Algemene kostenbegrippen
- Inleiding
o Accounting systeem = informatie instrument
verzamelt boekhoud- en management accounting gegevens
als ondersteuning van beslissingsproces
Financial accounting: openbaar gemaakte financiële
staten en andere financiële rapporten, focus op externe
gebruiker, jaarrekening en jaarverslag
Cost en management accounting: info om beslissingen
te nemen en activiteiten van organisatie te controleren,
focus op interne gebruiker, kostprijsberekening
o Onderneming = georganiseerde set activiteiten
maar middelen/grondstoffen zijn onuitputbaar dus nood aan
kostenbesparing => kostencalculatie en -analyse
Kost:
maatstaf voor middelen/grondstoffen verbruikt om bepaald doel te
bereiken
- Directe VS indirecte kosten (= overhead)
o Eenvoudig en direct verband met product of afdeling kosten
die moeten verdeeld worden om ze toe te rekenen aan product
of afdeling
o Kost productie snaren voor tennisraket kost nationale
reclamecampagne voor KLM is indirecte kost voor 1 vlucht
- Variabele VS vaste kosten
o Variëren met activiteitsniveau blijven ongewijzigd
Totale variabele kost – activiteitsniveau = stijgende
rechte totale vaste kost – activiteitsniveau =
constante rechte
Variabele kost per eenheid – activiteitsniveau =
constante rechte vaste kost per eenheid –
activiteitsniveau = holle parabool
o Op LT zijn alle kosten variabel !!
o Kost maaltijd op vlucht kost vliegtuig, piloot
- Semi variabele kost VS semi vaste kost
o Zowel vaste als variabele component vast binnen bepaalde
activiteitsniveaus maar veranderen trapsgewijs buiten deze
niveaus
, o Telefoonrekening (abonnement = vast, belminuten = variabel)
huur, aantal verpleegsters in ziekenhuis per aantal
patiënten
- Beheersbare VS niet beheersbare kosten
o Kunnen we zelf beïnvloeden worden extern vastgelegd
o We kunnen op 7,5% van de kosten NIET besparen omdat we
die niet kunnen beheersen dus bij mindere middelen focussen
op beheersbare kosten
o Meerderheid kosten (loonkost, distributie, …) minderheid
kosten (taksen, vergoeding RvB, …)
- Opportuniteitskost
o Potentiële baten die worden opgegeven wanneer ene
alternatief wordt gekozen over ander
o Als student niet naar les gaat kan hij 20 000€ verdienen
- Sunk kost
o Kosten gemaakt in verleden en niet meer gewijzigd kunnen
worden in toekomst, niet langer relevant voor toekomstige
beslissingen
o 2 jaar geleden 15 000€ betaald voor auto
Break-even analyse (CVP analysis)
- Break even
o Doel onderneming: groei en winstgevendheid
pas winstgevendheid als alle kosten gedekt zijn, hoeveel moet
verkocht worden zodat alle kosten gedekt worden = break
even
o Break-even punt
activiteitsniveau waarbij opbrengsten en kosten van
organisatie aan elkaar gelijk zijn
Verkoopsniveau > BE niveau: winst
Verkoopsniveau < BE niveau: verlies
- BE analyse formules
FK
o BE volume: q = = … eenheden, met p =
( p−v )
verkoopprijs/eenheid, v = variabele kost/eenheid, FK = vaste
kosten, (p – v) = contributie per eenheid
, FK
o BE omzet: X = ( p−v) = … euro = p * volume
p
o Controle: omzet – FK – volume * v = 0
o Als men vooropgestelde winst W wil behalen => optellen bij
FK
BE punt verkopen = BE punt * eenheidsprijs
- Extra
o Assumpties
verkoopprijs is constant over hele relevante bereik, kosten zijn
lineair over relevante bereik, FK zijn gekend
o Toepassingen
BE analyse laat toe allerlei simulaties te maken mbt
Prijsbepaling, investeringspolitiek, acties die variabele
kosten betreffen, lanceren of stopzetten van producten
of diensten, marketing campagnes
Traditionele kostprijsberekening VS activity based
costing (ABC)
- Kostprijsberekening
o Totale productkost
= directe arbeid + direct materiaal + indirecte kost
Bij indirecte kosten doen we aan kosten allocatie =
moeilijk
o Kostprijsberekeningsmethode heeft aanzienlijke invloed op
kostprijs van individuele producten
, Wanneer men enkel 1 product verkoopt dient
gemeenschappelijke indirecte kost volledig door dit
product gedragen te worden
o Verdeling indirecte kosten
Incrementele methode: alle kosten toerekenen aan
hoofdactiviteit, enkel incrementele kosten toerekenen
aan nevenactiviteit
Shared based methode: verdeelsleutel zoeken om kost
proportioneeel te verdelen bv volume => traditioneel
Incrementele kost: extra kosten die een bedrijf maakt wanneer het besluit
om een specifieke activiteit uit te breiden
- Traditionele kostprijsberekening
o Traditioneel wijzen bedrijven overhead toe obv volume
maatstaven
Slechts 1 verdeelsleutel over alle indirecte kosten maar
ondernemingsrealiteit is veel complexer
Indirecte kosten zijn sterk toegenomen en foute
toewijzing
Kruissubsidiëring: producten geproduceerd in grote hvh
of met beperkte complexiteit subsidiëren deze in kleine
hvh of grote complexiteit
Bv. A vereist meer indirecte kosten bv
telefoongesprekken dan B, traditioneel indirecte kosten
gelijk verdeeld maar 2 verbruikt meer middelen
o Alle indirecte kosten samengevoegd in 1 enkele overhead cost
pool
- ABC
o Resource consumption model
hanteert meerdere verdeelsleutels om kosten te verdelen obv
activiteiten die hen veroorzaken
Academisch verspreid door Cooper & Kaplan in 1988:
toch gebruiken meeste bedrijven het niet en maken nog
steeds foute beslissingen door volume maatstaven
Bv kosten verbonden met inspectie verdelen obv aantal
inspecties
o Probeert rekening te houden met zoveel mogelijk kosten en
hun drivers
ABC geeft relevante info voor klantwinstgevenheid
ABC geeft relevante info voor kosteninzicht en
kostenbewustzijn
- Inleiding
o Accounting systeem = informatie instrument
verzamelt boekhoud- en management accounting gegevens
als ondersteuning van beslissingsproces
Financial accounting: openbaar gemaakte financiële
staten en andere financiële rapporten, focus op externe
gebruiker, jaarrekening en jaarverslag
Cost en management accounting: info om beslissingen
te nemen en activiteiten van organisatie te controleren,
focus op interne gebruiker, kostprijsberekening
o Onderneming = georganiseerde set activiteiten
maar middelen/grondstoffen zijn onuitputbaar dus nood aan
kostenbesparing => kostencalculatie en -analyse
Kost:
maatstaf voor middelen/grondstoffen verbruikt om bepaald doel te
bereiken
- Directe VS indirecte kosten (= overhead)
o Eenvoudig en direct verband met product of afdeling kosten
die moeten verdeeld worden om ze toe te rekenen aan product
of afdeling
o Kost productie snaren voor tennisraket kost nationale
reclamecampagne voor KLM is indirecte kost voor 1 vlucht
- Variabele VS vaste kosten
o Variëren met activiteitsniveau blijven ongewijzigd
Totale variabele kost – activiteitsniveau = stijgende
rechte totale vaste kost – activiteitsniveau =
constante rechte
Variabele kost per eenheid – activiteitsniveau =
constante rechte vaste kost per eenheid –
activiteitsniveau = holle parabool
o Op LT zijn alle kosten variabel !!
o Kost maaltijd op vlucht kost vliegtuig, piloot
- Semi variabele kost VS semi vaste kost
o Zowel vaste als variabele component vast binnen bepaalde
activiteitsniveaus maar veranderen trapsgewijs buiten deze
niveaus
, o Telefoonrekening (abonnement = vast, belminuten = variabel)
huur, aantal verpleegsters in ziekenhuis per aantal
patiënten
- Beheersbare VS niet beheersbare kosten
o Kunnen we zelf beïnvloeden worden extern vastgelegd
o We kunnen op 7,5% van de kosten NIET besparen omdat we
die niet kunnen beheersen dus bij mindere middelen focussen
op beheersbare kosten
o Meerderheid kosten (loonkost, distributie, …) minderheid
kosten (taksen, vergoeding RvB, …)
- Opportuniteitskost
o Potentiële baten die worden opgegeven wanneer ene
alternatief wordt gekozen over ander
o Als student niet naar les gaat kan hij 20 000€ verdienen
- Sunk kost
o Kosten gemaakt in verleden en niet meer gewijzigd kunnen
worden in toekomst, niet langer relevant voor toekomstige
beslissingen
o 2 jaar geleden 15 000€ betaald voor auto
Break-even analyse (CVP analysis)
- Break even
o Doel onderneming: groei en winstgevendheid
pas winstgevendheid als alle kosten gedekt zijn, hoeveel moet
verkocht worden zodat alle kosten gedekt worden = break
even
o Break-even punt
activiteitsniveau waarbij opbrengsten en kosten van
organisatie aan elkaar gelijk zijn
Verkoopsniveau > BE niveau: winst
Verkoopsniveau < BE niveau: verlies
- BE analyse formules
FK
o BE volume: q = = … eenheden, met p =
( p−v )
verkoopprijs/eenheid, v = variabele kost/eenheid, FK = vaste
kosten, (p – v) = contributie per eenheid
, FK
o BE omzet: X = ( p−v) = … euro = p * volume
p
o Controle: omzet – FK – volume * v = 0
o Als men vooropgestelde winst W wil behalen => optellen bij
FK
BE punt verkopen = BE punt * eenheidsprijs
- Extra
o Assumpties
verkoopprijs is constant over hele relevante bereik, kosten zijn
lineair over relevante bereik, FK zijn gekend
o Toepassingen
BE analyse laat toe allerlei simulaties te maken mbt
Prijsbepaling, investeringspolitiek, acties die variabele
kosten betreffen, lanceren of stopzetten van producten
of diensten, marketing campagnes
Traditionele kostprijsberekening VS activity based
costing (ABC)
- Kostprijsberekening
o Totale productkost
= directe arbeid + direct materiaal + indirecte kost
Bij indirecte kosten doen we aan kosten allocatie =
moeilijk
o Kostprijsberekeningsmethode heeft aanzienlijke invloed op
kostprijs van individuele producten
, Wanneer men enkel 1 product verkoopt dient
gemeenschappelijke indirecte kost volledig door dit
product gedragen te worden
o Verdeling indirecte kosten
Incrementele methode: alle kosten toerekenen aan
hoofdactiviteit, enkel incrementele kosten toerekenen
aan nevenactiviteit
Shared based methode: verdeelsleutel zoeken om kost
proportioneeel te verdelen bv volume => traditioneel
Incrementele kost: extra kosten die een bedrijf maakt wanneer het besluit
om een specifieke activiteit uit te breiden
- Traditionele kostprijsberekening
o Traditioneel wijzen bedrijven overhead toe obv volume
maatstaven
Slechts 1 verdeelsleutel over alle indirecte kosten maar
ondernemingsrealiteit is veel complexer
Indirecte kosten zijn sterk toegenomen en foute
toewijzing
Kruissubsidiëring: producten geproduceerd in grote hvh
of met beperkte complexiteit subsidiëren deze in kleine
hvh of grote complexiteit
Bv. A vereist meer indirecte kosten bv
telefoongesprekken dan B, traditioneel indirecte kosten
gelijk verdeeld maar 2 verbruikt meer middelen
o Alle indirecte kosten samengevoegd in 1 enkele overhead cost
pool
- ABC
o Resource consumption model
hanteert meerdere verdeelsleutels om kosten te verdelen obv
activiteiten die hen veroorzaken
Academisch verspreid door Cooper & Kaplan in 1988:
toch gebruiken meeste bedrijven het niet en maken nog
steeds foute beslissingen door volume maatstaven
Bv kosten verbonden met inspectie verdelen obv aantal
inspecties
o Probeert rekening te houden met zoveel mogelijk kosten en
hun drivers
ABC geeft relevante info voor klantwinstgevenheid
ABC geeft relevante info voor kosteninzicht en
kostenbewustzijn
