Samenvatting Studiemateriaal Import/Export | VIVES | 2025/26

IMPORT EN EXPORT


Inhoudsopgave

HOOFDSTUK 1: BELGISCHE KMO EN EXPORT......................................................... 2

INLEIDING.............................................................................................................. 2
HET BELANG VAN INTERNATIONALE (GOEDEREN) HANDEL VOOR EUROPA...................................3
HET EUROPESE HANDELSBELEID....................................................................................3
HOE WORDEN HANDELSAKKOORDEN AFGESLOTEN..............................................................7
HANDELSAKKOORDEN VD EU (NTK)..............................................................................7
BELANGRIJKE HANDELSAKKOORDEN IN DE WERELD.............................................................8
BELANG VAN INTERNATIONALE HANDEL VOOR BELGIË.......................................................10
EXPORTEREN ALS KMO...........................................................................................10
CASES.................................................................................................................12
CASE 1.1: EXPORT ALS SPORT......................................................................................................... 12
CASE 1.2: BEDRIJVEN DIE ACTIEF ZIJN IN …....................................................................................... 13
CASE 1.3: FRIETOOTLOG EN SCHOENENOORLOG (2 LINKEN)..................................................................13
CASE 1.4.................................................................................................................................... 13
CASE 1.5: SCHARNIEREN VD WERELDHANDEL (+ LINKS)......................................................................14
CASE 1.6: WURGPUNTEN................................................................................................................ 14
CASE 1.7: CO2 VOETAFDRUK VAN DE VLAAMSE CONSUMPTIE...............................................................15
CASE 1.8: CO2 OPNAME DOOR TROPISCHE BOSSEN............................................................................ 15
CASE 1.9: ALLES WORDT ANDERS EN BETER...................................................................................... 16

HOOFDSTUK 2: WIE IS WIE?................................................................................ 17

DE VERSCHILLENDE PARTIJEN.....................................................................................17
KOOPOVK VS VERVOERSOVK......................................................................................17
VERVOER DOOR ONDERVERVOEDER..............................................................................17
CASES.................................................................................................................18
CASE 2.1: KWALITEITSPROBLEEM IN HAVEN VAN BESTEMMING...............................................................18
CASE 2:2 WIE MOET LOSSEN BIJ AFLEVERING...................................................................................... 18

HOOFSTUK3: RISICO’S BIJ INTERNATIONALE HANDEL........................................... 19

CASE: RISICO’S?....................................................................................................19
RISICO’S BIJ INTERNATIONALE HANDEL.........................................................................19
BETALINGSRISICO.......................................................................................................................... 19
POLITIEK RISICO= POLITIEKE STABILITEIT VAN EEN LAND........................................................................20
TRANSPORT OF LOGISTIEK RISICO...................................................................................................... 21
ADMINISTRATIEF RISICO.................................................................................................................. 21
ECONOMISCH RISICO...................................................................................................................... 21
JURIDISCH RISICO.......................................................................................................................... 21
WISSELKOERSRISICO....................................................................................................................... 23
CASES...............................................................................................................27

HOOFDSTUK 4: BTW........................................................................................... 29

1

,4.1 BTW REGLEMENTERING IN HET ALGEMEEN...............................................................29
4.1.1. VERBRUIKERSBELASTING....................................................................................................... 29
4.1.2: ANALYSE VE BTW-TRANSACTIE............................................................................................... 29
4.2 BINNENLANDSE LEVERING VAN EEN GOED................................................................32
4.3: INTRACOMMUNAUTAIRE GOEDERENHANDEL (3 ONDERVERDELINGEN)...............................32
4.3.1: ONTVANGER IS EEN GEWONE BPL.......................................................................................... 33
4.3.2: ONTVANGER IS EEN PARTICULIER............................................................................................ 33
4.3.3: BIJZONDERE REGELINGEN...................................................................................................... 33
4.4: HANDEL MET DERDE LANDEN...............................................................................34
4.4.1: BTW BIJ INVOER UIT DERDE LANDEN........................................................................................ 34
4.4.2: BTW BIJ UITVOER NAAR DERDE LANDEN................................................................................... 35
4.5:DIENSTENPRESTATIES........................................................................................35
4.5.1: HOOFDREGEL INZAKE DIENSTENPRESTATIES.............................................................................. 36
4.5.2: ALGEMENE UITZONDERINGEN................................................................................................. 36

H5: VEREISTE DOCUMENTEN INTERNATIONALE HANDEL....................................... 37

IN 3 STAPPEN NAAR DE VEREISTE DOCUMENTEN..............................................................37
STAP 1: BEPAAL DE GOEDERENCODE VAN HET PRODUCT.......................................................................37
STAP 2: ZOEK OP WEKLE DOCUMENTEN VEREIST ZIJN VOOR DE TRANSACTIE.............................................38
STAP 3: ZOEK OP WAAR & HOE DE GEVRAAGDE DOCUMENTEN VERKREGEN KUNNEN W..............................39
MOGELIJKE DOCUMENTEN.........................................................................................39
HANDELSDOCUMENTEN.................................................................................................................. 39
DOUANEDOCUMENTEN................................................................................................................... 41
DOCUMENTEN VAN EN VOOR GOEDERENCONTROLE..............................................................................45
VERVOERSDOCUMENTEN................................................................................................................. 45
DOCUMENTEN VOOR FINANCIELE TRANSACTIES.................................................................................... 45
ADMINISTRATIEVE PROCEDURES....................................................................................................... 45
OEFENINGEN.........................................................................................................46


H6: BETALING BIJ INTERNATIONALE TRANSACTIES............................................... 48

BEGRIP HANDTEKENINGENKREDIET `............................................................................48
BANKGARANTIE.....................................................................................................49
ENKELE TYPES CONTRACTUELE BANKGARANTIES..............................................................49

H7: BELANG VAN VERZKERING............................................................................ 50

INTERESSANT OM EEN GOEDERENVERZEKERING AF TE SLUITEN?...........................................50
DRIE REDENEN OM EEN GOEDERENVERZEKERING AAN TE NEMEN...........................................................50
MEDEAANSPRAKELIJKHEID.........................................................................................51
AVERIJ GROSSE/ GEMENE AVERIJ= GENERAL AVERAGE......................................................52
CASES.................................................................................................................52
CASE 7.1: TSS WAL EN SCHIP.......................................................................................................... 52

HOOFDSTUK 1: BELGISCHE KMO EN EXPORT

INLEIDING

Verhoogt internationale handel de welvaart van een land?
2

,  Ja, meer keuze voor consumenten
 Specialisatie en efficiëntie
 Grotere afzetmarkt voor bedrijven
 Innovatie en kennisuitwisseling
 Lagere productiekost
 Hogere inkomens en meer jobs
 Economische schaalvoordelen

Het kan ook negatief worden gezien

 Meer concurrentie voor lokale bedrijven (VS jaren 50-60 door Japan)
 Te veel afhankelijkheid
 Welvaart is ongelijk verdeeld
 Externaliteit
o Vandaag nemen we alleen de directe kosten op, er wordt geen rekening gehouden met
de kost voor het milieu bv. Scheepsvaart, luchtvaart
 Risico handelsconflicten
 Milieuschade door transport en productie
 Verlies binnenlandse jobs
 Kwetsbaar voor prijsschommelingen op wereldmarkten

HET BELANG VAN INTERNATIONALE (GOEDEREN) HANDEL VOOR EUROPA

Wereldhandel Dia 5,6,7: trek je conclusies bij het zien van deze tabellen/ cijfers

VS heeft een tekort op de handelsbalans (meer import dan export)

Europa is een belangrijke speler wereldwijd. België is een belangrijk punt voor transport wegens de
centrale ligging.

HET EUROPESE HANDELSBELEID

Welke unie zijn wij? (economisch, sociaal, militair, politiek, of een mix): wij zijn economisch en een
beetje politiek. Wij zijn geen sociale unie & ook geen militaire unie. We zijn een douane unie (lidstaten
kunnen niet individueel tarieven opleggen & onderhandelen met andere landen

• Het handelsbeleid is een exclusieve bevoegdheid vd EU. (niet de lidstaten)  EU beslissen
wetgeving over handelskwesties & internationale handelsovk

• Gemeenschappelijk handels- en investeringsbeleid vd EU  verantwoordelijkheid vd Europeses
comissie, DG trade

• De EU beheert de handelsbetrekkingen met derde landen dmv handels-overeenkomsten 
belemmeringen wegnemen & scheppen handelsmogelijkheden

• Ontstaan EU  lidstaten besloten om samen handel uit te voeren (vrijwillig)  een
handelsbeleid exclusieve bevoegdheid van EU (niet lidstaten), voor iedereen gelijk 
handelsakkoorden w door de EU beslist  DG Trade and Economic Security (2024-2029): |
Commissioner Maroš Šefčovič



Verschillende vormen van handelsbelemmeringen:

ZICHTBARE BELEMMERINGEN: VERDOKEN/ ONZICHTBARE BELEMMERINGEN:
- handelsrechten - kwalitatieve belemmering (o.a. overdreven
- kwantitatieve belemmering (bv strenge technische, kwaliteits- of
beperking of verbod) gezondheidsnormen)
- administratieve belemmeringen (overdreven
3

, vbn: invoerrechten, quota (= beperking uitgebreide of ingewikkelde administratieve
vd hoeveelheid), procedures)
vbn: kwaliteitscontrole maar dit zeg je niet op voorhand,
administratief “er ontbreekt een document”

De EU houdt vast aan de beginselen vd Wereldhandelsorganisatie (WTO: world trade organization,
database), elk handelsakkoord is verschillend  handelsovkn complex & breed. # fundamentele
beginselen gemeen.  3 principes van WTO

a) Anti- discriminatie
a. meest begunstigde natie (MFN: most favoured nation) - landen mogen normaliter geen
onderscheid maken tussen hun handelspartners
b. nationale behandeling - ingevoerde en lokaal geproduceerde goederen moeten op gelijke
voet worden behandeld
c. geen onderscheid maken tss handelspartner (erga omnes)
d. een tarief voor iedereen, wel korting mogelijk
e. geen onderscheid tss ingevoerde en lokale goederen T1 wordt T2
b) Voorspelbaarheid
a. De belofte om geen handelsbelemmering in te voeren ; het verlagen ve
handelsbelemmering -> voorspelbaarheid!
b. WTO rules
c. duidelijkheid
c) Eerlijke mededinging
a. Hoewel de WTO over het algemeen als een "vrijhandelsinstelling" w omschreven, laat zij
soms douanetarieven en, in een beperkt # gevallen, andere vormen van bescherming
toe.

Kenmerken van het europese handelsbeleid

 inhoud ovk varieert per land – aangepast aan elke situatie

 veelal economische motieven

 soms combinatie met ontwikkelingsdoelstellingen

 recent ook niet tarifaire zaken zoals intellectueel eigendom, milieukwesties, …

 eerbiediging rechtstaat : het respecteren & naleven van de fundamentele principes van de
rechtsstaat, hoger orgaan die dit zal beslissen



Waarborgen dat ingevoerde producten in de EU tegen een eerlijke & billijke prijs w verkocht – ongeacht
hun oorsprong -> handelsregulering om EU-producenten voor oneerlijke concurrentie van buitenlandse
bedrijven (bvb door dumping & subsidies), niet mogelijk om helemaal uit te sluiten, valse en oneerlijke
concurrentie is dus verboden



4 pijlers in EU handelsbeleid (niet vanbuiten kennen)
1) Openen van markten
- Handelsakkoorden (pro- actief)
- Wegwerken handelsbelemmeringen voor Europese
bedrijven (re-actief)
2) De competitiviteit van de EU economische actoren
verdedigen en waarborgen
- -> gelijke speelveld voor elke deelnemer aan de markt
- -> misbruiken aanpakken -> acties uit trade policy review
3) Promoten van de EU waarden
4