DEONTOLOGIE
HOOFDSTUK 1: DEONTOLOGIE
Deontologie = plichtenleer van een beroep → regels voor correct professioneel handelen
● Onderdeel van ethiek, maar specifieker: vertaalt waarden naar concrete normen &
beroepscodes
● Doel: cliënten beschermen, professionals richting geven, vertrouwen in het
beroep bewaken
ETHIEK, WAARDEN & NORMEN
● Ethiek = systematisch nadenken over goed handelen
○ (buikgevoel → reflectie → argumentatie)
● Waarden = wat belangrijk is
○ (autonomie, respect, veiligheid…)
● Normen = gedragsregels die uit waarden voortkomen
○ (bv. privacy → niet delen zonder toestemming)
● Ethisch dilemma = botsing tussen waarden waarbij elke keuze nadelen heeft
WAAROM BELANGRIJK VOOR DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT?
● Werkt met kwetsbare mensen → grote impact
● Moet professionele verantwoordelijkheid opnemen
● Beslissingen kunnen verantwoorden
● Werkt in vertrouwelijkheid → anderen zien je keuzes niet → extra zorgvuldigheid
nodig
● Moet waarden, normen, wetgeving en beroepscode kunnen combineren in je
handelen
CENTRALE WAARDEN IN DE PSYCHOLOGISCHE PRAKTIJK
● Vertrouwen & privacy
● Veiligheid & bescherming
● Autonomie van de cliënt
● Empathie
● Rolintegriteit (professionele grenzen)
● Inclusiviteit & culturele sensitiviteit
● Eerlijkheid & echtheid
● Deskundigheid & verantwoordelijkheid
1
, WUG - WET UITOEFENING GEZONDHEIDSZORGBEROEPEN
● Regelt wie gezondheidszorg mag uitoefenen en onder welke voorwaarden
● Beschermt patiënt door kwaliteitsnormen, erkenning, visum, titelbescherming
● Klinisch psycholoog & orthopedagoog = erkend
● Psychologisch consulent = nog niet erkend, maar wel deontologische code
WET PATIËNTENRECHTEN
● Beschermt autonomie van de patiënt
● Belangrijkste rechten
○ Vrije keuze van zorgverlener
○ Recht op informatie
○ Geïnformeerde toestemming
○ Kwaliteitsvolle zorg
○ Inzage in dossier
○ Privacy & beroepsgeheim
○ Klachtenbemiddeling
○ Regels rond vertegenwoordiging (minderjarigen & wilsonbekwamen)
LINK MET BEROEPSCODE PC
● De beroepscode vertaalt waarden + wetgeving naar concrete regels
● Veel artikels verwijzen rechtstreeks naar
○ Wet Patiëntenrechten
○ Beroepsgeheim
○ Vertegenwoordiging van minderjarigen
○ Kwaliteitszorg & vakbekwaamheid
2
HOOFDSTUK 1: DEONTOLOGIE
Deontologie = plichtenleer van een beroep → regels voor correct professioneel handelen
● Onderdeel van ethiek, maar specifieker: vertaalt waarden naar concrete normen &
beroepscodes
● Doel: cliënten beschermen, professionals richting geven, vertrouwen in het
beroep bewaken
ETHIEK, WAARDEN & NORMEN
● Ethiek = systematisch nadenken over goed handelen
○ (buikgevoel → reflectie → argumentatie)
● Waarden = wat belangrijk is
○ (autonomie, respect, veiligheid…)
● Normen = gedragsregels die uit waarden voortkomen
○ (bv. privacy → niet delen zonder toestemming)
● Ethisch dilemma = botsing tussen waarden waarbij elke keuze nadelen heeft
WAAROM BELANGRIJK VOOR DE PSYCHOLOGISCH CONSULENT?
● Werkt met kwetsbare mensen → grote impact
● Moet professionele verantwoordelijkheid opnemen
● Beslissingen kunnen verantwoorden
● Werkt in vertrouwelijkheid → anderen zien je keuzes niet → extra zorgvuldigheid
nodig
● Moet waarden, normen, wetgeving en beroepscode kunnen combineren in je
handelen
CENTRALE WAARDEN IN DE PSYCHOLOGISCHE PRAKTIJK
● Vertrouwen & privacy
● Veiligheid & bescherming
● Autonomie van de cliënt
● Empathie
● Rolintegriteit (professionele grenzen)
● Inclusiviteit & culturele sensitiviteit
● Eerlijkheid & echtheid
● Deskundigheid & verantwoordelijkheid
1
, WUG - WET UITOEFENING GEZONDHEIDSZORGBEROEPEN
● Regelt wie gezondheidszorg mag uitoefenen en onder welke voorwaarden
● Beschermt patiënt door kwaliteitsnormen, erkenning, visum, titelbescherming
● Klinisch psycholoog & orthopedagoog = erkend
● Psychologisch consulent = nog niet erkend, maar wel deontologische code
WET PATIËNTENRECHTEN
● Beschermt autonomie van de patiënt
● Belangrijkste rechten
○ Vrije keuze van zorgverlener
○ Recht op informatie
○ Geïnformeerde toestemming
○ Kwaliteitsvolle zorg
○ Inzage in dossier
○ Privacy & beroepsgeheim
○ Klachtenbemiddeling
○ Regels rond vertegenwoordiging (minderjarigen & wilsonbekwamen)
LINK MET BEROEPSCODE PC
● De beroepscode vertaalt waarden + wetgeving naar concrete regels
● Veel artikels verwijzen rechtstreeks naar
○ Wet Patiëntenrechten
○ Beroepsgeheim
○ Vertegenwoordiging van minderjarigen
○ Kwaliteitszorg & vakbekwaamheid
2
