Kwalitatieve onderzoeksmethoden
DEEL 1: ACHTERGROND EN CONCEPTUEEL KADER
HOOFDSTUK 1: WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
1.1. ONDERZOEK ALGEMEEN:
"de handeling van het onderzoeken, teneinde door de verzameling van gegevens tot een
oplossing voor een bep. probleem te komen, (ook) gezamenlijke nasporingen
betreffende een zaak.” - Van Dale
“a systematic process of critical inquiry leading to valid propositions and conclusions
that are communicated to interested others” – McLeod (2013)
‣ Welke vorm van onderzoek gebeurt er?
‣ Betrouwbare kennis: kennis die we niet zomaar kunnen herleiden
1.2. KWALITATIEF ONDERZOEK: KENNISMAKING:
‣ Interview een collega student die je niet kent (iemand uit de rij voor of
achter jou)
‣ Stel je voor (naam is genoeg)
‣ Vertrek van de volgende vraag: “Hoe ben jij tot je studiekeuze
gekomen?”
‣ Volg het verhaal en probeer zicht te krijgen waarom iemand voor zijn
richting koos en hoe dit proces van kiezen is verlopen
‣ Categoriseren
Illustratie à Brexit poll
1
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
‣ Vooral oudere bevolkingsgroepen die Brexit wilden
‣ Jongere mensen wooden bij de EU aangesloten blijven
‣ Bijna driekwart (73%) van de 18- tot 24-jarigen gaf aan ervoor te hebben
gestemd om in de EU te blijven, vergeleken met 62% van de 25- tot 34-jarigen
en 52% van de 35- tot 44-jarigen. De steun voor Brexit vormde een meerderheid
onder elke andere leeftijdscategorie en groeide met elke categorie, met een
piek van 60% onder 65-plussers
Young people about the Brexit…
Digitale leefwereld van kinderen en jongeren
2
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
Onderzoek in vlaanderen : digitale leefwereld van kinderen en jongeren zoals
digimeter (meer dan 1000 jongeren die men met survey bevraagd)
‣ Survey= vragenlijst + interviews en focusgroepen
‣ Wil je beschrijvende feitelijke informatie grotere kwalitateive studies
doen
‣ Wil je gaan naar persoonlijke verhalen dan kan je niet zoveel
participanten bevragen dus kwalitief onderzoek vaak in kleinere
groepen
1.3. KWALITATIEF ONDERZOEK DEFINIËREN
‣ “Kwalitatief onderzoek houdt zich bezig met het beschrijven van de
samenstellende eigenschappen van een entiteit, terwijl kwantitatieve analyse
zich bezighoudt met het bepalen van de omvang van de entiteit.” (Smith, 2015)
‣ " Veel kwalitatief onderzoek is gericht op het geven van een rijke of ‘dikke’
beschrijving van het onderzochte fenomeen, terwijl kwantitatief onderzoek zich
meer in het algemeen bezighoudt met het tellen van gebeurtenissen, volumes of
de omvang van verbanden tussen entiteiten" (Smith, 2015)
o Sterkte kan je niet kwalitatief uitdrukken maar wel kwantitatief
‣ “Kwalitatief onderzoek biedt een reeks flexibele en gevoelige methoden om de
betekenis te ontsluiten van aspecten van het sociale leven die voorheen niet
goed werden begrepen” (McLeod, 2011)
o Betekenis, iets te gaan begrijpen in de diepte
à Veelheid aan beschrijving/ rijke beschrijving van kwalitatief
onderzoek
‣ KWALITATIEF ONDERZOEK IS…
o “Aan kwalitatieve benaderingen ligt de zorg ten grondslag om inzicht te
krijgen in hoe mensen hun wereld begrijpen” (Smith, 2015)
Onderzoeker die participant zijn wereld begrijpt, vanuit perspectief van de
participant te begrijpen
o “Het primaire doel van kwalitatief onderzoek is inzicht te krijgen in hoe de
sociale wereld is opgebouwd” (McLeod, 2011, p. 3)
Begrijpen hoe sociale wereld geconstrueerd wordt, niet vooraf gegeven
maar we maken het in interactie met anderen
‣ Denzin and Lincoln (2005): Wat is kwalitatief onderzoek volgens Denzin
& Lincoln?
o Interpretatieve, naturalistische benadering (vanuit naturalistische context
fenomenen studeren)
o Niet in een labo maar in natuurlijke setting
o Een interpretatieve benadering (interpretative approach) is een manier
van onderzoek doen waarbij je probeert te begrijpen hoe mensen zelf
betekenis geven aan hun ervaringen, gedrag en omgeving.
Kwantitatief: “Hoeveel mensen doen X?”
Interpretatief: “Wat betekent X voor deze mensen, en hoe
ervaren ze het?”
3
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
o Fenomenen te begrijpen of te interpreteren in termen van de betekenis die
mensen eraan geven
o Breed scala aan onderling verbonden interpretatieve praktijken, in de hoop
altijd een beter begrip te krijgen van het onderwerp dat aan de orde is
"Kwalitatief onderzoek is een gesitueerde activiteit die de waarnemer in de
wereld plaatst. Het bestaat uit een reeks interpretatieve, materiële praktijken
die de wereld zichtbaar maken.”
‣ Creswell (2013):
"Kwalitatief onderzoek begint met aannames en het gebruik van
interpretatieve/ theoretische kaders die de basis vormen voor de studie van
onderzoeksproblemen die betrekking hebben op de betekenis die individuen
of groepen toekennen aan een sociaal of menselijk probleem.
in de resultaten moet de participant verschijnen
De geschiedenissen van kwalitatief onderzoek in de sociale wetenschappen
‘Kwalitatief onderzoek vertegenwoordigt geen monolithische, eens en voor altijd
overeengekomen benadering van onderzoek, maar is een levendig en omstreden gebied
met veel tegenstrijdigheden en verschillende perspectieven. Om de veelstemmigheid
van kwalitatief onderzoek te respecteren en het verleden ervan te onderzoeken op een
manier die beter aansluit bij een kwalitatieve benadering, zullen we verschillende
geschiedenissen (in het meervoud) van kwalitatief onderzoek in de sociale
wetenschappen presenteren.’
kwalitatief onderzoek geen één vaste, duidelijke methode is, maar een heel divers en
soms tegenstrijdig onderzoeksveld. Je moet dus niet denken dat “kwalitatief onderzoek”
één ding is. Het is doorheen de tijd gevormd door veel verschillende invloeden,
geschiedenisjes en ontwikkelingen.
Verschillende auteurs benaderen het op verschillende manieren 6 manieren hoe je
zinvol kan kijken naar het ontstaan van het veld kwalitatief onderzoek
1. De conceptuele geschiedenis van ‘kwalitatief onderzoek’– een zichzelf
definiërend veld sinds 1970
‣ Er waren geen methodologische richtlijnen, er werd vroeger minder aandacht
gegeven aan methode kwalitatief onderzoek als een veld is recent, het kreeg
een eigen identiteit en naam
2. De interne geschiedenis van kwalitatief onderzoek– meervoudige filosofische
fundamenten: hermeneutiek, fenomenologie, pragmatisme, structuralisme,
etnographie,…
‣ Kwalitatief onderzoek is gebaseerd op allerlei verschillende filosofieën:
hermeneutiek, fenomenologie, pragmatisme, structuralisme, etnografie…
Er zijn veel manieren om kwalitatief onderzoek te doen
3. De geschiedenis van marginaliseren van kwalitatief onderzoek–
4
DEEL 1: ACHTERGROND EN CONCEPTUEEL KADER
HOOFDSTUK 1: WAT IS KWALITATIEF ONDERZOEK?
1.1. ONDERZOEK ALGEMEEN:
"de handeling van het onderzoeken, teneinde door de verzameling van gegevens tot een
oplossing voor een bep. probleem te komen, (ook) gezamenlijke nasporingen
betreffende een zaak.” - Van Dale
“a systematic process of critical inquiry leading to valid propositions and conclusions
that are communicated to interested others” – McLeod (2013)
‣ Welke vorm van onderzoek gebeurt er?
‣ Betrouwbare kennis: kennis die we niet zomaar kunnen herleiden
1.2. KWALITATIEF ONDERZOEK: KENNISMAKING:
‣ Interview een collega student die je niet kent (iemand uit de rij voor of
achter jou)
‣ Stel je voor (naam is genoeg)
‣ Vertrek van de volgende vraag: “Hoe ben jij tot je studiekeuze
gekomen?”
‣ Volg het verhaal en probeer zicht te krijgen waarom iemand voor zijn
richting koos en hoe dit proces van kiezen is verlopen
‣ Categoriseren
Illustratie à Brexit poll
1
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
‣ Vooral oudere bevolkingsgroepen die Brexit wilden
‣ Jongere mensen wooden bij de EU aangesloten blijven
‣ Bijna driekwart (73%) van de 18- tot 24-jarigen gaf aan ervoor te hebben
gestemd om in de EU te blijven, vergeleken met 62% van de 25- tot 34-jarigen
en 52% van de 35- tot 44-jarigen. De steun voor Brexit vormde een meerderheid
onder elke andere leeftijdscategorie en groeide met elke categorie, met een
piek van 60% onder 65-plussers
Young people about the Brexit…
Digitale leefwereld van kinderen en jongeren
2
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
Onderzoek in vlaanderen : digitale leefwereld van kinderen en jongeren zoals
digimeter (meer dan 1000 jongeren die men met survey bevraagd)
‣ Survey= vragenlijst + interviews en focusgroepen
‣ Wil je beschrijvende feitelijke informatie grotere kwalitateive studies
doen
‣ Wil je gaan naar persoonlijke verhalen dan kan je niet zoveel
participanten bevragen dus kwalitief onderzoek vaak in kleinere
groepen
1.3. KWALITATIEF ONDERZOEK DEFINIËREN
‣ “Kwalitatief onderzoek houdt zich bezig met het beschrijven van de
samenstellende eigenschappen van een entiteit, terwijl kwantitatieve analyse
zich bezighoudt met het bepalen van de omvang van de entiteit.” (Smith, 2015)
‣ " Veel kwalitatief onderzoek is gericht op het geven van een rijke of ‘dikke’
beschrijving van het onderzochte fenomeen, terwijl kwantitatief onderzoek zich
meer in het algemeen bezighoudt met het tellen van gebeurtenissen, volumes of
de omvang van verbanden tussen entiteiten" (Smith, 2015)
o Sterkte kan je niet kwalitatief uitdrukken maar wel kwantitatief
‣ “Kwalitatief onderzoek biedt een reeks flexibele en gevoelige methoden om de
betekenis te ontsluiten van aspecten van het sociale leven die voorheen niet
goed werden begrepen” (McLeod, 2011)
o Betekenis, iets te gaan begrijpen in de diepte
à Veelheid aan beschrijving/ rijke beschrijving van kwalitatief
onderzoek
‣ KWALITATIEF ONDERZOEK IS…
o “Aan kwalitatieve benaderingen ligt de zorg ten grondslag om inzicht te
krijgen in hoe mensen hun wereld begrijpen” (Smith, 2015)
Onderzoeker die participant zijn wereld begrijpt, vanuit perspectief van de
participant te begrijpen
o “Het primaire doel van kwalitatief onderzoek is inzicht te krijgen in hoe de
sociale wereld is opgebouwd” (McLeod, 2011, p. 3)
Begrijpen hoe sociale wereld geconstrueerd wordt, niet vooraf gegeven
maar we maken het in interactie met anderen
‣ Denzin and Lincoln (2005): Wat is kwalitatief onderzoek volgens Denzin
& Lincoln?
o Interpretatieve, naturalistische benadering (vanuit naturalistische context
fenomenen studeren)
o Niet in een labo maar in natuurlijke setting
o Een interpretatieve benadering (interpretative approach) is een manier
van onderzoek doen waarbij je probeert te begrijpen hoe mensen zelf
betekenis geven aan hun ervaringen, gedrag en omgeving.
Kwantitatief: “Hoeveel mensen doen X?”
Interpretatief: “Wat betekent X voor deze mensen, en hoe
ervaren ze het?”
3
, Kwalitatieve onderzoeksmethoden
o Fenomenen te begrijpen of te interpreteren in termen van de betekenis die
mensen eraan geven
o Breed scala aan onderling verbonden interpretatieve praktijken, in de hoop
altijd een beter begrip te krijgen van het onderwerp dat aan de orde is
"Kwalitatief onderzoek is een gesitueerde activiteit die de waarnemer in de
wereld plaatst. Het bestaat uit een reeks interpretatieve, materiële praktijken
die de wereld zichtbaar maken.”
‣ Creswell (2013):
"Kwalitatief onderzoek begint met aannames en het gebruik van
interpretatieve/ theoretische kaders die de basis vormen voor de studie van
onderzoeksproblemen die betrekking hebben op de betekenis die individuen
of groepen toekennen aan een sociaal of menselijk probleem.
in de resultaten moet de participant verschijnen
De geschiedenissen van kwalitatief onderzoek in de sociale wetenschappen
‘Kwalitatief onderzoek vertegenwoordigt geen monolithische, eens en voor altijd
overeengekomen benadering van onderzoek, maar is een levendig en omstreden gebied
met veel tegenstrijdigheden en verschillende perspectieven. Om de veelstemmigheid
van kwalitatief onderzoek te respecteren en het verleden ervan te onderzoeken op een
manier die beter aansluit bij een kwalitatieve benadering, zullen we verschillende
geschiedenissen (in het meervoud) van kwalitatief onderzoek in de sociale
wetenschappen presenteren.’
kwalitatief onderzoek geen één vaste, duidelijke methode is, maar een heel divers en
soms tegenstrijdig onderzoeksveld. Je moet dus niet denken dat “kwalitatief onderzoek”
één ding is. Het is doorheen de tijd gevormd door veel verschillende invloeden,
geschiedenisjes en ontwikkelingen.
Verschillende auteurs benaderen het op verschillende manieren 6 manieren hoe je
zinvol kan kijken naar het ontstaan van het veld kwalitatief onderzoek
1. De conceptuele geschiedenis van ‘kwalitatief onderzoek’– een zichzelf
definiërend veld sinds 1970
‣ Er waren geen methodologische richtlijnen, er werd vroeger minder aandacht
gegeven aan methode kwalitatief onderzoek als een veld is recent, het kreeg
een eigen identiteit en naam
2. De interne geschiedenis van kwalitatief onderzoek– meervoudige filosofische
fundamenten: hermeneutiek, fenomenologie, pragmatisme, structuralisme,
etnographie,…
‣ Kwalitatief onderzoek is gebaseerd op allerlei verschillende filosofieën:
hermeneutiek, fenomenologie, pragmatisme, structuralisme, etnografie…
Er zijn veel manieren om kwalitatief onderzoek te doen
3. De geschiedenis van marginaliseren van kwalitatief onderzoek–
4
