RECHT VAN DE
EU
Prof. L. Michaux
Marie Vanhoolandt
2024-2025
,Geschiedenis .............................................................................................................................. 6
Vrijhandel – concepten .............................................................................................................. 7
Belang van de Europese interne markt .................................................................................... 11
Economisch .......................................................................................................................... 11
Geopolitiek ........................................................................................................................... 14
Juridisch ................................................................................................................................ 14
Maatschappelijk ................................................................................................................... 15
Recap ........................................................................................................................................ 15
Brandend actueel ..................................................................................................................... 16
De interne markt – vrij verkeer van goederen ......................................................................... 16
Vertrekpunt: art. 28, lid 1 VWEU ......................................................................................... 16
Vrij verkeer van goederen: overzicht ................................................................................... 16
Analyse in drie stappen ........................................................................................................ 17
Toepassingsgebied ............................................................................................................... 17
Artikel 34 VWEU ....................................................................................................................... 29
Kwantitatieve invoerbeperking s.s. ...................................................................................... 29
Maatregel van gelijke werking ............................................................................................. 29
Rechtvaardiging .................................................................................................................... 31
Discriminerende maatregelen .............................................................................................. 35
Productvereisten .................................................................................................................. 36
Verkoopmodaliteiten ........................................................................................................... 38
“Andere” niet-discriminerende maatregelen ...................................................................... 41
Artikel 34: recap ....................................................................................................................... 42
Artikel 35 VWEU: evolutie MGW ............................................................................................. 43
Productspecifieke harmonisatie - Chocolade ........................................................................... 44
Transversale harmonisatie – Oneerlijke B2C handelspraktijken (UCPD) ................................. 45
Definities .................................................................................................................................. 53
Economische activiteit ................................................................ Error! Bookmark not defined.
Grensoverschrijdend element .................................................................................................. 55
Vestiging ............................................................................................................................... 55
Vestiging – Dienstenrichtlijn: grensoverschrijdend element ............................................... 55
Diensten ............................................................................................................................... 55
Ullens de Schooten [2016] ................................................................................................... 56
carve-outs ............................................................................................................................. 58
wat is nu het verschil?: vestiging vs diensten .......................................................................... 59
1
,Dienstenrichtlijn (2006/123/EEG) ............................................................................................ 59
Context ................................................................................................................................. 59
Carve-outs ............................................................................................................................ 60
Definitie vestiging ................................................................................................................. 60
Defintie dienst ...................................................................................................................... 60
Definitie ‘dwingende reden van algemeen belang’ ............................................................. 60
Hoofdstuk III – Vrijheid van vestiging van dienstenverrichters ........................................... 61
Vestiging - vergunningen ...................................................................................................... 62
Vestiging – andere eisen ...................................................................................................... 64
Vestiging – verboden eisen .................................................................................................. 64
Vestiging – aan evaluatie onderworpen eisen ..................................................................... 64
Hoofdstuk IV – Het verkeer van diensten ............................................................................ 65
Afdwingingsmechanismen Dienstenrichtlijn ............................................................................ 67
Noodkreten uit het veld ....................................................................................................... 67
Afdwinging = prioriteit ......................................................................................................... 67
1. Administratieve vereenvoudiging .................................................................................... 68
2. Administratieve samenwerking........................................................................................ 68
SOLVIT................................................................................................................................... 68
3. Notificatieprocedure ........................................................................................................ 68
Recap .................................................................................................................................... 69
Primair recht – bepalingen + toepassingsgebied ..................................................................... 69
Vestiging artikel 49 VWEU................................................................................................... 69
Vestiging artikel 54 VWEU................................................................................................... 70
Diensten artikel 56 VWEU ................................................................................................... 70
Analyse in drie stappen ........................................................................................................ 70
vestiging vs diensten ............................................................................................................ 71
servitization – goederen vs diensten ................................................................................. 71
Primair recht - Belemmeringen ................................................................................................ 72
Belemmeringen .................................................................................................................... 72
Directe discriminatie - Reyners [1974] .............................................................................. 72
Indirecte discriminatie - Konstantinidis [1993] ................................................................. 72
Belemmering zonder onderscheid - Schindler [1994]....................................................... 73
Belemmering zonder onderscheid - Carpenter [2002] ..................................................... 73
Overzicht .............................................................................................................................. 74
Primair recht - Rechtvaardiging................................................................................................ 74
2
, Rechtvaardigingsgronden uit het Verdrag - Artikel 52, lid 1 VWEU ................................. 74
Rule of reason....................................................................................................................... 74
Rechtvaardiging - overzicht ............................................................................................... 74
Rechtvaardiging - Omega Spielhallen [2004] .................................................................... 75
Rechtvaardiging - Recap .................................................................................................... 77
Samengestelde diensten .......................................................................................................... 77
Dienstenrichtlijn vs andere harmonisatie ............................................................................ 77
Dienst van de informatiemaatschappij = Richtlijn 2015/1535 ............................................ 77
Dienst van de informatiemaatschappij - toepasselijke rechtsregels ................................ 77
Uber Spain [2017]................................................................................................................. 78
AirBnB [2019] ....................................................................................................................... 80
Recap .................................................................................................................................... 82
Context ..................................................................................................................................... 83
Vrij verkeer van personen .................................................................................................... 83
VVW ...................................................................................................................................... 83
Rechtsbronnen ..................................................................................................................... 84
Extra omkadering ................................................................................................................. 85
Toepassingsgebied ................................................................................................................... 85
Voorwaarden VVW ............................................................................................................... 85
“Werknemer” ....................................................................................................................... 85
“Werknemer” – ruime lezing - recap ................................................................................ 88
“Werknemer” – beperkingen - recap ................................................................................ 88
Grensoverschrijdend element .............................................................................................. 89
Betrekkingen in overheidsdienst (carve-out)....................................................................... 89
Niet enkel gedrag LS ........................................................................................................... 90
Verordening (EU) nr. 492/2011 – Richtlijn 2014/54/EU .......................................................... 92
Verordening (EU) nr. 492/2011 .......................................................................................... 92
Richtlijn 2014/54/EU ............................................................................................................ 97
Artikel 45 VWEU ....................................................................................................................... 98
Belemmeringen - theorie ..................................................................................................... 98
Rechtvaardiging - theorie ..................................................................................................... 99
Belemmeringen & rechtvaardiging - RS ............................................................................. 100
Overzicht ............................................................................................................................ 101
Recap .................................................................................................................................. 101
3
,Inleiding
Vak gaat over materieel recht en recht dat komt uit de EU → uitwerking in nationaal
rechtssysteem
Wat is materieel recht?
- Artikel: “tussen 2019 en 2024 heeft de EU 14.000 documenten geproduceerd”
- = al het recht van de EU, dat niet procedureel en institutioneel is
o Dus ook markt-en mededigingsrecht; dit is recht op het Europees niveau; wij
gaan ons focussen op de kern
o Wij gaan het hebben over de kern van het materieel recht; dit is de interne
markt = ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen,
personen, diensten en kapitalen is gewaarborgd
Praktisch
- Lesmethode
o Primaire bronnen: = vertrekpunt
• RS HvJ
• Verdragsbepalingen
• Harmonisatie
o Doel: wegwijs maken
o Doel: ruimte laten voor uw kritisch blik
- Materiaal
o Slides
o Reader I & II
→ mee nemen naar examen!
! regels van codex
o Bijkomende documenten op toledo (enkel indien nuttig en noodzakelijk)
o GEEN cursus
Je kan wel nalezen in C. Barnard, The substantive law of the EU
o Weblectures
! extra oefening komt NIET op toledo
- Evaluatie: semester en examen
o Vroeger: permanente evaluatie
o Nu: 1 casus zonder verrassingseffect
• 25/03, 18u – 28/03, 12u
• Punten: 2/20
• Feedback in kleine groepen: 28/03 + hefboom
• 2e oefenmoment
o Examen:
• 18/20
• Zelfde lengte van examen
• Meer ruimte voor theorie
• Casus + theorie
▪ Alle thema’s
4
, ▪ Essay, eigen inzicht,vergelijking…
• Modelexamen op toledo
▪ Zonder antwoorden
▪ 02/05: vrijwillig proefexamen
▪ 06/05: Q&A en modelantwoord
5