HISTORISCHE SOCIOLOGIE
INLEIDING
Inzicht krijgen in sl v vandaag door naar historische evolutie te kijken?
Gele hesjes Frankrijk
o Protest van “lagere middenklasse” (arbeiders)
o Tegen bv milieumaatregelen die leven duurder maakt voor hen etc
21e eeuw
- Toenemende ongelijkheid
- Klimaatverandering
- Etnische breuklijnen
Verschillende dimensies v zelfde probleem? moeten dit holistisch bekijken
Definitie historische soc
= to understand the past, how societies have developed over time, and the impact this has on the present
Sociologie= kijken naar de context, wat wij nu denken/doen is nu compleet anders dan bv in
middeleeuwen door verschillende maatschappelijke context
Focus op transities
Focus op macro-elementen
o Dingen die voor de meeste landen opgaan, processen die bijna overal aanwezig zijn
o Bv extreem rechts is probleem vd westerse wereld, niet iets Vlaams, dus als je dit wil onderzoeken
moet je niet micro in Vlaanderen gaan kijken
Achterwaarts de toekomst in
MATERIALISME
Sanderson
Ideeën zijn niet zo belangrijk
o Geen beperkingen op wat we kunnen denken, dus geen beperkende factor
bv Marx grote bijdrage analyse klassenstrijd, grote impact vorming arbeidersbeweging en
communisme, maar als hij er niet was geweest, ging wel iemand anders met die ideeën komen
Materialistisme: harde materiele factoren (bv staten, bevolking, oorlog…) hebben impact op hoe
de wereld veranderd, veel meer dan ideeën
Wat je wil verklaren bepaalt welk perspectief zinvol is
Sapiens – Harari
o Hele geschiedenis vd mens uitgeschreven, maar minder materialistisch dan Sanderson, praat ook veel
over ideeën
1
,DE SLEUTEL = DE STAAT
Belangrijk in materialistisch perspectief
In moderne sl kan je niet zonder staat
De staat
o = collectieve vorm van organiseren
o Collectieve goederen: kosten (bv belastingen) organisatie baten (bv pensioen)
o Noodzakelijk systeem om iets op grote schaal te organiseren, logistieke uitbouw, comité nodig die dit
uitvoert
o Meestal superieur om iets individueel te doen, bv duurder om park te hebben dan om eigen tuin te
hebben??
Wie bestuurt de staat?
o Belangrijke vraag, bv staat opgericht door apen, die zorgt dat de apen nootjes hebben, gaan niet voor
de papegaaien zorgen??
wie dat ze opricht, bepaalt voor wie de baten zijn
o Wie heeft ze opgericht? Om wat mee te doen?
o Wie heeft macht om de staat controleren, in te zetten?
o Hoe verandert dit doorheen de tijd?
Dus wat we doen: politieke sociologie, politieke economie… beetje vanalles om te begrijpen hoe de wereld
werkt
DE GROOTSTE UITVINDING OOIT (DE WELVAARTSSTAAT)
Hoe is die ontstaan? Gaat die overleven of staat die onder druk?
Welvaartsstaat = Staat die veel goederen en diensten organiseert voor de bevolking
Bv ouderschapsverlof, kinderbijdrage, ziekteverzekering, werkloosheidsuitkering…
Historisch gezien is dit een mirakel, tot niet lang geleden viel dit zelfs niet te vatten
Doorbraak pas na WOII
1. Hoe is dit kunnen gebeuren?
Het moest niet gebeuren, is geen automatisme, er is voor gevochten
2. Gaat dit blijven bestaan?
Geen automatisme dat het blijft bestaan, zie bv VS waar de welvaartsstaat afbrokkelt
ACHTERWAARTS DE TOEKOMST IN
Grafiek 1:
Rood: evolutie wereldbevolking
2
,Miljoenen jaren jager-verzamelaars graduele overgang naar landbouwsamenleving + gelijktijdig met
landbouw ontstonden staten, sedentair leven ontstaan kapitalisme (400j geleden) industrialisatie (200j
geleden) na WOII: welvaartstaat, hoge levensstandaard…
Grafiek 2:
Hoge Gini index tijdens hele landbouwsl periode, Gaat omlaag na WOII, maar stijgt nu terug
o Dit willen we begrijpen, waarom? Belangrijkste grafiek
Moeilijk gini coëfficiënten te bereken voor de geschiedenis, wat is die vd j-v
o Redelijke gelijkheid want geen grote materiële basis voor ongelijkheid: voedsel kon je niet
bijhouden/opslaan, kleine groepen dus voor overleving verdelen…
Grafiek 3:
U curve
WAT MOETEN WE KENNEN
21 basisteksten + handboek:
o Integraal te kennen
Toepassingsteksten:
o Niet echt te kennen voor examen, maar moeten we
Wat kunnen/kennen:
- Begrippen en theorieën kennen
- Toepassen: Historisch perspectief kunnen hanteren, adhv concepten en theorieën analyseren
- Uitleggen en argumenteren
Examen:
Mondeling met schriftelijke voorbereiding
1. Klassieke vraag over basisteksten
voorspelbare vragen, GEEN detail; bv leg uit wat zijn de oorzaken vh ontstaan vd landbouw?, bv
waarom is kapitalisme ontstaan? (alle vragen worden per les gegeven)
tis dus veel, maar duidelijk WAT je moet kennen
inzicht belangrijk
details enkel belangrijk als je ze gebruikt om je punt te maken
2. Toepassingsvraag
Krantenartikel over maatschappelijk fenomeen, analyseren adhv begrippen en theorieën uit alle
teksten (mag ook met concepten uit de niet basisteksten) (dus met historisch sociologisch perspectief)
Claim ontwikkelen over de case (komen we later nog op terug), niet zomaar zeggen welke theorie je er
in ziet, maar een claim opbouwen over hoe de wereld in elkaar zit ofzo?
Hoe antwoorden?:
3
, - Inhoud + stijl v presenteren moet helder zijn!
- Structuur erin steken!
- Genuanceerd! Je kan ook tegensprekende dingen aanhalen, je kan dan ook zeggen v “maar het ene
weegt volgens mij meer door dan het andere”
Bijvragen als het goed gaat, bijvragen om terug op juiste spoor te brengen, maar ook bijvragen zodat prof blijft
luisteren hahaha dus niets achter zoeken
AANPAK VAK
Deel 1: lezen
Voor en tijdens de les, in de les wordt het simpeler uitgelegd dan in de tekst, zodat die teksten ook
verteerbaarder worden, maar lezen blijft belangrijk!
Verwerking vd teksten is belangrijk: maken van begrippenlijst, onepager, schema’s … per tekst
o Uploaden op ufora voor woensdagavond
o Niet op punten, maar om je eraan te houden dat je het doet
Leren in laagjes: basisbegrippen, de claims die gemaakt worden, de uitwerking, details, de kritiek en reflectie…
Deel 2: opdracht
15 procent vd punten
Groepjes v 3 op ufora vormen
Maken v podcast over actueel thema (26 teksten bijhorend bij thema’s, maar je mag ook thema kiezen)
Voor een niet-sociologen publiek, jargon vermijden, maar wel de conclusies meegeven
Ondersteuning: online tutorial, workshops
Deel 3: documentaire + workshop
Gastlezing/Documentaire v Broederlijk Delen: 25% revolutie
Organisatie waar wij ook terecht in kunnen komen
LES 1
TEKST SANDERSON
HOE INFO VERZAMELEN OVER J-V:
- kijken naar hedendaagse j-v sl door antropologen
- archeologie
4
INLEIDING
Inzicht krijgen in sl v vandaag door naar historische evolutie te kijken?
Gele hesjes Frankrijk
o Protest van “lagere middenklasse” (arbeiders)
o Tegen bv milieumaatregelen die leven duurder maakt voor hen etc
21e eeuw
- Toenemende ongelijkheid
- Klimaatverandering
- Etnische breuklijnen
Verschillende dimensies v zelfde probleem? moeten dit holistisch bekijken
Definitie historische soc
= to understand the past, how societies have developed over time, and the impact this has on the present
Sociologie= kijken naar de context, wat wij nu denken/doen is nu compleet anders dan bv in
middeleeuwen door verschillende maatschappelijke context
Focus op transities
Focus op macro-elementen
o Dingen die voor de meeste landen opgaan, processen die bijna overal aanwezig zijn
o Bv extreem rechts is probleem vd westerse wereld, niet iets Vlaams, dus als je dit wil onderzoeken
moet je niet micro in Vlaanderen gaan kijken
Achterwaarts de toekomst in
MATERIALISME
Sanderson
Ideeën zijn niet zo belangrijk
o Geen beperkingen op wat we kunnen denken, dus geen beperkende factor
bv Marx grote bijdrage analyse klassenstrijd, grote impact vorming arbeidersbeweging en
communisme, maar als hij er niet was geweest, ging wel iemand anders met die ideeën komen
Materialistisme: harde materiele factoren (bv staten, bevolking, oorlog…) hebben impact op hoe
de wereld veranderd, veel meer dan ideeën
Wat je wil verklaren bepaalt welk perspectief zinvol is
Sapiens – Harari
o Hele geschiedenis vd mens uitgeschreven, maar minder materialistisch dan Sanderson, praat ook veel
over ideeën
1
,DE SLEUTEL = DE STAAT
Belangrijk in materialistisch perspectief
In moderne sl kan je niet zonder staat
De staat
o = collectieve vorm van organiseren
o Collectieve goederen: kosten (bv belastingen) organisatie baten (bv pensioen)
o Noodzakelijk systeem om iets op grote schaal te organiseren, logistieke uitbouw, comité nodig die dit
uitvoert
o Meestal superieur om iets individueel te doen, bv duurder om park te hebben dan om eigen tuin te
hebben??
Wie bestuurt de staat?
o Belangrijke vraag, bv staat opgericht door apen, die zorgt dat de apen nootjes hebben, gaan niet voor
de papegaaien zorgen??
wie dat ze opricht, bepaalt voor wie de baten zijn
o Wie heeft ze opgericht? Om wat mee te doen?
o Wie heeft macht om de staat controleren, in te zetten?
o Hoe verandert dit doorheen de tijd?
Dus wat we doen: politieke sociologie, politieke economie… beetje vanalles om te begrijpen hoe de wereld
werkt
DE GROOTSTE UITVINDING OOIT (DE WELVAARTSSTAAT)
Hoe is die ontstaan? Gaat die overleven of staat die onder druk?
Welvaartsstaat = Staat die veel goederen en diensten organiseert voor de bevolking
Bv ouderschapsverlof, kinderbijdrage, ziekteverzekering, werkloosheidsuitkering…
Historisch gezien is dit een mirakel, tot niet lang geleden viel dit zelfs niet te vatten
Doorbraak pas na WOII
1. Hoe is dit kunnen gebeuren?
Het moest niet gebeuren, is geen automatisme, er is voor gevochten
2. Gaat dit blijven bestaan?
Geen automatisme dat het blijft bestaan, zie bv VS waar de welvaartsstaat afbrokkelt
ACHTERWAARTS DE TOEKOMST IN
Grafiek 1:
Rood: evolutie wereldbevolking
2
,Miljoenen jaren jager-verzamelaars graduele overgang naar landbouwsamenleving + gelijktijdig met
landbouw ontstonden staten, sedentair leven ontstaan kapitalisme (400j geleden) industrialisatie (200j
geleden) na WOII: welvaartstaat, hoge levensstandaard…
Grafiek 2:
Hoge Gini index tijdens hele landbouwsl periode, Gaat omlaag na WOII, maar stijgt nu terug
o Dit willen we begrijpen, waarom? Belangrijkste grafiek
Moeilijk gini coëfficiënten te bereken voor de geschiedenis, wat is die vd j-v
o Redelijke gelijkheid want geen grote materiële basis voor ongelijkheid: voedsel kon je niet
bijhouden/opslaan, kleine groepen dus voor overleving verdelen…
Grafiek 3:
U curve
WAT MOETEN WE KENNEN
21 basisteksten + handboek:
o Integraal te kennen
Toepassingsteksten:
o Niet echt te kennen voor examen, maar moeten we
Wat kunnen/kennen:
- Begrippen en theorieën kennen
- Toepassen: Historisch perspectief kunnen hanteren, adhv concepten en theorieën analyseren
- Uitleggen en argumenteren
Examen:
Mondeling met schriftelijke voorbereiding
1. Klassieke vraag over basisteksten
voorspelbare vragen, GEEN detail; bv leg uit wat zijn de oorzaken vh ontstaan vd landbouw?, bv
waarom is kapitalisme ontstaan? (alle vragen worden per les gegeven)
tis dus veel, maar duidelijk WAT je moet kennen
inzicht belangrijk
details enkel belangrijk als je ze gebruikt om je punt te maken
2. Toepassingsvraag
Krantenartikel over maatschappelijk fenomeen, analyseren adhv begrippen en theorieën uit alle
teksten (mag ook met concepten uit de niet basisteksten) (dus met historisch sociologisch perspectief)
Claim ontwikkelen over de case (komen we later nog op terug), niet zomaar zeggen welke theorie je er
in ziet, maar een claim opbouwen over hoe de wereld in elkaar zit ofzo?
Hoe antwoorden?:
3
, - Inhoud + stijl v presenteren moet helder zijn!
- Structuur erin steken!
- Genuanceerd! Je kan ook tegensprekende dingen aanhalen, je kan dan ook zeggen v “maar het ene
weegt volgens mij meer door dan het andere”
Bijvragen als het goed gaat, bijvragen om terug op juiste spoor te brengen, maar ook bijvragen zodat prof blijft
luisteren hahaha dus niets achter zoeken
AANPAK VAK
Deel 1: lezen
Voor en tijdens de les, in de les wordt het simpeler uitgelegd dan in de tekst, zodat die teksten ook
verteerbaarder worden, maar lezen blijft belangrijk!
Verwerking vd teksten is belangrijk: maken van begrippenlijst, onepager, schema’s … per tekst
o Uploaden op ufora voor woensdagavond
o Niet op punten, maar om je eraan te houden dat je het doet
Leren in laagjes: basisbegrippen, de claims die gemaakt worden, de uitwerking, details, de kritiek en reflectie…
Deel 2: opdracht
15 procent vd punten
Groepjes v 3 op ufora vormen
Maken v podcast over actueel thema (26 teksten bijhorend bij thema’s, maar je mag ook thema kiezen)
Voor een niet-sociologen publiek, jargon vermijden, maar wel de conclusies meegeven
Ondersteuning: online tutorial, workshops
Deel 3: documentaire + workshop
Gastlezing/Documentaire v Broederlijk Delen: 25% revolutie
Organisatie waar wij ook terecht in kunnen komen
LES 1
TEKST SANDERSON
HOE INFO VERZAMELEN OVER J-V:
- kijken naar hedendaagse j-v sl door antropologen
- archeologie
4
