waardoor de zelf
nog meer reacties zal uitlokken
→ zowel de emoties van het publiek als de acteerkunsten van de speler zullen beter worden
II. Verlies van zelfcontrole en sociale dwang
- je ontspant en vergeet andere zaken → je zit in het stuk
→ je wordt een deel van de voorstelling
III. Identi catie : je wordt een met de spelers
IV. Gebonden aan de regels van het spel
- begin, midden, slot
V. Doel: catharsis = innerlijke zuivering
2
fi è
, = het beschrijft het effect van het opwekken van krachtige emoties als verdriet, angst,
medelijden of zelfs gelach bij de toeschouwer. Die vervolgens een zuivering van diezelfde
emoties ondergaat
= ‘de uitlating waarbij je iets bijleert’
4. Johan Simmons: Als acteur kan je je collega aankijken en bijvoorbeeld denken: Mijn God, wat
heeft zij mooie benen. Of: Vandaag ziet ze er moe uit. Of: Man, hij is vandaag echt goed. Of:
Ach, deze zin heb ik slecht uitgesproken. De volgende wordt beter... Weer ernaast! Of: Vandaag
zit er wel heel weinig publiek in de zaal. Of: Ik zou me nu weer beter op mijn tekst concentreren.’
→ wijst op de menselijk het van acteurs
5. Robrecht : ‘je kan je eigen verhaal een beetje meenemen naar theater” = escapisme
- theater is een uitlaatklep
→ ook catharsis bij de speler
6. Een toneelstuk choqueert meer dan een boek of een lm
- een lm en boek geven meer info dan een theater maar
- Scène het smelt: choqueert meer omdat her bv live gebeurt
- Naaktheid
- Familie - Milo Rau: men hangt zich op (grote choque)
→ men zal er over babbelen
7. Erik DeVos: ’Drama toont de mens die existeert. (...) Dan gebeurt er wat met hem, en wij (de
toeschouwers) willen weten wat. In verband daarmee heeft het verlangen van het publiek om
drama bij te wonen dan ook met een soort sadisme te maken: wij genieten van mensen uit
balans.’
- elke theatervoorstelling gaat over mensen uit balans. Ze maken altijd dingen mee die wij niet
meemaken. Ze overdrijven altijd en dus zijn wij er wel in geïnteresseerd
8. Alles kan op theater
- er is niet persé nood aan veel middelen want het publiek is op de hoogte
- Onbeperkt door het beperkte
Mogelijkheden van het toneel
Theater is een zeer krachtige kunst
- beperkt in de mogelijkheden, maar daardoor heel breed
- Conservatief en vernieuwend tegelijk
- Hernemingen
Functie van theater
- mensen entertainen
- Mensen iets aanleren
- Analfabetisme in de middeleeuwen (kerstspel )
- mensen aanzetten tot actie
- De Stomme Van Portici
- we spelen om te leren
- Leren nog beter acteren
- Leren over de maatschappij
3
fi fi
Literatuur 2
Inleiding dramatiek 2
Griekstheater 7
Les 43: moeder en zonen : Medea 7
Antigone 9
Verwerkingsopdracht: Griekse dramatiek 10
Middeleeuwstheater 12
Les 6: uitgebeeld 12
Renaissancetheater 15
Modernistisch theater 17
Les 27: erst das fressen und dann die Moral: Bertolt Brecht en het episch
theater 17
Les 36: het verschil tussen een krokodil: absurd theater: 18
Modern theater 18
Les 45: van koningsdrama tot crapuultheater 18
La reprise - Milo rau 20
Overzicht / tijdlijn westers theater 22
Taalsysteem 23
Taalgeschiednis 23
Les 3: een wijdvertakte stamboom 23
Les 8: twaalf eeuwen geschiedenis 25
Les 20: schat ik heb hoofdpijn 27
Les 13 : vorm en klank - over morfologie en fonologie 28
1
, Literatuur
Inleiding dramatiek
Citaten
1. “De mens is een theatraal wezen”
Theatraal > dramatisch, aanstellerig en overdreven gedrag. Iemand die theatraal is, gedraagt zich alsof
hij op het toneel staat
→ een rol spelen
Bv: liegen, sollicitatie, in de klas zitten, een verhaal vertellen,…
Waarom?
Men wilt controle hebben over het leven door te overdrijven, te bewegen, luider te praten,…
Bv: regendans
→ theater is een collectieve activiteit & de oudste kunstvorm . Ze is uit de mens ontstaan
2. “ Zelfs de beste acteur buigt voor zijn publiek”
- applaus: uit respect, maar ook uit appreciatie (emotioneel)
- Buigen: men apprecieert dat er geklapt wordt
→ de acteur stond heel de voorstelling boven het publiek, maar tijdens het applaus zet hij
zich nederig op
- een soort wisselwerking tussen acteur en publiek
- Jan Declair: boegbeeld Vlaamse theater en TV wereld
→Is gestopt met een theaterstuk omdat er voortdurend een kuchende
persoon was
- Stijn Meuris: muziek en radiomaker
→ heeft bij een schoolvoorstelling een gsm kapot gesmeten omdat de
persoon op de eerste rij er voortdurend op keek
→relatie publiek-speler:
- de spelers hebben het publiek in de gaten
- Het publiek heeft de spelers in de gaten
3. Ward Kernmans: “Wat ik mooi aan toneel vind, is de spanning en de verbinding met het publiek,
waarvan je elke avond opnieuw de aanwezigheid voelt. Je kunt je niet verschuilen achter
smoesjes, je kunt geen sc nes opnieuw spelen, alles gebeurt in het hier en nu.”
→ het stuk blijft hetzelfde, maar het wordt gemaakt of gekraakt door het publiek
→relatie publiek-speler : Aristoteles
I. Emotiestroom : spelers uiten emoties die het publiek opvangt
- speler wordt zekerder door de (goede, verwachte) reacties van het publiek waardoor de zelf
nog meer reacties zal uitlokken
→ zowel de emoties van het publiek als de acteerkunsten van de speler zullen beter worden
II. Verlies van zelfcontrole en sociale dwang
- je ontspant en vergeet andere zaken → je zit in het stuk
→ je wordt een deel van de voorstelling
III. Identi catie : je wordt een met de spelers
IV. Gebonden aan de regels van het spel
- begin, midden, slot
V. Doel: catharsis = innerlijke zuivering
2
fi è
, = het beschrijft het effect van het opwekken van krachtige emoties als verdriet, angst,
medelijden of zelfs gelach bij de toeschouwer. Die vervolgens een zuivering van diezelfde
emoties ondergaat
= ‘de uitlating waarbij je iets bijleert’
4. Johan Simmons: Als acteur kan je je collega aankijken en bijvoorbeeld denken: Mijn God, wat
heeft zij mooie benen. Of: Vandaag ziet ze er moe uit. Of: Man, hij is vandaag echt goed. Of:
Ach, deze zin heb ik slecht uitgesproken. De volgende wordt beter... Weer ernaast! Of: Vandaag
zit er wel heel weinig publiek in de zaal. Of: Ik zou me nu weer beter op mijn tekst concentreren.’
→ wijst op de menselijk het van acteurs
5. Robrecht : ‘je kan je eigen verhaal een beetje meenemen naar theater” = escapisme
- theater is een uitlaatklep
→ ook catharsis bij de speler
6. Een toneelstuk choqueert meer dan een boek of een lm
- een lm en boek geven meer info dan een theater maar
- Scène het smelt: choqueert meer omdat her bv live gebeurt
- Naaktheid
- Familie - Milo Rau: men hangt zich op (grote choque)
→ men zal er over babbelen
7. Erik DeVos: ’Drama toont de mens die existeert. (...) Dan gebeurt er wat met hem, en wij (de
toeschouwers) willen weten wat. In verband daarmee heeft het verlangen van het publiek om
drama bij te wonen dan ook met een soort sadisme te maken: wij genieten van mensen uit
balans.’
- elke theatervoorstelling gaat over mensen uit balans. Ze maken altijd dingen mee die wij niet
meemaken. Ze overdrijven altijd en dus zijn wij er wel in geïnteresseerd
8. Alles kan op theater
- er is niet persé nood aan veel middelen want het publiek is op de hoogte
- Onbeperkt door het beperkte
Mogelijkheden van het toneel
Theater is een zeer krachtige kunst
- beperkt in de mogelijkheden, maar daardoor heel breed
- Conservatief en vernieuwend tegelijk
- Hernemingen
Functie van theater
- mensen entertainen
- Mensen iets aanleren
- Analfabetisme in de middeleeuwen (kerstspel )
- mensen aanzetten tot actie
- De Stomme Van Portici
- we spelen om te leren
- Leren nog beter acteren
- Leren over de maatschappij
3
fi fi
