MENSENRECHTEN
UNIVERSALITEIT
Mensenrechten niet altijd tijdloos en universeel
Cfr. Cultaar = dynamisch in tijd en ruimte
MENSENRECHTEN VS ETHIEK
Niet alles kan worden opgelost door mensenrechten
Mensenrechten = extra handvaten om ethische beslissingen te nemen
MENSENRECHTEN EVOLUT IE
Onderhevig aan veranderingen in loop van tijd aanpassingen en toevoegingen
Evolueren mee met maatschappelijke veranderingen
2020: recht op gezonde leefomgeving toegevoegd
Recht op vreedzaam proces?
WAAROM BELANGRIJK?
ACTUALITEIT
Mensenrechten nog steeds actueel gains in human advancement, increasing respect for human rights (communal and
global level) since declaration
Sometimes falls short of promises
Belofte om mensenrechten te blijven respecteren = onder druk
Begin van mensenrechten => klein: dicht bij huis geen betekenis = geen betekenis op grotere schaal
IN BELGIE VANDAAG
Wet tegen discriminatie
Schending van recht op asiel/opvang van migranten => opvangcrisis
Mensenrechten gelden voor iedereen
Pos:
nieuwe centra slachtoffers van seksueel geweld
“professional profiling framework of action” om etnische profilering bij politie tegen te gaan
Neg:
geen opvang van mensen in asielprocedure
recht op protest uitgehold
recht op vrije menigsuiting onder druk
onvoldoende actie om klimaatverandering tegen te gaan
overbevolkte gevangenissen
MENSENRECHTENORGANISATIES ONDER DRUK
Ook beschermen van rechten van mensenrechtenverdedigers
W AT KAN LEIDEN TOT O NTBREKEN VAN MENSENR ECHTEN?
Armoede, oorlog, milieurampen, ….
Superioriteitsdenken (apartheid, israel-palestina, …)
, Polarisering en populisme (maatschappelijk vs individueel schuldmodel) => fout eerder gelegd bij individu ipv
maatschappij
Framing en dehumanisering => vooral bij vluchtelingen en nieuwkomers = mensen met minder recht
Nieuwe technologieën => beinvloedt mensenrechten (privacy, vrije meningsuiting, recht op eerlijk proces, ...)
W AAROM BELANGRIJK VO OR ONS? – ARTSEN EN MENSENR ECHTEN
Arts kan schending van mensenrechten aanklagen + verdedigen
recht op gezondheid = verbonden met andere mensenrechten zeer aanwezig in dagelijks werk als arts
recht op gezondheid vaak geschonden => arts belangrijke rol
aanvallen wereldwij op gezondheidszorg en hulpverleners nemen toe
Vb: onderzoek maagdenvlies bewijs van maagdelijkheid neit nodig = schending van mensenrechten (Physicians
for human rights)
Vb: Afvoering van plicht van artsen om ptn zonder wettig verblijf aan te geven
Medische neutraliteit = uitgangspunt van organisaties (rode kruis, artsen zonder grenzen, physicians for human rights)
MENSENRECHTEN IN HISTORISCHE CONTEXT
HISTORIEK
Rechten al heel lang, niet neergeschreven
Oudste wetboek = Babylonsich handboek koning Hammoerabi (1750 v.Chr)
Grondslag van ideeen over menselijke waardigheid => vastgelegd in diverse vormen van godsdienst (600 v.chr)
HISTORISCHE CONTEXT
Voor 17de eeuw
Noties bij Grieken en Romeinen eerder gedragsregels om conflict te vermijden + plichten en privileges afkomstig
van status/netwerk
Religies: morele codes
In 17de - 18de eeuw = De Verlichting:
Declaration of independence – 1776
Shift van sociale verantwoordelijkheid naar individuele noden
Eerste keer dat rechten gelden voor iedereen
FRANSE REVOLUTIE
Déclaration des droits de l’homme et du citoyen – 1789
Ontstaan van burgerrechten => geen universele rechten, enkel voor mensen van westen
19DE EEUW: HOOGTEPUNT KOLONIALE EXPANSIE EUROPESE GROOTMACHTEN
Vergoeilijking
Religie: onderwerping van vreemde volkeren redden van zielen
Wetenschap: op zoek naar biologische verklaringen voot technologische en culturele achterstand
Rechten gekoppeld aan soort mensen
Wetenschappelijk racism: vreemde volkeren met technologische/culturele achterstand = kinderlijke wilde volkeren
SOCIAAL DARW INISME
= ideologische rechtvaardiging voor sociale ongelijkheid: gevolg van erfelijke minderwaardigheid en erfelijke
voortreffelijkheid van rijkere klassen
Werd rechtvaardiging voor racisme en imperialisme
UNIVERSALITEIT
Mensenrechten niet altijd tijdloos en universeel
Cfr. Cultaar = dynamisch in tijd en ruimte
MENSENRECHTEN VS ETHIEK
Niet alles kan worden opgelost door mensenrechten
Mensenrechten = extra handvaten om ethische beslissingen te nemen
MENSENRECHTEN EVOLUT IE
Onderhevig aan veranderingen in loop van tijd aanpassingen en toevoegingen
Evolueren mee met maatschappelijke veranderingen
2020: recht op gezonde leefomgeving toegevoegd
Recht op vreedzaam proces?
WAAROM BELANGRIJK?
ACTUALITEIT
Mensenrechten nog steeds actueel gains in human advancement, increasing respect for human rights (communal and
global level) since declaration
Sometimes falls short of promises
Belofte om mensenrechten te blijven respecteren = onder druk
Begin van mensenrechten => klein: dicht bij huis geen betekenis = geen betekenis op grotere schaal
IN BELGIE VANDAAG
Wet tegen discriminatie
Schending van recht op asiel/opvang van migranten => opvangcrisis
Mensenrechten gelden voor iedereen
Pos:
nieuwe centra slachtoffers van seksueel geweld
“professional profiling framework of action” om etnische profilering bij politie tegen te gaan
Neg:
geen opvang van mensen in asielprocedure
recht op protest uitgehold
recht op vrije menigsuiting onder druk
onvoldoende actie om klimaatverandering tegen te gaan
overbevolkte gevangenissen
MENSENRECHTENORGANISATIES ONDER DRUK
Ook beschermen van rechten van mensenrechtenverdedigers
W AT KAN LEIDEN TOT O NTBREKEN VAN MENSENR ECHTEN?
Armoede, oorlog, milieurampen, ….
Superioriteitsdenken (apartheid, israel-palestina, …)
, Polarisering en populisme (maatschappelijk vs individueel schuldmodel) => fout eerder gelegd bij individu ipv
maatschappij
Framing en dehumanisering => vooral bij vluchtelingen en nieuwkomers = mensen met minder recht
Nieuwe technologieën => beinvloedt mensenrechten (privacy, vrije meningsuiting, recht op eerlijk proces, ...)
W AAROM BELANGRIJK VO OR ONS? – ARTSEN EN MENSENR ECHTEN
Arts kan schending van mensenrechten aanklagen + verdedigen
recht op gezondheid = verbonden met andere mensenrechten zeer aanwezig in dagelijks werk als arts
recht op gezondheid vaak geschonden => arts belangrijke rol
aanvallen wereldwij op gezondheidszorg en hulpverleners nemen toe
Vb: onderzoek maagdenvlies bewijs van maagdelijkheid neit nodig = schending van mensenrechten (Physicians
for human rights)
Vb: Afvoering van plicht van artsen om ptn zonder wettig verblijf aan te geven
Medische neutraliteit = uitgangspunt van organisaties (rode kruis, artsen zonder grenzen, physicians for human rights)
MENSENRECHTEN IN HISTORISCHE CONTEXT
HISTORIEK
Rechten al heel lang, niet neergeschreven
Oudste wetboek = Babylonsich handboek koning Hammoerabi (1750 v.Chr)
Grondslag van ideeen over menselijke waardigheid => vastgelegd in diverse vormen van godsdienst (600 v.chr)
HISTORISCHE CONTEXT
Voor 17de eeuw
Noties bij Grieken en Romeinen eerder gedragsregels om conflict te vermijden + plichten en privileges afkomstig
van status/netwerk
Religies: morele codes
In 17de - 18de eeuw = De Verlichting:
Declaration of independence – 1776
Shift van sociale verantwoordelijkheid naar individuele noden
Eerste keer dat rechten gelden voor iedereen
FRANSE REVOLUTIE
Déclaration des droits de l’homme et du citoyen – 1789
Ontstaan van burgerrechten => geen universele rechten, enkel voor mensen van westen
19DE EEUW: HOOGTEPUNT KOLONIALE EXPANSIE EUROPESE GROOTMACHTEN
Vergoeilijking
Religie: onderwerping van vreemde volkeren redden van zielen
Wetenschap: op zoek naar biologische verklaringen voot technologische en culturele achterstand
Rechten gekoppeld aan soort mensen
Wetenschappelijk racism: vreemde volkeren met technologische/culturele achterstand = kinderlijke wilde volkeren
SOCIAAL DARW INISME
= ideologische rechtvaardiging voor sociale ongelijkheid: gevolg van erfelijke minderwaardigheid en erfelijke
voortreffelijkheid van rijkere klassen
Werd rechtvaardiging voor racisme en imperialisme
