Filosofie
Kapstok: Huis van westerse filosofie:
1e bouwsteen: oudheid (plato, socrates, aristoteles)
2e bouwsteen: middeleeuwen (theologie & filosofie, door paters)
3e bouwsteen: moderne tijd/ 18e eeuw (kant & montesquieu)
4e bouwsteenn/dak: heden tijd/20e-21e eeuw (Hannah Arendt & Martin
Heidigger)
1. Klassieke, Griekse, Romeinse oudheid
Filosofen:
- Socrates: ethisch inzicht, dialoog
Denk voor uzelf (zelfreflectie)
Coherent denken, niet altijd in tegenspraak zijn met wat je denkt
Gewetensinzicht: sereen doen stappen richting de dood
- Plato: leerling van Socrates (allegorie van de grot)
- Aristoteles: vormenleer
Allegorie van de grot:
1e stap: bewustwording
Wakker worden van de leugen
Bewust van manipulatie na het gevangenzitten loslaten
Waarheid en leugen ontdekt
Bevrediging van onderdrukking
2e stap: overtuigen en toeleiden
Lange weg om uit de leugen te geraken
Mensen leiden naar de uitgang
Graafwerk naar bevrijding
3e stap: zoeken naar de uitweg
Eens je de waarheid ziet ben je er nog niet
Besef is onderweg
4e stap: verblinding, gewenning, aanvaarding
Wennen aan de waarheid in jou en buiten jou
Verblindend pijnlijk
Soms te pijnlijk: mensen kruipen terug in de leugen
Leen aanvaarden
Bewustwording je bent uit de leugen geraakt
1
, 2. Moderne tijd
Filosofen:
- Kant
Duitse filosoof
Kritisch kijken naar handelen, intenties en motieven ervan
Kijken of je intenties en handelen aangestuurd worden door
maximus (leidraad) die universaliseerbaar zijn
Kunnen anderen de leidraad volgen?
Universaliseerbaarheid van ethische principes
Zou je akkoord gaan met de principes?
Kunnen we de wetten van ons handelen aan anderen en onszelf
aanleggen?
- Montesquieu
Trias politica: macht verdeeld tussen 2 wetgevende, uitvoerende
en rechterlijke macht om elkaar in balans te houden
Reflecteerde over de bestuursvorm en dynamieken die daar altijd
in terug komen
- Nietzsche
Voor de verlichting
Eerste westerse filosoof die tot het inzicht kwam dat je coherent
moest zijn met jezelf om op een serene wijze het leven af te sluiten
Hij haatte de moraal en religie: waren een belemmering voor het
verlangen, vond het zwakke mensen
Vraag waar hij lang over schreef: Wat is het menselijke verlangen?
- Drift?
- Iets dat anderen hebben en waar we naar verlangen?
- Wezenlijk voor elk verlangen dat het wordt gedreven door gemis?
- Kracht die we moeten vieren, bevestigen of omarmen?
Belangrijk voor sociaal werk:
- Handelen vanuit overeenstemming en coherentie
- Ethisch inzicht, als je niet blijft reflecteren over jezelf verlies je je
integriteit
Gelinkt aan waarden en normen, dialoog
Je kan op een serene manier hulpverlenen als je trouw blijft aan je
kompas
- Ethische driehoek
- Standpunt leren nemen tussen de checkrol
2
, Traditie: discipline van filosofen van de westerse oudheid, zaak van
institutie van filosofie dat wordt beoefend aan de universiteit, je filosofie
uitvoeren in academische discipline klopt niet
Filosofische werkvormen zonder veel succes:
1. Werkvorm met kinderen
- Liefde en angst
- Leven en dood
- Dier en mens
Helpt kinderen met kijken naar de wereld, naar elkaar, vragen te
stellen en te beantwoorden, reflectievermogen van kinderen
aanscherpen
(Kinderen zijn de beste filosofen, volwassenen zijn gestopt me
filosoferen)
Kinderen denken spontaan en natuurlijk, out of the box, ze zijn niet bang
om verder te denken en ongestelde vragen te stellen (ze zijn niet
gehinderd door sociale angst, ze hebben geen denkverboden)
Ze stellen vragen uit verbeelding en verwondering (motor van de
filosofie)
Filosofen zijn geïnteresseerd in de vraagstelling, meer dan in het
antwoord.
- Vraag naar het wezen van denken
Wezensvraag = zijnsvraag
2. Werkvorm met filocafé
- Informele bijeenkomst georganiseerd door burgers in een café
- Leider (kiest thema), groepjes van 2-3 (stellen zich dieper vragen op
thema)
- Stemmen op welke stelling ze verder praten
Vb. schaamte: het zijnde schaamte is datgene dat schaamte anders maakt
dan fierheid
1. Filosofie = grondslagenonderzoek
Wat is filosofie?
WEZENSVRAGEN:
3
Kapstok: Huis van westerse filosofie:
1e bouwsteen: oudheid (plato, socrates, aristoteles)
2e bouwsteen: middeleeuwen (theologie & filosofie, door paters)
3e bouwsteen: moderne tijd/ 18e eeuw (kant & montesquieu)
4e bouwsteenn/dak: heden tijd/20e-21e eeuw (Hannah Arendt & Martin
Heidigger)
1. Klassieke, Griekse, Romeinse oudheid
Filosofen:
- Socrates: ethisch inzicht, dialoog
Denk voor uzelf (zelfreflectie)
Coherent denken, niet altijd in tegenspraak zijn met wat je denkt
Gewetensinzicht: sereen doen stappen richting de dood
- Plato: leerling van Socrates (allegorie van de grot)
- Aristoteles: vormenleer
Allegorie van de grot:
1e stap: bewustwording
Wakker worden van de leugen
Bewust van manipulatie na het gevangenzitten loslaten
Waarheid en leugen ontdekt
Bevrediging van onderdrukking
2e stap: overtuigen en toeleiden
Lange weg om uit de leugen te geraken
Mensen leiden naar de uitgang
Graafwerk naar bevrijding
3e stap: zoeken naar de uitweg
Eens je de waarheid ziet ben je er nog niet
Besef is onderweg
4e stap: verblinding, gewenning, aanvaarding
Wennen aan de waarheid in jou en buiten jou
Verblindend pijnlijk
Soms te pijnlijk: mensen kruipen terug in de leugen
Leen aanvaarden
Bewustwording je bent uit de leugen geraakt
1
, 2. Moderne tijd
Filosofen:
- Kant
Duitse filosoof
Kritisch kijken naar handelen, intenties en motieven ervan
Kijken of je intenties en handelen aangestuurd worden door
maximus (leidraad) die universaliseerbaar zijn
Kunnen anderen de leidraad volgen?
Universaliseerbaarheid van ethische principes
Zou je akkoord gaan met de principes?
Kunnen we de wetten van ons handelen aan anderen en onszelf
aanleggen?
- Montesquieu
Trias politica: macht verdeeld tussen 2 wetgevende, uitvoerende
en rechterlijke macht om elkaar in balans te houden
Reflecteerde over de bestuursvorm en dynamieken die daar altijd
in terug komen
- Nietzsche
Voor de verlichting
Eerste westerse filosoof die tot het inzicht kwam dat je coherent
moest zijn met jezelf om op een serene wijze het leven af te sluiten
Hij haatte de moraal en religie: waren een belemmering voor het
verlangen, vond het zwakke mensen
Vraag waar hij lang over schreef: Wat is het menselijke verlangen?
- Drift?
- Iets dat anderen hebben en waar we naar verlangen?
- Wezenlijk voor elk verlangen dat het wordt gedreven door gemis?
- Kracht die we moeten vieren, bevestigen of omarmen?
Belangrijk voor sociaal werk:
- Handelen vanuit overeenstemming en coherentie
- Ethisch inzicht, als je niet blijft reflecteren over jezelf verlies je je
integriteit
Gelinkt aan waarden en normen, dialoog
Je kan op een serene manier hulpverlenen als je trouw blijft aan je
kompas
- Ethische driehoek
- Standpunt leren nemen tussen de checkrol
2
, Traditie: discipline van filosofen van de westerse oudheid, zaak van
institutie van filosofie dat wordt beoefend aan de universiteit, je filosofie
uitvoeren in academische discipline klopt niet
Filosofische werkvormen zonder veel succes:
1. Werkvorm met kinderen
- Liefde en angst
- Leven en dood
- Dier en mens
Helpt kinderen met kijken naar de wereld, naar elkaar, vragen te
stellen en te beantwoorden, reflectievermogen van kinderen
aanscherpen
(Kinderen zijn de beste filosofen, volwassenen zijn gestopt me
filosoferen)
Kinderen denken spontaan en natuurlijk, out of the box, ze zijn niet bang
om verder te denken en ongestelde vragen te stellen (ze zijn niet
gehinderd door sociale angst, ze hebben geen denkverboden)
Ze stellen vragen uit verbeelding en verwondering (motor van de
filosofie)
Filosofen zijn geïnteresseerd in de vraagstelling, meer dan in het
antwoord.
- Vraag naar het wezen van denken
Wezensvraag = zijnsvraag
2. Werkvorm met filocafé
- Informele bijeenkomst georganiseerd door burgers in een café
- Leider (kiest thema), groepjes van 2-3 (stellen zich dieper vragen op
thema)
- Stemmen op welke stelling ze verder praten
Vb. schaamte: het zijnde schaamte is datgene dat schaamte anders maakt
dan fierheid
1. Filosofie = grondslagenonderzoek
Wat is filosofie?
WEZENSVRAGEN:
3
