MENS & LEREN 2
,LES 1: WAT IS EEN ONTWIKKELINGSSTOORNIS?
PROBLEEM
Moeilijkheid, uitdaging of hindernis
Tijdelijk
Situationeel
Contextgebonden
Kunnen ook gevolgen zijn van de primaire symptomen.
ONTWIKKELINGSSTOORNIS
=een neurobiologische stoornis die in de (vroege) ontwikkelingsperiode tot uiting komt,
gekenmerkt door een ontwikkelingsachterstand op 1 of meer functiedomeinen en die
levenslang beperkingen veroorzaakt in het persoonlijke, sociale, schoolse of
beroepsmatig functioneren
Aspect Ontwikkelingsstoornis Probleem
Oorzaak Intern Extern
Duur Levenslang Tijdelijk
Diagnose Klinische diagnose Niet nodig
Oplosbaar Neen, wel behandelbaar en Ja, vaak door concrete
te managen acties
Aanpak Therapie, medicatie, Coaching, advies,
gespecialiseerde praktische hulp…
begeleiding…
Kenmerken Primair Secundair
Symptomen zijn primair en zijn meestal te vinden in het DSM-5.
2
,LES 2: OVERKOEPELENDE THEMA’S
=een huis met verschillende stoornissen maar de fundamenten van
het huis liggen vaak aan de grondslag van verschillende stoornissen
PRIKKELVERWERKING
=hoe nemen we waar?
Prikkels komen binnen via de zintuigen en worden naar de hersenen
doorgestuurd. De meeste mensen hebben een goede filter waardoor
sommige prikkels onbewust binnenkomen.
Wanneer de filter niet goed werkt komen alle prikkels uit de omgeving
binnen en dan is er sprake van hypersensitiviteit.
Wanneer de filter te goed werkt worden te weinig prikkels naar de
hersenen gestuurd. Hier is sprake van hyposensitief.
GEVOLGEN PRIKKELVERWERKINGSPROBLEMATIEK
Vermoeidheid
Boos/agressief/gefrustreerd
Gevaar (je neemt niet alles waar)
Pijn (vb hoofdpijn)
Snel afgeleid, moeite met concentreren
Moeilijk in slaap raken
LINK WINDOW OF TOLERENCE
Wanneer we ons veilig en comfortabel voelen zitten we binnen onze
window of tolerance. Wanneer er iets gebeurt dat dit comfort verstoort is
er sprake van hyper arousal. Wanneer we eerder in een passieve staat
zitten is er sprake van hypo arousal.
EXECUTIEVE FUNCTIES
=functies in de hersenen die ons gedrag sturen en reguleren
3 soorten breinen:
Reptielenbrein: fight-flight-freeze
Zoogdierenbrein: emoties
Mensenbrein: executieve functies
(zie digitap voor lijst executieve functies!)
3
, NEURODIVERSITEIT Neurodiversi
teit
neurodiversiteit= iedereen zijn hersenen denken en voelen anders
Neurotypisch
neurotypisch= verwerken over het algemeen prikkels vrij gelijkaardig (80%)
neurodivergent= verwerken prikkels op een heel andere manier (20%) Neurodiverg
ent
4
,LES 1: WAT IS EEN ONTWIKKELINGSSTOORNIS?
PROBLEEM
Moeilijkheid, uitdaging of hindernis
Tijdelijk
Situationeel
Contextgebonden
Kunnen ook gevolgen zijn van de primaire symptomen.
ONTWIKKELINGSSTOORNIS
=een neurobiologische stoornis die in de (vroege) ontwikkelingsperiode tot uiting komt,
gekenmerkt door een ontwikkelingsachterstand op 1 of meer functiedomeinen en die
levenslang beperkingen veroorzaakt in het persoonlijke, sociale, schoolse of
beroepsmatig functioneren
Aspect Ontwikkelingsstoornis Probleem
Oorzaak Intern Extern
Duur Levenslang Tijdelijk
Diagnose Klinische diagnose Niet nodig
Oplosbaar Neen, wel behandelbaar en Ja, vaak door concrete
te managen acties
Aanpak Therapie, medicatie, Coaching, advies,
gespecialiseerde praktische hulp…
begeleiding…
Kenmerken Primair Secundair
Symptomen zijn primair en zijn meestal te vinden in het DSM-5.
2
,LES 2: OVERKOEPELENDE THEMA’S
=een huis met verschillende stoornissen maar de fundamenten van
het huis liggen vaak aan de grondslag van verschillende stoornissen
PRIKKELVERWERKING
=hoe nemen we waar?
Prikkels komen binnen via de zintuigen en worden naar de hersenen
doorgestuurd. De meeste mensen hebben een goede filter waardoor
sommige prikkels onbewust binnenkomen.
Wanneer de filter niet goed werkt komen alle prikkels uit de omgeving
binnen en dan is er sprake van hypersensitiviteit.
Wanneer de filter te goed werkt worden te weinig prikkels naar de
hersenen gestuurd. Hier is sprake van hyposensitief.
GEVOLGEN PRIKKELVERWERKINGSPROBLEMATIEK
Vermoeidheid
Boos/agressief/gefrustreerd
Gevaar (je neemt niet alles waar)
Pijn (vb hoofdpijn)
Snel afgeleid, moeite met concentreren
Moeilijk in slaap raken
LINK WINDOW OF TOLERENCE
Wanneer we ons veilig en comfortabel voelen zitten we binnen onze
window of tolerance. Wanneer er iets gebeurt dat dit comfort verstoort is
er sprake van hyper arousal. Wanneer we eerder in een passieve staat
zitten is er sprake van hypo arousal.
EXECUTIEVE FUNCTIES
=functies in de hersenen die ons gedrag sturen en reguleren
3 soorten breinen:
Reptielenbrein: fight-flight-freeze
Zoogdierenbrein: emoties
Mensenbrein: executieve functies
(zie digitap voor lijst executieve functies!)
3
, NEURODIVERSITEIT Neurodiversi
teit
neurodiversiteit= iedereen zijn hersenen denken en voelen anders
Neurotypisch
neurotypisch= verwerken over het algemeen prikkels vrij gelijkaardig (80%)
neurodivergent= verwerken prikkels op een heel andere manier (20%) Neurodiverg
ent
4
