0. Van logistieke flow tot supply
chain
Beweging van de leveranciers naar de
klanten
- Marktvraag = de behoefte van de
klanten
- Retourlogistiek = de omgekeerde
beweging, dwz een beweging van de
klanten naar de leveranciers
Voor en nadelen van logistiek
- Constante afweging tussen duurzaamheid en
efficiëntie
Definitie logistiek management:
Het deel van supply chain management dat op een efficiënte en effectieve manier de
voorwaartse stromen, de opslag en de retourstromen van goederen van een individueel
bedrijf plant, uitvoert en controleert van de oorsprong tot aan de consument om de
behoeften van de klant te vervullen
Voorwaartse stromen: richting de klant
Behoeften van de klant staan centraal
Specifieke situatie van een individueel bedrijf
Belangrijke factoren bij logistiek:
- Juiste goederen
- Juiste hoeveelheid
- Juiste kwaliteit
- Juiste tijdstip
- Juiste documenten
- Juiste plaats
- Juiste prijs
Definitie SCM: = integraal ketenbeheer
principe waarbij door middel van het beheersen en het optimaliseren van processen,
coördinatie en samenwerking met leveranciers, tussenpersonen en afnemers een betere
functionaliteit van de keten (en al haar schakels) ontstaat.
Ontstaan door de globalisering die de focus op het individuele bedrijf minder belangrijk
maakte.
Daarom: ruimer denken -> integraal ketenbeheer
- Integraal: over het geheel van de keten
- Keten: stroom van goederen, informatie en geld
Firma -> Klant
goederenstroom van de fysieke producten
informatiestroom (bv. documenten zoals de leveringsbon)
Klant -> Firma
Geldstroom
(eventuele retourstroom)
- Beheer: uitvoering + beleid en strategie (management)
Volledige keten van grondstof tot eindconsument
, Doel van SCM:
- Concurrentieel voordeel: nood aan samenwerking tussen de verschillende schakels
(ondernemingen) (= een groot samenwerkingsproces)
- Noden van klant staan centraal
Ketenintegratie zorgt voor:
- Klantenwaarde (tevredenheid van de klant)
- Maximalisatie van opbrengsten (genereren van winst)
- Minimalisatie van kosten
Veerkrachtige supply chain = wanneer de supply chain sterk genoeg aan elkaar hangt dat
verandering op de markt of andere onverwachtse omstandigheden, de balans van de
keten niet verstoren.
Supply management vs. demand management
- Supply management (vaak FMCG: fast moving consumer goods)
Aankopen op basis van beschikbaarheid (niet op bestelling)
PUSH: leverancier legt de producten in de supermarkt en duwt de producten
richting de klant
Productie wordt gebaseerd op de verwachte vraag (vraagvoorspelling)
Gericht op efficiëntie
- Demand management:
De producten worden verkocht op basis van de vraag van de klant (langer
productieproces)
PULL: klant trekt de producten door de keten dmv een vraag/bestelling
Andere opties bieden aan de klant dan de standaardopties als oplossing over de
ontevredenheid van de klant over die standaardproducten.
Productie = vaak individueel en op basis van een vraag/bestelling
Verlaagt het risico op overproductie
Ketenomkering = evolutie van supply management naar demand management, maar dit is
niet bij alle producten mogelijk.
Innovatie + duurzaamheid als focus:
, - Ecologische sector + sociale sector
1: geschiedenis van de logistiek en het belang voor de
economie
1.1 Militaire oorsprong
1.1.1 Voor Napoleon (gigantische bouwwerken en veroveringstochten)
Egyptenaren: pyramides
- Transport van bouwmaterialen = vorm van logistiek
Romeinen: heirbanen
- Belevering van troepen in verre gebieden
- Snelle verplaatsing van troepen
- Gemakkelijkere communicatie tussen regio’s
Late middeleeuwen: transport over de oceanen
- Technieken om voedsel langer te bewaren (bv. pekelen) = vorm van voorraadbeheer
1.1.2 Napoleon (1804-1815) – Verfijning militaire logistiek
Ontstaan van het begrip logistiek:
- Maréchaux de logis -> verkenners die op zoek gingen naar slaapplaats en voedsel
- Aanvoerlogistiek gericht op effectiviteit
Soldaten
Levensmiddelen
Munitie
1.1.3 Moderne tijden – Logistiek netwerk, containers en internet
WOI: treinen + vrachtwagens voor aanvoerlogistiek = vorm van intermodaliteit (combinatie
van verschillende transportmiddelen)
WOII: radiotechnologie (real-time communicatie) + opkomst van de container
- Containers = onmisbaar voor internationale handel
Overal ter wereld zelfde afmetingen dus universeel
Bescherming van de goederen bij transport
Mogelijkheid tot vervoer van allerlei soorten goederen µ
Containers zorgden voor een groei van het maritieme transport en de havens en een
schaalvergroting in de logistieke sector
’80: Fax + ’90 internet: snellere en goedkope communicatiemogelijkheden
Nu: drones + containerterminals zonder personeel + organisatie grote events
Bereikbaarheid van de locatie is ook een cruciale factor voor logistiek
Nadelen van logistiek en wereldhandel:
- Vergroting van de ecologische voetafdruk
- CO² uitstoot
- Methaanuitstoot (landbouw)
- Lucht, water en bodemvervuiling
- Congestie: files (blokkade van de weg)
- Lawaaihinder
- Ongevallen
- Slijtage van de infrastructuur
1.2 Economisch belang van logistiek
1.2.1 Het belang in cijfers uitgedrukt
Faciliterende rol: zonder logistiek is er geen economie mogelijk (zonder logistiek krijgt je de
producten niet bij de klant)
, Rol van België:
- Centrale ligging in Europa
- Goede waterwegen, havens, (spoor)-wegvervoer
- Hoge LPI (Logistics performance index) score (indicator van hoe goed landen scoren op
logistiek vlak)
Douane
Infrastructuur
Internationale zendingen
Beschikbaarheid van logistieke competenties
Tracking and tracing
Tijdigheid
Logistieke uitdagingen:
- Financiële crisis 2008
- Uitbreidingen van de EU richting Centraal en Oost-Europa
- Opkomst en populariteit van e-commerce
- Vraag naar meer duurzaamheid
- COVID (2020)
Bemoeilijkte de import uit China
- Oorlog Rusland-Oekraïne:
Bepaalde grondstoffen moeilijker te importeren (olie, bloem, graan,…)
- Conflicten in het Midden-Oosten:
Suezkanaal geen veilige transportroute meer dus schepen rond Afrika via kaap
goede hoop (blokkade van het kanaal is een serieuze verstoring van de
wereldhandel)
Belangrijke wijzingen in het logistiek speelveld:
- Stijgend belang van bedrijven uit het verre oosten
- Aangetast lokaal draagvlak (door bv. congestie)
- Fusiegolven (fusies tussen havens: bv. Antwerpen-Zeebrugge)
- Nieuwe technologieën
- Stijgende vraag naar nachtarbeid
- Aantrek van buitenlandse werknemers voor onpopulaire jobs
Globalisering
Ketenomkering (demand-management ipv. Supply management)
Opkomst van nieuwe technologieën
Groeiende bezorgdheid rond duurzaamheid
1.2.2 Blue banana binnen Europa
Gouden delta: havenindustrie in havens Antwerpen en Rotterdam
Groei na de jaren 80 door explosief gebruik van containers
’90: ontwikkeling van distributiecentra (waar de bestellingen klaargemaakt en verzonden
worden naar de klanten)
Value added logistic (VAL)/Value added services (VAS)
- Waarde wordt toegevoegd tijdens transport en opslagproces (bv. labelen, handleiding
toevoegen in de goede taal,…)
Postponed manufacturing
- Laatste productiestap gebeurt niet in de fabriek (specifieke klantgerichte opties worden
in distributiecentra toegevoegd)
Blue banana: regio in Europa met een sterke concentratie van koopkracht, optimaal klimaat en
dus de ideale locatie voor distributiecentra
chain
Beweging van de leveranciers naar de
klanten
- Marktvraag = de behoefte van de
klanten
- Retourlogistiek = de omgekeerde
beweging, dwz een beweging van de
klanten naar de leveranciers
Voor en nadelen van logistiek
- Constante afweging tussen duurzaamheid en
efficiëntie
Definitie logistiek management:
Het deel van supply chain management dat op een efficiënte en effectieve manier de
voorwaartse stromen, de opslag en de retourstromen van goederen van een individueel
bedrijf plant, uitvoert en controleert van de oorsprong tot aan de consument om de
behoeften van de klant te vervullen
Voorwaartse stromen: richting de klant
Behoeften van de klant staan centraal
Specifieke situatie van een individueel bedrijf
Belangrijke factoren bij logistiek:
- Juiste goederen
- Juiste hoeveelheid
- Juiste kwaliteit
- Juiste tijdstip
- Juiste documenten
- Juiste plaats
- Juiste prijs
Definitie SCM: = integraal ketenbeheer
principe waarbij door middel van het beheersen en het optimaliseren van processen,
coördinatie en samenwerking met leveranciers, tussenpersonen en afnemers een betere
functionaliteit van de keten (en al haar schakels) ontstaat.
Ontstaan door de globalisering die de focus op het individuele bedrijf minder belangrijk
maakte.
Daarom: ruimer denken -> integraal ketenbeheer
- Integraal: over het geheel van de keten
- Keten: stroom van goederen, informatie en geld
Firma -> Klant
goederenstroom van de fysieke producten
informatiestroom (bv. documenten zoals de leveringsbon)
Klant -> Firma
Geldstroom
(eventuele retourstroom)
- Beheer: uitvoering + beleid en strategie (management)
Volledige keten van grondstof tot eindconsument
, Doel van SCM:
- Concurrentieel voordeel: nood aan samenwerking tussen de verschillende schakels
(ondernemingen) (= een groot samenwerkingsproces)
- Noden van klant staan centraal
Ketenintegratie zorgt voor:
- Klantenwaarde (tevredenheid van de klant)
- Maximalisatie van opbrengsten (genereren van winst)
- Minimalisatie van kosten
Veerkrachtige supply chain = wanneer de supply chain sterk genoeg aan elkaar hangt dat
verandering op de markt of andere onverwachtse omstandigheden, de balans van de
keten niet verstoren.
Supply management vs. demand management
- Supply management (vaak FMCG: fast moving consumer goods)
Aankopen op basis van beschikbaarheid (niet op bestelling)
PUSH: leverancier legt de producten in de supermarkt en duwt de producten
richting de klant
Productie wordt gebaseerd op de verwachte vraag (vraagvoorspelling)
Gericht op efficiëntie
- Demand management:
De producten worden verkocht op basis van de vraag van de klant (langer
productieproces)
PULL: klant trekt de producten door de keten dmv een vraag/bestelling
Andere opties bieden aan de klant dan de standaardopties als oplossing over de
ontevredenheid van de klant over die standaardproducten.
Productie = vaak individueel en op basis van een vraag/bestelling
Verlaagt het risico op overproductie
Ketenomkering = evolutie van supply management naar demand management, maar dit is
niet bij alle producten mogelijk.
Innovatie + duurzaamheid als focus:
, - Ecologische sector + sociale sector
1: geschiedenis van de logistiek en het belang voor de
economie
1.1 Militaire oorsprong
1.1.1 Voor Napoleon (gigantische bouwwerken en veroveringstochten)
Egyptenaren: pyramides
- Transport van bouwmaterialen = vorm van logistiek
Romeinen: heirbanen
- Belevering van troepen in verre gebieden
- Snelle verplaatsing van troepen
- Gemakkelijkere communicatie tussen regio’s
Late middeleeuwen: transport over de oceanen
- Technieken om voedsel langer te bewaren (bv. pekelen) = vorm van voorraadbeheer
1.1.2 Napoleon (1804-1815) – Verfijning militaire logistiek
Ontstaan van het begrip logistiek:
- Maréchaux de logis -> verkenners die op zoek gingen naar slaapplaats en voedsel
- Aanvoerlogistiek gericht op effectiviteit
Soldaten
Levensmiddelen
Munitie
1.1.3 Moderne tijden – Logistiek netwerk, containers en internet
WOI: treinen + vrachtwagens voor aanvoerlogistiek = vorm van intermodaliteit (combinatie
van verschillende transportmiddelen)
WOII: radiotechnologie (real-time communicatie) + opkomst van de container
- Containers = onmisbaar voor internationale handel
Overal ter wereld zelfde afmetingen dus universeel
Bescherming van de goederen bij transport
Mogelijkheid tot vervoer van allerlei soorten goederen µ
Containers zorgden voor een groei van het maritieme transport en de havens en een
schaalvergroting in de logistieke sector
’80: Fax + ’90 internet: snellere en goedkope communicatiemogelijkheden
Nu: drones + containerterminals zonder personeel + organisatie grote events
Bereikbaarheid van de locatie is ook een cruciale factor voor logistiek
Nadelen van logistiek en wereldhandel:
- Vergroting van de ecologische voetafdruk
- CO² uitstoot
- Methaanuitstoot (landbouw)
- Lucht, water en bodemvervuiling
- Congestie: files (blokkade van de weg)
- Lawaaihinder
- Ongevallen
- Slijtage van de infrastructuur
1.2 Economisch belang van logistiek
1.2.1 Het belang in cijfers uitgedrukt
Faciliterende rol: zonder logistiek is er geen economie mogelijk (zonder logistiek krijgt je de
producten niet bij de klant)
, Rol van België:
- Centrale ligging in Europa
- Goede waterwegen, havens, (spoor)-wegvervoer
- Hoge LPI (Logistics performance index) score (indicator van hoe goed landen scoren op
logistiek vlak)
Douane
Infrastructuur
Internationale zendingen
Beschikbaarheid van logistieke competenties
Tracking and tracing
Tijdigheid
Logistieke uitdagingen:
- Financiële crisis 2008
- Uitbreidingen van de EU richting Centraal en Oost-Europa
- Opkomst en populariteit van e-commerce
- Vraag naar meer duurzaamheid
- COVID (2020)
Bemoeilijkte de import uit China
- Oorlog Rusland-Oekraïne:
Bepaalde grondstoffen moeilijker te importeren (olie, bloem, graan,…)
- Conflicten in het Midden-Oosten:
Suezkanaal geen veilige transportroute meer dus schepen rond Afrika via kaap
goede hoop (blokkade van het kanaal is een serieuze verstoring van de
wereldhandel)
Belangrijke wijzingen in het logistiek speelveld:
- Stijgend belang van bedrijven uit het verre oosten
- Aangetast lokaal draagvlak (door bv. congestie)
- Fusiegolven (fusies tussen havens: bv. Antwerpen-Zeebrugge)
- Nieuwe technologieën
- Stijgende vraag naar nachtarbeid
- Aantrek van buitenlandse werknemers voor onpopulaire jobs
Globalisering
Ketenomkering (demand-management ipv. Supply management)
Opkomst van nieuwe technologieën
Groeiende bezorgdheid rond duurzaamheid
1.2.2 Blue banana binnen Europa
Gouden delta: havenindustrie in havens Antwerpen en Rotterdam
Groei na de jaren 80 door explosief gebruik van containers
’90: ontwikkeling van distributiecentra (waar de bestellingen klaargemaakt en verzonden
worden naar de klanten)
Value added logistic (VAL)/Value added services (VAS)
- Waarde wordt toegevoegd tijdens transport en opslagproces (bv. labelen, handleiding
toevoegen in de goede taal,…)
Postponed manufacturing
- Laatste productiestap gebeurt niet in de fabriek (specifieke klantgerichte opties worden
in distributiecentra toegevoegd)
Blue banana: regio in Europa met een sterke concentratie van koopkracht, optimaal klimaat en
dus de ideale locatie voor distributiecentra
