SPORTRECHT
Inhoudsopgave
1. INLEIDING ............................................................................................................................ 4
1.1. VERHOUDING SPORT – OVERHEID ....................................................................................... 5
1.2. BRONNEN ........................................................................................................................... 6
1.2.1. REGLEMENTEN SPORTVERENIGINGEN........................................................................ 6
1.2.2. WETGEVING ............................................................................................................... 7
1.2.3. RECHTSPRAAK............................................................................................................ 8
2. GESCHILLENBESLECHTING ................................................................................................. 13
2.1. INSTANTIES ....................................................................................................................... 13
2.1.1. NATIONALE INSTANTIES ............................................................................................ 13
2.1.2. SUPRANATIONALE INSTANTIES ................................................................................. 13
2.2. SPORTRECHTER EN OVERHEIDSRECHTER ......................................................................... 14
2.3. DE BRONNEN VAN SPORTRECHT ....................................................................................... 16
2.4. ARBITRAGE IN SPORTZAKEN .............................................................................................. 21
2.4.1. LE TRIBUNAL ARBITRAL DU SPORT (T.A.S.) ................................................................. 21
2.4.2. HET BELGISCHE ARBITRAGEHOF VOOR DE SPORT (B.A.S.) ......................................... 28
3. EUROPESE CONTEXT ........................................................................................................... 31
3.1. SPORT EN VRIJ VERKEER .................................................................................................... 31
3.1.1. INTRO....................................................................................................................... 31
3.1.2. KADER ...................................................................................................................... 32
3.1.3. TOEPASSINGSVOORWAARDEN ..................................................................................... 32
3.1.4. VROEGERE RECHTSPRAAK ............................................................................................ 32
3.1.5. BOSMAN & REACTIE EN OPVOLGING ......................................................................... 33
3.1.6. LEHTONEN EN DELIEGE ............................................................................................ 37
3.1.7. SOCIALE ZEKERHEID VOORDELEN: GENERALNY ....................................................... 38
3.2. MEDEDINGING .................................................................................................................. 39
3.2.1. KADER ...................................................................................................................... 39
3.2.2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN ..................................................................................... 39
3.2.3. EUROPESE BESCHIKKINGSPRAKTIJK EN RECHTSPRAAK............................................. 40
3.3. STAATSSTEUN.................................................................................................................... 49
3.3.1. KADER ...................................................................................................................... 49
3.3.2. PRAKTIJK .................................................................................................................. 49
4. STATUUT EN CONTRACTEN VAN DE SPORT(BEGELEID)ER ...................................................... 52
4.1. SPORTBEOEFENAAR: ARBEIDSRECHTELIJK EN BESCHERMING NIET-PROFESSIONELE
SPORTER ....................................................................................................................................... 52
4.1.1. WET VAN 24 FEBRUARI 1978 BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR
BETAALDE SPORTBEOEFENAARS ............................................................................................... 52
4.1.2. DECREET VAN 24 JULI 1996 TOT VASTSTELLING VAN HET STATUUT VAN DE NIET-
PROFESSIONELE SPORTBEOEFENAAR ....................................................................................... 56
4.2. INTERNATIONALE CONTEXT VOETBALCONTRACTEN........................................................... 57
4.2.1. FIFA PROTECTED PERIOD .......................................................................................... 57
4.2.2. FIFA TRAINING COMPENSATION................................................................................ 60
4.2.3. FIFA ‘SOLIDARITY MECHANISM’ ................................................................................. 62
, 4.3. GUNSTMAATREGELEN RSZ EN FISCALITEIT......................................................................... 62
4.3.1. RSZ .......................................................................................................................... 62
4.3.2. FISCALITEIT .............................................................................................................. 64
4.3.3. VERENIGINGSWERK...................................................................................................... 65
5. STATUUT VAN DE SPORTMAKELAAR – TUSSENPERSOON ....................................................... 67
5.1. EUROPESE CONTEXT......................................................................................................... 67
5.1.1. ZAAK PIAU ................................................................................................................ 67
5.1.2. CONSUMENTENBESCHERMING................................................................................ 69
5.2. VLAAMSE WETGEVING....................................................................................................... 69
5.3. SECTOR ............................................................................................................................ 70
5.3.1. FIFA .......................................................................................................................... 70
5.3.2. KBVB (PRO LEAGUE) ................................................................................................. 71
6. ANTIDOPING ....................................................................................................................... 72
6.1. HISTORIEK ........................................................................................................................ 72
6.1.1. WETGEVEND KADER ................................................................................................. 72
6.1.2. DEPENALISERING DOPINGGEBRUIK: JURIDISCHE SAGA IN HET WIELRENNEN ........... 73
6.1.3. NON BIS IN IDEM? .................................................................................................... 74
6.1.4. BEVOEGDHEIDSVERDELING EN GELIJKHEIDSBEGINSEL ............................................ 74
6.2. INTERNATIONALE CONTEXT ............................................................................................... 75
6.3. DOPINGBESTRIJDING IN VLAANDEREN CONFORM WADA-CODE ........................................ 76
6.3.1. WETGEVING ............................................................................................................. 76
6.3.2. DOPINGPRAKTIJK EN DOPINGLIJST ........................................................................... 76
6.3.3. INDELING SPORTERS ................................................................................................ 78
6.3.4. WHEREABOUTS ........................................................................................................ 80
6.3.5. TOESTEMMING WEGENS THERAPEUTISCHE NOODZAAK (TTN) ....................................... 81
6.3.6. BIOLOGISCH PASPOORT ........................................................................................... 82
6.3.7. PROCEDUREEL ......................................................................................................... 82
6.3.8. SANCTIES/GEVOLGEN .............................................................................................. 83
6.4. WAT NA/MET DE RUSSEN? ................................................................................................. 86
6.5. VOORUITBLIK CODE 2027 .................................................................................................. 87
7. SPONSORING ..................................................................................................................... 88
7.1. SPONSORING ................................................................................................................... 88
7.1.1. WAT IS SPONSORING? .............................................................................................. 88
7.1.2. ACTOREN ................................................................................................................. 88
7.1.3. BEWEEGREDENEN ................................................................................................... 89
7.1.4. KERNVERBINTENISSEN PARTIJEN .............................................................................. 90
7.2. AMBUSH MARKETING ........................................................................................................ 92
8. MATCH-FIXING .................................................................................................................... 93
8.1. DEFINITIES ........................................................................................................................ 94
8.2. AANPAK IN PRAKTIJK .......................................................................................................... 95
8.2.1. DISCIPLINAIR ........................................................................................................... 95
8.2.2. STRAFRECHTELIJK .................................................................................................... 96
8.2.3. WISSELWERKING ...................................................................................................... 96
8.3. STRAFRECHTELIJKE KWALIFICATIES ................................................................................... 97
8.4. EVOLUTIES IN DE PRAKTIJK ................................................................................................ 97
8.5. PIJNPUNT: GEBREK AAN INTERNATIONALE AANPAK ............................................................ 98
, 8.6. CASESTUDIE: DOSSIER SARGSYAN .................................................................................... 98
9. CAPITA SELECTA ............................................................................................................... 102
9.1. SPORT EN GENDER ......................................................................................................... 102
, 1. INLEIDING
‘SPORT’: geen eenduidige definitie
- Van Dale: “lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement
waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn, respectievelijk bevorderd worden en waarvoor
bepaalde regels gelden”
- Raad van Europa (Europees Handvest voor de Sport): “alle vormen van lichamelijke activiteit
die, door toevallige of georganiseerde deelname, streven naar de uitdrukking of verbetering van
de lichamelijke fitheid en het mentaal welzijn, die sociale relaties creëren of resultaten boeken
op alle niveaus”
- Renson: “sport wordt datgene waarmee mensen bezig zijn wanneer zij beweren aan sport te
doen”
belang definitie: toepassing wetgeving
- sport is gemeenschapsbevoegdheid (vandaar geregeld in decreten)
- cf. catch?
o weigering dopingcontrole
§ fictief gevecht waar ooit dopingcontrole was door Vlaamse overheid & een van
de personen weigert
• weigeren van dopingcontrole = dopinginbreuk
§ onttrekking aan de controle: zware overtreding van recht
§ sanctie: 2 jaar weigering van uitoefening van de sport
§ persoon ging in beroep bij Raad Medisch Verantwoord Sporten
• = disciplinaire raad/commissie
• argument: ik kan niet geschorst worden want ‘catch’ was niet eens
een sport (stond niet op de lijst)
• Raad moest op zoek gaan naar definitie van begrip ’sport’,
formuleerde er dus zelf een en ’catch’ viel er niet onder DUS ging de
persoon vrijuit
• Raad volgde (catch is geen sport want is een soort schijngevecht)
o Disciplinaire Commissie Medisch Verantwoorde Sportbeoefening (VG) 4/6/97: verbod
deelname sportmanifestaties twee jaar
o Disciplinaire Raad Medisch Verantwoord Sportbeoefening (VG) 16/9/97: bij gebrek
aan definitie van sport in het decreet – definitie van de Raad: “een activiteit van fysieke
of geestelijke aard, die kracht of vaardigheid vordert en bevordert en die uitgeoefend
wordt om in competitie te treden met zichzelf of met derden teneinde een zo goed
mogelijk resultaat” – “artistiek uitgevoerd schijngevecht” - decreet MVS niet van
toepassing
- cf. Sporttakkenlijst – Decreet erkenning en subsidiëring georganiseerde sportsector
o sport: “sportactiviteiten individueel of in ploegverband met competitief of recreatief
karakter die het sedentair gedrag tegengaan en een gezondheidsbevorderend e?ect
hebben”
§ toevoeging in het rood: toevoeging aan oude definitie
§ ‘sedentair karakter tegengaan’: denksport valt hier dus niet onder!
• voor deze toevoeging was er ruimte voor discussie MAAR werd toen
door de overheid ook niet gesubsidieerd
• toegevoegd tgv. opkomst e-sport (zie MvT van toevoeging definitie)
o na enkele jaren vraag voor erkenning en subsidiëring
o Sporttakkenlijst: bijlage met ruim 50 sporttakken welke in aanmerking komen voor
subsidiëring
§ hier kom je op als je gereglementeerde fysieke activiteit bent
§ art. 9 Decreet: 2 voorwaarden voor Sporttakkenlijst
4
Inhoudsopgave
1. INLEIDING ............................................................................................................................ 4
1.1. VERHOUDING SPORT – OVERHEID ....................................................................................... 5
1.2. BRONNEN ........................................................................................................................... 6
1.2.1. REGLEMENTEN SPORTVERENIGINGEN........................................................................ 6
1.2.2. WETGEVING ............................................................................................................... 7
1.2.3. RECHTSPRAAK............................................................................................................ 8
2. GESCHILLENBESLECHTING ................................................................................................. 13
2.1. INSTANTIES ....................................................................................................................... 13
2.1.1. NATIONALE INSTANTIES ............................................................................................ 13
2.1.2. SUPRANATIONALE INSTANTIES ................................................................................. 13
2.2. SPORTRECHTER EN OVERHEIDSRECHTER ......................................................................... 14
2.3. DE BRONNEN VAN SPORTRECHT ....................................................................................... 16
2.4. ARBITRAGE IN SPORTZAKEN .............................................................................................. 21
2.4.1. LE TRIBUNAL ARBITRAL DU SPORT (T.A.S.) ................................................................. 21
2.4.2. HET BELGISCHE ARBITRAGEHOF VOOR DE SPORT (B.A.S.) ......................................... 28
3. EUROPESE CONTEXT ........................................................................................................... 31
3.1. SPORT EN VRIJ VERKEER .................................................................................................... 31
3.1.1. INTRO....................................................................................................................... 31
3.1.2. KADER ...................................................................................................................... 32
3.1.3. TOEPASSINGSVOORWAARDEN ..................................................................................... 32
3.1.4. VROEGERE RECHTSPRAAK ............................................................................................ 32
3.1.5. BOSMAN & REACTIE EN OPVOLGING ......................................................................... 33
3.1.6. LEHTONEN EN DELIEGE ............................................................................................ 37
3.1.7. SOCIALE ZEKERHEID VOORDELEN: GENERALNY ....................................................... 38
3.2. MEDEDINGING .................................................................................................................. 39
3.2.1. KADER ...................................................................................................................... 39
3.2.2. TOEPASSINGSVOORWAARDEN ..................................................................................... 39
3.2.3. EUROPESE BESCHIKKINGSPRAKTIJK EN RECHTSPRAAK............................................. 40
3.3. STAATSSTEUN.................................................................................................................... 49
3.3.1. KADER ...................................................................................................................... 49
3.3.2. PRAKTIJK .................................................................................................................. 49
4. STATUUT EN CONTRACTEN VAN DE SPORT(BEGELEID)ER ...................................................... 52
4.1. SPORTBEOEFENAAR: ARBEIDSRECHTELIJK EN BESCHERMING NIET-PROFESSIONELE
SPORTER ....................................................................................................................................... 52
4.1.1. WET VAN 24 FEBRUARI 1978 BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR
BETAALDE SPORTBEOEFENAARS ............................................................................................... 52
4.1.2. DECREET VAN 24 JULI 1996 TOT VASTSTELLING VAN HET STATUUT VAN DE NIET-
PROFESSIONELE SPORTBEOEFENAAR ....................................................................................... 56
4.2. INTERNATIONALE CONTEXT VOETBALCONTRACTEN........................................................... 57
4.2.1. FIFA PROTECTED PERIOD .......................................................................................... 57
4.2.2. FIFA TRAINING COMPENSATION................................................................................ 60
4.2.3. FIFA ‘SOLIDARITY MECHANISM’ ................................................................................. 62
, 4.3. GUNSTMAATREGELEN RSZ EN FISCALITEIT......................................................................... 62
4.3.1. RSZ .......................................................................................................................... 62
4.3.2. FISCALITEIT .............................................................................................................. 64
4.3.3. VERENIGINGSWERK...................................................................................................... 65
5. STATUUT VAN DE SPORTMAKELAAR – TUSSENPERSOON ....................................................... 67
5.1. EUROPESE CONTEXT......................................................................................................... 67
5.1.1. ZAAK PIAU ................................................................................................................ 67
5.1.2. CONSUMENTENBESCHERMING................................................................................ 69
5.2. VLAAMSE WETGEVING....................................................................................................... 69
5.3. SECTOR ............................................................................................................................ 70
5.3.1. FIFA .......................................................................................................................... 70
5.3.2. KBVB (PRO LEAGUE) ................................................................................................. 71
6. ANTIDOPING ....................................................................................................................... 72
6.1. HISTORIEK ........................................................................................................................ 72
6.1.1. WETGEVEND KADER ................................................................................................. 72
6.1.2. DEPENALISERING DOPINGGEBRUIK: JURIDISCHE SAGA IN HET WIELRENNEN ........... 73
6.1.3. NON BIS IN IDEM? .................................................................................................... 74
6.1.4. BEVOEGDHEIDSVERDELING EN GELIJKHEIDSBEGINSEL ............................................ 74
6.2. INTERNATIONALE CONTEXT ............................................................................................... 75
6.3. DOPINGBESTRIJDING IN VLAANDEREN CONFORM WADA-CODE ........................................ 76
6.3.1. WETGEVING ............................................................................................................. 76
6.3.2. DOPINGPRAKTIJK EN DOPINGLIJST ........................................................................... 76
6.3.3. INDELING SPORTERS ................................................................................................ 78
6.3.4. WHEREABOUTS ........................................................................................................ 80
6.3.5. TOESTEMMING WEGENS THERAPEUTISCHE NOODZAAK (TTN) ....................................... 81
6.3.6. BIOLOGISCH PASPOORT ........................................................................................... 82
6.3.7. PROCEDUREEL ......................................................................................................... 82
6.3.8. SANCTIES/GEVOLGEN .............................................................................................. 83
6.4. WAT NA/MET DE RUSSEN? ................................................................................................. 86
6.5. VOORUITBLIK CODE 2027 .................................................................................................. 87
7. SPONSORING ..................................................................................................................... 88
7.1. SPONSORING ................................................................................................................... 88
7.1.1. WAT IS SPONSORING? .............................................................................................. 88
7.1.2. ACTOREN ................................................................................................................. 88
7.1.3. BEWEEGREDENEN ................................................................................................... 89
7.1.4. KERNVERBINTENISSEN PARTIJEN .............................................................................. 90
7.2. AMBUSH MARKETING ........................................................................................................ 92
8. MATCH-FIXING .................................................................................................................... 93
8.1. DEFINITIES ........................................................................................................................ 94
8.2. AANPAK IN PRAKTIJK .......................................................................................................... 95
8.2.1. DISCIPLINAIR ........................................................................................................... 95
8.2.2. STRAFRECHTELIJK .................................................................................................... 96
8.2.3. WISSELWERKING ...................................................................................................... 96
8.3. STRAFRECHTELIJKE KWALIFICATIES ................................................................................... 97
8.4. EVOLUTIES IN DE PRAKTIJK ................................................................................................ 97
8.5. PIJNPUNT: GEBREK AAN INTERNATIONALE AANPAK ............................................................ 98
, 8.6. CASESTUDIE: DOSSIER SARGSYAN .................................................................................... 98
9. CAPITA SELECTA ............................................................................................................... 102
9.1. SPORT EN GENDER ......................................................................................................... 102
, 1. INLEIDING
‘SPORT’: geen eenduidige definitie
- Van Dale: “lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement
waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn, respectievelijk bevorderd worden en waarvoor
bepaalde regels gelden”
- Raad van Europa (Europees Handvest voor de Sport): “alle vormen van lichamelijke activiteit
die, door toevallige of georganiseerde deelname, streven naar de uitdrukking of verbetering van
de lichamelijke fitheid en het mentaal welzijn, die sociale relaties creëren of resultaten boeken
op alle niveaus”
- Renson: “sport wordt datgene waarmee mensen bezig zijn wanneer zij beweren aan sport te
doen”
belang definitie: toepassing wetgeving
- sport is gemeenschapsbevoegdheid (vandaar geregeld in decreten)
- cf. catch?
o weigering dopingcontrole
§ fictief gevecht waar ooit dopingcontrole was door Vlaamse overheid & een van
de personen weigert
• weigeren van dopingcontrole = dopinginbreuk
§ onttrekking aan de controle: zware overtreding van recht
§ sanctie: 2 jaar weigering van uitoefening van de sport
§ persoon ging in beroep bij Raad Medisch Verantwoord Sporten
• = disciplinaire raad/commissie
• argument: ik kan niet geschorst worden want ‘catch’ was niet eens
een sport (stond niet op de lijst)
• Raad moest op zoek gaan naar definitie van begrip ’sport’,
formuleerde er dus zelf een en ’catch’ viel er niet onder DUS ging de
persoon vrijuit
• Raad volgde (catch is geen sport want is een soort schijngevecht)
o Disciplinaire Commissie Medisch Verantwoorde Sportbeoefening (VG) 4/6/97: verbod
deelname sportmanifestaties twee jaar
o Disciplinaire Raad Medisch Verantwoord Sportbeoefening (VG) 16/9/97: bij gebrek
aan definitie van sport in het decreet – definitie van de Raad: “een activiteit van fysieke
of geestelijke aard, die kracht of vaardigheid vordert en bevordert en die uitgeoefend
wordt om in competitie te treden met zichzelf of met derden teneinde een zo goed
mogelijk resultaat” – “artistiek uitgevoerd schijngevecht” - decreet MVS niet van
toepassing
- cf. Sporttakkenlijst – Decreet erkenning en subsidiëring georganiseerde sportsector
o sport: “sportactiviteiten individueel of in ploegverband met competitief of recreatief
karakter die het sedentair gedrag tegengaan en een gezondheidsbevorderend e?ect
hebben”
§ toevoeging in het rood: toevoeging aan oude definitie
§ ‘sedentair karakter tegengaan’: denksport valt hier dus niet onder!
• voor deze toevoeging was er ruimte voor discussie MAAR werd toen
door de overheid ook niet gesubsidieerd
• toegevoegd tgv. opkomst e-sport (zie MvT van toevoeging definitie)
o na enkele jaren vraag voor erkenning en subsidiëring
o Sporttakkenlijst: bijlage met ruim 50 sporttakken welke in aanmerking komen voor
subsidiëring
§ hier kom je op als je gereglementeerde fysieke activiteit bent
§ art. 9 Decreet: 2 voorwaarden voor Sporttakkenlijst
4
