Statistiek 1
Hoorcollege 1
1.1 Wat is onderzoek?
Onderzoek = Uitspraken trachten te doen over de werkelijkheid.
Wetenschappelijk onderzoek = Een doelgericht proces, waarbij een onderzoeker op
systematische manier betrouwbare en valide gegevens (of data) verzamelt en analyseert
om onderzoeksvragen te beantwoorden en zo een uitspraak te doen over de
werkelijkheid.
Psychologisch onderzoek = kennis genereren over de psychologische werkelijkheid.
Fasen in onderzoek: de empirische cyclus
Fase 1: Probleemstelling en onderzoekvragen
• Identificeren van het probleem
• Vragen formuleren die onderzocht moeten worden om het probleem op te lossen
Fase 2: Literatuurstudie
• Literatuur raadplegen om meer te weten te komen over het onderzoeksonderwerp
• Stand van zaken m.b.t. huidige wetenschappelijke kennis in welbepaald domein
Fase 3: Onderzoek ontwerp
• Plan van aanpak opstellen: Wat wordt onderzocht en hoe wordt dat onderzocht?
• Waar en wanneer zal het onderzoek plaatsvinden? Wie zal deelnemen aan het
onderzoek? Hoe zal het onderzoek verlopen?...
Fase 4: Dataverzameling
• Data (= gegevens) verzamelen om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
• Hoe data worden verzameld wordt vastgelegd in het onderzoek ontwerp (Enquête/
interview/ psychologische test/…)
→ In OLOD Statistiek 1: focus op het verwerken van enquêtedata
Fase 5: Data-analyse
• Verzamelde gegevens analyseren om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
• Welke analyses worden uitgevoerd wordt vastgelegd in het onderzoek ontwerp
Fase 6: Rapporteren
• Resultaten/inzichten communiceren
• Verschillende vormen van rapportage: (wetenschappelijk) artikel, kennisvideo, …
pag. 1
,Statistiek 1
1.2 Conclusie: Wat is statistiek?
Statistiek = de wetenschap van het verzamelen, classificeren, samenvatten,
organiseren, analyseren, interpreteren en rapporteren van onderzoeksgegevens
Doel = algemeen geldende uitspraken doen over wetmatigheden in de realiteit op basis
van waarnemingen
1.3 Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen/informatie wil verkrijgen
Bijvoorbeeld:
• Vlaamse jongeren
• Belgische werkzoekenden
• Personen met jongdementie
• …
Ook kleinere groepen kunnen een populatie vormen:
• Belgische patiënten met Progeria
• Vlaamse ministers
• …
In de gedragswetenschappen is het zelden mogelijk een gehele populatie te bevragen!
Zelden mogelijk gehele populaties te bevragen! → Gelukkig is er statistiek om toch
betrouwbare uitspraken te kunnen doen over de populatie!
pag. 2
,Statistiek 1
Een statisticus verzamelt gegevens bij een representatieve steekproef om informatie
over die steekproef te bekomen en deze eventueel te veralgemenen naar de populatie.
• Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen
• Steekproef: een representatieve selectie van individuen uit de populatie die
daadwerkelijk wordt onderzocht met als doel betrouwbare informatie te verkrijgen
over de populatie
1.3 Wat is het verschil tussen beschrijvende en inductieve statistiek?
Beschrijvende statistiek Inductieve statistiek
Wat weet je over de steekproef? Wat kan je besluiten over je populatie
op basis van je steeproef?
Beschrijvende statistiek = het Inductieve statistiek = op basis van
samenvattend beschrijven van de steekproefgegevens uitspraken trachten
kenmerken van de groep te doen over de populatie.
onderzoekseenheden die je onderzocht
hebt.
Doel = veelheid aan steekproefgegevens Doel = op basis van steekproefgegevens
overzichtelijk samenvatten / weergeven. uitspraken doen over de populatie
➔ OLOD Statistiek 1 ➔ OLOD Statistiek 2
pag. 3
, Statistiek 1
Hoorcollege 2
2.1 Basiselementen van de datamatrix
2.1.1 De datamatrix
2.1.2 De onderzoekseenheden
• Onderzoekseenheid: Over wie/wat wil je op basis van je onderzoek een uitspraak
doen?
• Onderzoekseenheden zijn niet altijd personen! Kunnen ook huishoudens, zaken,
gebeurtenissen, bedrijven… zijn.
2.1.3 Variabelen
• Variabelen: kenmerken van de onderzoekseenheden die onderzocht worden.
• Voorbeelden: leeftijd, geslacht, inkomen, studiekeuze, mentale problemen, …
• Meestal worden in een studie meerdere variabelen onderzocht.
• Ook interessant om naar de relatie te kijken tussen de variabelen
pag. 4
Hoorcollege 1
1.1 Wat is onderzoek?
Onderzoek = Uitspraken trachten te doen over de werkelijkheid.
Wetenschappelijk onderzoek = Een doelgericht proces, waarbij een onderzoeker op
systematische manier betrouwbare en valide gegevens (of data) verzamelt en analyseert
om onderzoeksvragen te beantwoorden en zo een uitspraak te doen over de
werkelijkheid.
Psychologisch onderzoek = kennis genereren over de psychologische werkelijkheid.
Fasen in onderzoek: de empirische cyclus
Fase 1: Probleemstelling en onderzoekvragen
• Identificeren van het probleem
• Vragen formuleren die onderzocht moeten worden om het probleem op te lossen
Fase 2: Literatuurstudie
• Literatuur raadplegen om meer te weten te komen over het onderzoeksonderwerp
• Stand van zaken m.b.t. huidige wetenschappelijke kennis in welbepaald domein
Fase 3: Onderzoek ontwerp
• Plan van aanpak opstellen: Wat wordt onderzocht en hoe wordt dat onderzocht?
• Waar en wanneer zal het onderzoek plaatsvinden? Wie zal deelnemen aan het
onderzoek? Hoe zal het onderzoek verlopen?...
Fase 4: Dataverzameling
• Data (= gegevens) verzamelen om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
• Hoe data worden verzameld wordt vastgelegd in het onderzoek ontwerp (Enquête/
interview/ psychologische test/…)
→ In OLOD Statistiek 1: focus op het verwerken van enquêtedata
Fase 5: Data-analyse
• Verzamelde gegevens analyseren om antwoord te bieden op de onderzoeksvraag
• Welke analyses worden uitgevoerd wordt vastgelegd in het onderzoek ontwerp
Fase 6: Rapporteren
• Resultaten/inzichten communiceren
• Verschillende vormen van rapportage: (wetenschappelijk) artikel, kennisvideo, …
pag. 1
,Statistiek 1
1.2 Conclusie: Wat is statistiek?
Statistiek = de wetenschap van het verzamelen, classificeren, samenvatten,
organiseren, analyseren, interpreteren en rapporteren van onderzoeksgegevens
Doel = algemeen geldende uitspraken doen over wetmatigheden in de realiteit op basis
van waarnemingen
1.3 Wat is het verschil tussen een steekproef en een populatie?
Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen/informatie wil verkrijgen
Bijvoorbeeld:
• Vlaamse jongeren
• Belgische werkzoekenden
• Personen met jongdementie
• …
Ook kleinere groepen kunnen een populatie vormen:
• Belgische patiënten met Progeria
• Vlaamse ministers
• …
In de gedragswetenschappen is het zelden mogelijk een gehele populatie te bevragen!
Zelden mogelijk gehele populaties te bevragen! → Gelukkig is er statistiek om toch
betrouwbare uitspraken te kunnen doen over de populatie!
pag. 2
,Statistiek 1
Een statisticus verzamelt gegevens bij een representatieve steekproef om informatie
over die steekproef te bekomen en deze eventueel te veralgemenen naar de populatie.
• Populatie: het geheel van individuen waarover de onderzoeker een uitspraak wil
doen
• Steekproef: een representatieve selectie van individuen uit de populatie die
daadwerkelijk wordt onderzocht met als doel betrouwbare informatie te verkrijgen
over de populatie
1.3 Wat is het verschil tussen beschrijvende en inductieve statistiek?
Beschrijvende statistiek Inductieve statistiek
Wat weet je over de steekproef? Wat kan je besluiten over je populatie
op basis van je steeproef?
Beschrijvende statistiek = het Inductieve statistiek = op basis van
samenvattend beschrijven van de steekproefgegevens uitspraken trachten
kenmerken van de groep te doen over de populatie.
onderzoekseenheden die je onderzocht
hebt.
Doel = veelheid aan steekproefgegevens Doel = op basis van steekproefgegevens
overzichtelijk samenvatten / weergeven. uitspraken doen over de populatie
➔ OLOD Statistiek 1 ➔ OLOD Statistiek 2
pag. 3
, Statistiek 1
Hoorcollege 2
2.1 Basiselementen van de datamatrix
2.1.1 De datamatrix
2.1.2 De onderzoekseenheden
• Onderzoekseenheid: Over wie/wat wil je op basis van je onderzoek een uitspraak
doen?
• Onderzoekseenheden zijn niet altijd personen! Kunnen ook huishoudens, zaken,
gebeurtenissen, bedrijven… zijn.
2.1.3 Variabelen
• Variabelen: kenmerken van de onderzoekseenheden die onderzocht worden.
• Voorbeelden: leeftijd, geslacht, inkomen, studiekeuze, mentale problemen, …
• Meestal worden in een studie meerdere variabelen onderzocht.
• Ook interessant om naar de relatie te kijken tussen de variabelen
pag. 4
